POGODA

Reklama

Wydarzenia

iswinoujscie.pl • Środa [01.09.2010, 01:16:20] • Świnoujście

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Lato nad morzem było tamtego roku wyjątkowo piękne.(fot. Archiwum autora )

Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana, kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej, skłania do przypomnienia czytelnikom okoliczności ten pamiętny fakt poprzedzających. Ponieważ zamieszkujemy miasto, które należał wówczas do Niemiec, stąd też owe przypomnienie ma w znacznej mierze lokalny, świnoujski zasięg.

Takiego lata jak to w 1939 roku na wysypach Uznam i Wolin, od dawna nie było. Środkowoeuropejski wyż sprowadził tu na długie tygodnie, masy tropikalnego powietrza, a temperatura wielokroć przekraczała 30˚C. Skutkowało to nie notowanym do tej pory napływem gości. Wszystkie miejsca, do ostatniego, zostały zajęte; tak w najdroższych hotelach i pensjonatach, jak też w kwaterach prywatnych. Bywały dni a raczej noce, kiedy na ławkach parkowych czy w kościołach nocowali miłośnicy morza i plaży. Jak nigdy też kwitły wszelakie usługi gastronomiczne, tak małe jak i duże, oraz interes pamiątkarski. To gorące lato miało też inne oblicze. Objawiało się ono w rozmowach urlopowych gości w których przebijał się się jako najważniejszy jeden temat : Czy i kiedy wybuchnie wojna ?

W agresywnych planach działań przeciw Polsce, wyspa Uznam i Świnoujście, miały odegrać ważną rolę. Główne zadania dla tego rejonu zostały wytyczone w krótkim przemówieniu Adolfa Hitlera w Świnoujściu dnia 22 marca 1939 r. Ich najważniejsze elementy to obrona ujścia Odry i portu w Szczecinie, rola bramy wyjściowej na Bałtyk, a po wybuchu wojny, ważnego portu wojennego. Padło też stwierdzenie, że potencjał gospodarczy i militarny Szczecina bez Świnoujścia, byłby bezużyteczny.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Wizyta Adolfa Hitlera w Świnoujściu, marzec 1939 r.(fot. Archiwum autora )

W porcie świnoujskim, w przededniu wybuchu wojny stacjonowały flotylle okrętów różnych klas, m.in. torpedowców podlegających dowództwu komandora Kümetza, którego zastąpił późniejszy admirał Lütjens. Był to też port macierzysty eskadry nowoczesnych niszczycieli i wielu jednostek pomocniczych. Zaplecze lądowe stanowiły rozbudowywane i umacniane forty świnoujskiej twierdzy morskiej z unowocześnioną artylerią i środkami łączności. Tu znajdowała się również siedziba Dowództwa Obszaru Nadmorskiego. W okolicy miasta rozlokowano baterie artylerii nabrzeżnej, artylerii przeciwlotniczej, wielkie kompleksy magazynów z materiałami wojennymi, koszary, nabrzeża cumownicze. Potęgę militarną tego regionu umacniały bojowe lotnisko w Garz, fabryka amunicji w okolicach Melenthin, ośrodek szkolenia wywiadu w Ahlbecku i inne instalacje, oraz jednostki rozsiane aż po Peenemünde. Świnoujście stało się w ciągu kilku lat bodajże największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Krążownik „Köln” w Świnoujściu.(fot. Archiwum autora )

Wojenne przygotowania były trudne do ukrycia. Po marcowej wizycie Adolfa Hitlera, do Świnoujścia przybywali co i rusz hitlerowscy dygnitarze i dowódcy wojskowi. Miasto i port dwukrotnie wizytował też szczeciński gauleiter Schwede – Coburg, każdorazowo spotykając się z miejscowym dowództwem bazy i szefami służb cywilnych. Miasto i okolicę odwiedził też odpowiedzialny za roboty publiczne Robert Ley i inni. Na ulicach miasta dominowały mundury marynarzy i żołnierzy przeróżnych formacji. Nie trzeba było być znawcą europejskiej sceny politycznej, by wiedzieć, że coś się szykuje.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Żołnierze świnoujskiej artylerii nabrzeżnej. Ze zbioru Piotra Laskowskiego(fot. Archiwum autora )

W sierpniu 1939 r. w rejonie Świnoujścia prowadzone były ćwiczenia artyleryjskie z udziałem krążowników „Köln”, „Königsberg”, „Nürnberg” i starego pancernika „Schlesien”. W strzelaniach brały też udział stacjonujące w Świnoujściu niszczyciele i trałowce. Po manewrach, jednostki weszły do portu uzupełnić paliwo, amunicję i zapasy.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Pancernik „Schleswig Holstein” w świnoujskim porcie.(fot. Archiwum autora )

