POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [01.03.2010, 00:43:26] • Świnoujście

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Targ rybny na Wybrzeżu Władysława IV, pocz. XX w. (fot. Archiwum autora )

Do podjęciu tego tematu skłania nie tylko wielkopostna okazja, ale trwające do dzisiaj znaczenie rybołówstwa. W tym rejonie było ono od wielu wieków podstawowym źródłem utrzymania licznych osób, tak w epoce prostych wiosłowych i żaglowych łodzi, jak i pełnomorskich trawlerów. Bo też warunki jakie stworzyła tu natura były tu wyjątkowo korzystne.

Płytka niezwykle bogata biologicznie Zatoka Pomorska, Zalew Szczeciński, szeroka urozmaicona delta Odry, rzeka Świna a wreszcie liczne jeziora tak na Wolinie jak i Uznamie, tworzyły warunki dla uprawiania różnorodnych form rybołówstwa. Rybołówstwo morskie w tym rejonie bazowało na połowach przybrzeżnych, głównie na wodach Ławicy Odrzańskiej, lub u południowych wybrzeży Bornholmu. Każdego ranka żagle rybackich łodzi ginęły na horyzoncie, by ukazywać się znów pod wieczór. Jedna po drugiej wchodziły do macierzystych przystani po obu stronach Świny. Do późnej nieraz nocy, trwała potem praca całych rodzin, nad zagospodarowaniem tego, co morze podarowało. A było ono wówczas znacznie hojniejsze.

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Rycina pokazująca bogactwo ryb. Halabarda wetknięta w ławicę ryb nie pada.(fot. Archiwum autora )

Otóż przed wiekami Zatoka Pomorska, najbliższy Świnoujściu akwen morski, słynęła z nieopisanego bogactwa ryb. W starych opisach przedstawiano to na różne sposoby, m.in. i tak: „Ryby idą Świną tak ciasno, że włożony między nie drąg nie przewraca się.” W innej przypowieści mówiło się o tym, jak to pewnego razu, na wodach Zatoki Pomorskiej żaglowiec idący z dobrą szybkością zatrzymany został przez potężną ławicę śledzi płynącą kursem przeciwnym. Była to z pewnością przesada, ale pozostaje faktem, że znakomicie nasłonecznione, płytkie wody Zatoki, wzbogacone pokarmem niesionym przez rzekę, sprzyjały bujnemu rozwojowi fauny morskiej.
Bogactwem słynęły również wody Świny i Zalewu Szczecińskiego. W dawnych annałach wymienia się aż 37 gatunków ryb, poławianych tu dla celów spożywczych. Najprzedniejszymi były jesiotry, węgorze, szczupaki, węgorze, sandacze, turboty i łososie również. Szlachetne ryby jak jesiotry czy łososie występowały niegdyś w licznych legendach opowiadanych wieczorami w rybackich chatach. A o niebywałym wręcz smaku węgorzy złowionych i uwędzonych w Przytorze mówiły nawet słowa jakiejś operetki wystawianej w końcu XIX wieku w Berlinie.

Jesiotr zachodni występujący obecnie tylko w hodowlach, plenił się tu także nad wyraz obficie. Łowili go rybacy znad Świny i co jest faktem, nawet pewien Anglik, który w XVIII wieku tu się osiedlił, płacił rocznie sporą wówczas kwotę 54 talarów za prawo połowu, przerabiania i wywozu jesiotra. Jeszcze przed 70 – 80 laty, trafiały się tu okazy naprawdę imponujących rozmiarów. Do wyginięcia tego gatunku niewątpliwie przyczyniło się przekopanie i stałe pogłębianie drogi wodnej Szczecin – Świnoujście z Kanałem Piastowskim.

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Jesiotr złowiony na pobliskich wodach, ok. 1914 r.(fot. Archiwum autora )

Zmieniło się bardzo na tym akwenie zasolenie, zniszczone zostały żerowiska i to spowodowało wywędrowanie tego gatunku. Taką przyczynę podawali w każdym razie niemieccy ichtiolodzy przed ponad 100 laty, dla uzasadnienia roszczeń odszkodowawczych miejscowych rybaków, z tytułu utraty akwenów połowowych i strat w połowach. Nawiasem mówiąc owe dość wysokie odszkodowania rybacy z kasy państwowej wówczas otrzymali i mogli „przestawić się” na morskie rybołówstwo.

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Flotylla rybackich łodzi z Wolina, około 1906 r.(fot. Archiwum autora )

Nie inaczej było z łososiem, który obecnie na tych wodach, śladowo nawet nie występuje. O popularności tego gatunku świadczy informacja, która brzmi jak anegdota. Otóż początkach XIX w., w jednej z pobliskich miejscowości nad Zalewem Szczecińskim, robotnicy rolni zatrudnieni sezonowo w wielkim majątku grafa von Fleming, wnieśli za pośrednictwem miejscowego pastora, skargę do zarządu prowincjonalnego w Szczecinie na to, że karmieni są bez umiaru głównie łososiem w różnej postaci. Losy skargi nie są znane, łososi natomiast tak, po prostu ich nie ma.
Smakowite sandacze, węgorze, turboty i szczupaki pozostawały także miejscową specjalnością, chętnie przyjmowaną na każdym, książęcym nawet stole. Dla książąt pomorskich wody te były nieprzebraną spiżarnią wspaniałych ryb, których dostawa była srodze egzekwowanym obowiązkiem rybaków.
Przez setki też lat w wodach Zatoki Pomorskiej roiło się też od morświnów, niewielkich rozmiarami krewniaków delfinów. Nie jest wykluczone, że nazwa rzeki Świny pochodzi od tych sympatycznych zwierzaków, które z racji ich charakterystycznego chrumkania, nazywano też świniami morskimi. U ujścia tej rzeki, żyły one bardzo licznie. Łowiono też je w dużych ilościach dla tłuszczu i mięsa. Ponieważ zwierzaki te konkurowały z człowiekiem w konsumpcji ryb, tym zawzięciej polowali na nie miejscowi rybacy. W efekcie, ich pogłowie spadło niemal do zera.
Podobny los spotkał też masowo występujące na tych wodach foki. O ich obecności przypominają od czasu do czasu pojedyncze osobniki wpływające z Bałtyku w rozlewiska Świny. Ze względu na ich jadłospis, nie cieszą się one naturalnie, zbyt wielką przyjaźnią rybaków.
Ważną też pozycję w nazwijmy to „produkcji rybaków” stanowiły różnorodne małże i raki. Te ostatnie odławiano zastawiając na nie specjalne pułapki, tzw. bucze rakowe, zmyślnie zbudowane koszyki z przynętą, z której rak nie miał już szansy wyjść. Kiedy już pułapka była pełna wyciągano ją, a dalsze losy nieszczęsnych raków były wiadome. Małże wydobywano z mułu specjalnymi grabiami i przeznaczano głownie na paszę dla zwierząt domowych. Owe proste a zmyślne narzędzia połowowe możemy jeszcze oglądać w miejscowym Muzeum Rybołówstwa.

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

. Przydomowa wędzarnia, ok. 1920 r.(fot. Archiwum autora )

Technika łowienia, a następnie przetwarzania połowu, stosowany sprzęt, to temat nadający się na odrębne opowiadanie.

W początkach minionego stulecia rybacy byli drugą co do wielkości grupą zawodową na wyspie Uznam. W okresie międzywojennym, Świnoujście pozostawało siedzibą okręgu rybackiego, w którym zarejestrowanych było 407 przedstawicieli tego zawodu. Przeważało naturalnie rybołówstwo małe, łodziowe, rzadziej kutrowe. Działało tu także laboratorium badawcze rybołówstwa, odpowiednik, acz skromniejszy, naszego Morskiego Instytutu Rybackiego. W Świnoujściu w niewielkiej stoczni budowano też łodzie i kutry rybackie.

Rybacy i rybołówstwo u ujścia Świny

Polskie kutry rybackie przy Wybrzeżu Władysława IV, 1958 r.(fot. Archiwum autora )

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 31, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 26-31 z 31

Gość • Poniedziałek [01.03.2010, 17:28:57] • [IP: 83.25.164.**]

Aż ślinka leci. ..

Wędkarz • Poniedziałek [01.03.2010, 11:48:53] • [IP: 80.245.188.***]

Wyłapali ryby, świnie nimi nakarmili. Teraz nawet Jazgara nie można złapać!

Ichtiolog • Poniedziałek [01.03.2010, 11:44:03] • [IP: 217.97.193.***]

Parę sprostowań - od kilkunastu lat wiadomo już, że w Bałtyku występował nie jesiotr zachodni a jesiotr ostronosy. I właśnie jesiotrem ostronosym obecnie zarybia się nasze wody. Przyczyną wyginięcia było nie wykopanie Kanału Piastowskiego a zniszczenie tarlisk które znajdowały się w Odrze, a zniszczono je na skutek regulacji rzeki i budowy śluz, jazów i tam. Bez miejsc rozrodu ryby te musiały wyginąć, a że budowa Kanału Piastowskiego miała miejsce w tym samym czasie co regulacja Odry, to stąd pomylenie przyczyn. Natomiast łososie całkiem licznie znów występują w Bałtyku, tak jak i trocie (których rybacy zazwyczaj nie odróżniają od łososi), głownie za sprawą zarybiań. Dość powiedzieć, że jednym z najlepszych i najsłynniejszych miejsc połowu troci i łososi w morzu są klify w Wolińskim Parku Narodowym - ciągle tam pełno brodzących w wodzie i łowiących łososie wędkarzy.

Gość • Poniedziałek [01.03.2010, 11:36:18] • [IP: 92.42.116.**]

dlaczego u nas nie ma targu rybnego ? : (

Gość • Poniedziałek [01.03.2010, 09:17:45] • [IP: 80.245.182.***]

A dla mnie bardzo ciekawe, pozdrawiam.

Gość • Poniedziałek [01.03.2010, 08:24:16] • [IP: 91.94.143.***]

Jak dla mnie nuda.

Oglądasz 26-31 z 31
■ PEC. W maju coroczna przerwa Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Świnoujściu informuje, że coroczna przerwa technologiczna w dostawie energii cieplnej do centralnego ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody nastąpi 20 maja 2019 od godziny 00.00 do 24.00. Przerwa związana jest z koniecznością wykonania niezbędnych remontów źródła ciepła i sieci ciepłowniczych. BIK UM Świnoujście ■
■ Matka, wyrzucona z domu przez własną córkę, schroniła się między grobami. Co spotkało kobietę, że jako schronienie wybrała cmentarną ciemność wśród mogił? Samotna, wyziębiona, z pewnością przerażona i bezradna, położyła się przy grobie. Tam dostrzegli ją ludzie i zawiadomili policję ■ STS Siedow nie wpłynie do Świnoujścia Kapitanat Portu Świnoujście informuje, że decyzją Pana Premiera RP (informacja od MSZ i MSWiA ) STS Siedow nie otrzymał zgody na wejście do Portu Świnoujście. Żaglowiec miał wpłynąć 18 maja ■ Niemieccy policjanci zatrzymali mieszkankę Neu Sallenthin na wyspie Uznam, która może mieć związek ze śmiercią znanego sportowca i ochroniarza 60-letniego Daga S. Jak donosi niemiecka gazeta Ostsee Zeitung przed śmiercią Dag S. prawdopodobnie wypił jakąś substancję. Czy była to trucizna, nie wiadomo. Wykaże to dopiero sekcja zwłok mężczyzny. Gazeta dodaje, że policja bierze również pod uwagę nieumyślne spowodowanie śmierci. Prokuratura w Stralsundzie nie potwierdza ani nie zaprzecza tym informacjom ■ Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa zakończyła poszukiwanie zaginionego na Bałtyku na wysokości Mrzeżyna kutra ŚWI 82. Na pokładzie były cztery osoby ■ Do 14 maja miasto czeka na chętnych, którzy zaprojektują drogi prawobrzeża. Cel inwestycji to usprawnienie połączenia portu z siecią krajową i międzynarodową. Zgodnie z procedurami dotyczącymi wykorzystania środków unijnych, inwestycja musi być zrealizowana do końca 2022 r ■ W środę przed godziną 11.00 na wyspie Wolin w lesie na terenie Przytoru zostały znalezione zwłoki mężczyzny. Z informacji wynika, że było to niedaleko wysypiska śmieci. Policjanci powiadomili stronę niemiecką. Trwa dochodzenie ■ Alarmy bombowe w kilku świnoujskich szkołach. Drugi dzień matur rozpoczął się niespokojnie. Policja otrzymała zgłoszenia o bombach znajdujących się na terenie pięciu szkół średnich. Informacje nadeszły około godziny 6.00. Wynikało z nich, że ładunki wybuchowe podłożone są w dwóch szkołach na Warszowie oraz trzech na lewobrzeżu. agrożone miały być: ZDZ, Zespół Szkół Morskich, LO im. Mieszka I oraz LO Logos ■ O 30 kwietnia do dzisiejszego poranka w Zachodniopomorskiem odnotowaliśmy 9 wypadków drogowych, 2 osoby zginęły, 8 zostało rannych. Policjanci zatrzymali 86 nietrzeźwych kierowców, 29 po spożyciu alkoholu oraz 8 po narkotykach. Trwają powroty z majówki apelujemy o ostrożność i rozwagę na drodze ■ Do tragedii doszło w sobotę na promie Unity Line Gryf. Z pokładu dla samochodów spadło dwóch mężczyzn. Jeden nie przeżył, drugi jest w ciężkim stanie. Wypadek miał miejsce po godzinie 16.00. Mężczyźni pracujący na pokładzie samochodowym promu Gryf spadli z wysokości. Niestety, dla jednego z nich upadek okazał się śmiertelny. Drugiego z poszkodowanych mężczyzn, w stanie ciężkim, przetransportowano do szpitala śmigłowcem LPR ■ Młodociany nożownik zaatakował na placu zabaw przy Platanie. Prawdopodobnie tylko dzięki przytomnej reakcji dorosłych udało się uniknąć tragedii. Będąca prywatnie na placu zabaw jedna z nauczycielek Szkoły Podstawowej nr 1 zachowała zimną krew i dzięki jej interwencji nic się nie stało ■ 15 lat po wejściu do UE. Czy pamiętacie jeszcze jak w Świnoujściu świętowaliśmy integrację? ■ Radny chce „martwego pola” na ulicy Staszica ale urzędnicy nie chcą się zgodzić ■ Dyskusja nad projektem uchwały w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia Budżetu Obywatelskiego zajęła radnym ponad półtorej godziny. Ostatecznie uchwała została jednogłośnie przyjęta ■ Po godzinie 9.00 rozpoczęły się obrady X sesji VIII kadencji Rady Miasta Świnoujścia. W proponowanym gramie obrad znalazły się m.in. uchwały wprowadzające zmiany do dotychczasowej sieci szkół publicznych w mieście oraz ustanowienia specjalnej strefy rewitalizacji na Warszowie ■ Jak informuje Wydział Edukacji Urzędu Miasta Świnoujście, dziś 24 kwietnia 2019 r. pracownicy Przedszkola Miejskiego nr 11 z Oddziałami Integracyjnymi „Tęcza” przy ulicy Gdyńskiej w Świnoujściu zawiesili strajk. Tym samym placówka rozpoczęła normalną działalność. Od jutra 25 kwietnia 2019 r. normalną pracę rozpocznie również Przedszkole Miejskie nr 3 „Pod żaglami” przy ulicy Batalionów Chłopskich w Świnoujściu ■ 24 kwietnia 2019 roku (środa) o godz. 11.30 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda weźmie udział w uroczystości podpisania umowy o dofinansowanie dla projektu „Rozbudowa Funkcjonalności Terminalu LNG w Świnoujściu” (Polskie LNG S.A.) ul. Ku Morzu 1■ Pogoda wymalowała nam wymarzone dni do spędzenia prawdziwie radosnych Świąt Wielkanocnych. Oby w blaskach słońca nie zginął prawdziwy sens tych Cudownych dni. Radosnych chwil w gronie najbliższych życzy wszystkim redakcja portalu iswinoujscie.pl ■ Na pamiątkę świętej nocy zmartwychwstania ogień zapłonął przed kościołem Chrystusa Króla ■ Ruszyły zapisy na 40 Maraton Świnoujście – Wolgast, 29 Półmaraton Wolgast oraz 4 Sztafetę Świnoujście – Wolgast ■ Niedziela Palmowa – to początek Wielkiego Tygodnia Postawiona w oknie domu chroni podobno przed uderzeniem pioruna. Rolnicy mieszali ją z ziarnem do zasiewu aby zapewnić sobie dobre plony, mamy dodawały dzieciom do śniadania aby te cieszyły się dobrym zdrowiem, zasuszona, czuwa nad szczęściem rodzin przez cały rok. Wszystko to jednak pod warunkiem, że dziś zostanie poświęcona. Palma wielkanocna nie jest jednak przedmiotem jakiegoś dziwnego kultu sama z siebie. Zasłużyła sobie na to gdy znalazła się pod stopami Chrystusa wjeżdżającego do Jerozolimy ■ Wielkanocne klimaty na Placu Wolności. Jechały do nas 800 kilometrów! To pierwszy taki jarmark wielkanocny w Świnoujściu. Zaproszenie do zaprezentowania swoich wyrobów nad morzem przyjęli twórcy z Krasnegostawu i okolic, miejscowości położonych między Lublinem, a Chełmie Lubelskim kilkadziesiąt kilometrów od granicy polsko-ukraińskiej. Grupę wystawców zorganizowała Luba Rakiewicz, dyrektor Artystycznego Stowarzyszenia Kosiw, która z dumą pokazuje ilustrowane publikacje o twórczości mieszkańców swoich rodzinnych stron ■ Strajk w oświacie. Informacja na godzinę 10.00 czwartek 11 kwietnia 2019. - ogółem strajkujących nauczycieli 253, w tym 28 w przedszkolach i 225 w szkołach - 401 dzieci/uczniów (bez gimnazjalistów, którzy przystąpili do egzaminów) będących pod opieką, w tym 338 w przedszkolach (razem z przedszkolem nr 10, w którym nauczyciele nie strajkują) i 63 w szkołach ■ PEC. W maju coroczna przerwa Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Świnoujściu informuje, że coroczna przerwa technologiczna w dostawie energii cieplnej do centralnego ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody nastąpi 20 maja 2019 od godziny 00.00 do 24.00. Przerwa związana jest z koniecznością wykonania niezbędnych remontów źródła ciepła i sieci ciepłowniczych ■ Mieszkańcy Świnoujścia, którzy na co dzień zaopatrują się w pieczywo z piekarni przy ul. Monte Cassino czekała w sobotę rano niemiła niespodzianka. Ani w sklepie firmowym ani w żadnym innym na mieście nie dotarło zaopatrzenie od tego wytwórcy. Przyczyną była poważna awaria instalacji w piekarni. Tuż po północy pojawiły się tam wozy Straży Pożarnej i Pogotowie Ratunkowe. Ewakuowano pracowników firmy i mieszkańców posesji ■ Od 4 kwietnia. „Bielik” z Warszowa o 7.35. W związku z prośbami rodziców uczniów, Żegluga Świnoujska informuje, że od jutra, tj. czwartek 4 kwietnia 2019 r., na przeprawie promowej „Warszów”, prom z prawobrzeża (Warszów) będzie odbijał o godzinie 7.35, a nie o 7.40. Pozostałe godziny pozostają bez zmian ■ Odpowiedź na zarzuty jest już w Komisji Europejskiej ■ Spektakularne policyjne zatrzymanie samochodu na ulicy Daszyńskiego. Przeszukano auto, sprawdzano kierowcę i pasażerów. O co poszło? Policja milczy o przyczynach tej niedzielnej akcji ■ Rada Miasta jednogłośnie przyjęła uchwałę w sprawie poparcia środowiska nauczycielskiego ■ Zastępca prezydenta Paweł Sujka: "Po referendach, które odbywały się w Świnoujściu mogę powiedzieć, że praktycznie wszystkie placówki edukacyjne w mieście deklarują przystąpienie do strajku ■ Jeśli dojdzie do strajku nauczycieli to także dzieci w przedszkolach pozbawione zostana opieki ■ Astaldi nie chce zapłacić za gadżety. Miało być uroczyście i z gadżetami. Były tylko gadżety. Na 5 lipca ubiegłego roku miasto zaplanowało uroczyste podpisanie umowy o budowie tunelu pod Świną. Zamówiono 1000 breloczków i antystresowych gadżetów w kształcie czapki z daszkiem o wartości 9 tysięcy złotych. Uroczystość tego dnia się jednak nie odbyła, a umowy z firmą Astaldi w ogóle nie podpisano. Kto zapłaci za gadżety? ■ To miało być tylko legitymowanie, a skończyło się ujawnieniem przez policjantów narkotyków. Pod zarzutem posiadania i handlu zakazanych ustawą środków odurzających zatrzymany został 34-letni mężczyzna. Zgodnie z obowiązującą ustawą może mu grozić kara pozbawienia wolności do 10 lat ■ 19 marca, w godzinach wieczornych były przeprowadzane zajęcia taktyczne w lesie na terenie obiektu wojskowego Karsibór. Podczas zajęć stosowano środki pozoracji. Użyte zostały świece dymne, które generują dym nietoksyczny i nieszkodliwy, a ich użycie nie stanowi zagrożenia dla zdrowia. Ćwiczenia tego typu prowadzone są cyklicznie, kilka razy w ciągu roku. Wzięło w nich udział ponad dwudziestu żołnierzy. Żaden z nich nie zgłaszał po zajęciach problemów ani dolegliwości - tłumaczy kmdr ppor. Grzegorz Lewandowski Rzecznik Prasowy 8. Flotylla Obrony Wybrzeża ■ Prom Karsibór uciekł z przeprawy! Nad wodą unosił się trujący opar! Zobacz film! ■ Niemiecki wymiar sprawiedliwości łaskawy dla sprawców napadu na taksówkarza ze Świnoujścia? ■ Córki odebrały testament matki zapisany na kartkach romansu. Ta książką niczym list w butelce po latach, wędrówki po falach życia trafiła w końcu do adresata. Mówi się, że takie historie zdarzają się tylko w hollywoodzkich produkcjach, jednak jedna z nich zdarzyła się w Świnoujściu. Tuż po naszej publikacji, w której opisaliśmy wzruszający temat testamentu anonimowej kobiety, która na kartkach książki kieruje ostatnie słowa do sowich najbliższy ma swój ciąg dalszy ■ Wojciech Zyska o Wolińskim Parku Narodowym: Na tle Wyspy Wolin to przysłowiowa „kość w gardle”. Pozostawiam park w dobrej kondycji. Odchodzę z podniesioną głową, dziękując jednocześnie wszystkim za współpracę i pomoc na rzecz ochrony tego parku – pisze w pożegnalnym liście dr inż. Wojciech Zyska, odwołany właśnie dyrektor Wolińskiego Parku Narodowego ■ „Do trumny ubierzcie mnie na różowo”. Wzruszający list pacjentki zapisany na kartkach książki ■ To Świnoujście rozpętało aferę międzynarodową. Komisja Europejska uruchomiła wobec Polski procedurę naruszenia unijnego prawa. Uruchomiona wobec Polski procedura naruszenia unijnego prawa dotyczy konfliktu z 2017 roku, kiedy świnoujski strażnik miejski spektakularnie zatrzymał niemieckie autobusy UBB na granicy. Chodzi o dostęp do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych. Rąbka tajemnicy uchyliła nam Komisja Europejska ■ Trwają prace nad uchwałą krajobrazową, zwaną też kodeksem reklamowym. Będzie to dokument porządkujący przestrzeń publiczną miasta. Wprowadzi zasady i warunki umieszczania reklam, urządzeń reklamowych oraz małej architektury i ogrodzeń na terenie całego Świnoujścia ■