W kilka dni potem przybył tu Karl Dönitz, późniejszy dowódca niemieckiej Kriegsmarine. W tym samym niemal czasie, jak na komendę, także miejscowe gazety informowały o „antyniemieckim terrorze” w Polsce i o naruszaniu przez Polaków niemieckiej granicy. Do portu wpłynął nawet statek jakoby z uciekinierami z rejonów zagrożonych polskim terrorem, którzy opowiadali, szczególnie dziennikarzom, o polskich niegodziwościach. Owe sensacyjne wieści rozpowszechniał nie tylko „Swinemünder Zeitung”, ale też wszystkie odbierane rozgłośnie radiowe. Kilka dni wcześniej, do „odbycia ćwiczeń” powołane zostały kolejne roczniki także świnoujskich rezerwistów. W drodze z Kiel wszedł do Świnoujścia pancernik szkolny „Schleswig – Holstein”. Po krótkim postoju, pod osłoną nocy 24 sierpnia opuścił Świnoujście, udając się „ z wizytą kurtuazyjną „ do Gdańska. W morzu, na wysokości Ustki z innych jednostek Kriegsmarine, załadował kompanię szturmową 3 Oddziału Artylerii ze Świnoujścia i 25 sierpnia zacumował w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Załadunek żołnierzy kompanii szturmowej na pokład pancernika „Schleswig – Holstein”. zbioru Piotra Laskowskiego. (fot. Archiwum autora )

W poniedziałek 28 sierpnia sezon letni w Świnoujściu skończył się. Na dworcach rozwieszone zostały ogłoszenia o istotnych ograniczeniach w ruchu pociągów i braku gwarancji dla rezerwacji miejsc i przejazdów. Pierwszeństwo miały bowiem przewozy wojskowe i towarowe. W ciągu nadchodzącej doby prawie wszyscy goście letniskowi opuścili kąpieliska na Uznamie i Wolinie przekonani, że wojna tuż - tuż. Nie mylili się. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. o godzinie 04.48 z dział pancernika „Schleswig – Holsteina” padła pierwsza salwa na Westerplatte. Rozpoczęła się wojna.

Dr Józef Pluciński


komentarzy: 26, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 26

Gość • Czwartek [02.09.2010, 11:58:15] • [IP: 217.97.193.**]

piekne to nasze miasto było nie co teraz beton i koszmarki udające apartamentowce, ach zal!!

Gość • Czwartek [02.09.2010, 03:41:17] • [IP: 86.7.27.***]

dzieki za ten link na youtube, milo zobaczyc swinoujscie z przed lat

Gość • Środa [01.09.2010, 21:09:19] • [IP: 80.54.123.***]

W TV cisza...zapomnieli o 1 września ? a może ktoś czuwa nad niepamięcią polaków ??

Gość • Środa [01.09.2010, 20:51:05] • [IP: 178.238.250.***]

Promenady nie można było tak odnowić, bo nikt by na takiej formie nie zarobił, a tak sprzedało się działeczki, są apartamentowce i każdy zaciera rączki.

Gość • Środa [01.09.2010, 17:17:43] • [IP: 77.254.53.*]

I pomyśleć tylko, że pancernik Schleswig Holstein wyszedł na ostrzał Westerplatte, Oksywia, Helu z portu wojennego Swinemunde zaopatrzony tu w paliwo, amunicję i żywność. A od marca do sierpnia 1939 ćwiczyła tu w fortach i obok kompania szturmowa Kriegsmarine, która zaatakowała Westerplatte. Pozdrowienia dla Pana Doktora.

Gość • Środa [01.09.2010, 15:35:19] • [IP: 89.230.147.***]

bardzo serdecznie dziękuję za kolejną lekcję historii uzupełnioną zdjęciami z archiwum autora.pozdrawiam i oczekuję na następne nieznane większości fakty historyczne dotyczące Świnoujścia.

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 15:28:57] • [IP: 195.117.239.***]

asiawurysuje [IP: 79.184.77.***]! Nie mylisz się. Oznakowania na koszach plażowych potwierdzają Twoje przypuszczenia. To nasze, choć wtedy jeszcze nie nasze miasto. Miło się ogląda, bo to w końcu kawałek historii Świnoujścia.

Gość • Środa [01.09.2010, 12:22:02] • [IP: 212.160.162.**]

I kto z mieszkańców i gości ówczesnego Świnoujścia, zauroczonych Hitlerem i jego sukcesami, pięknego lata 1939r pomyślał, że Niemcy mogą przegrać wojnę i swoje wschodnie landy, że słowiański żywioł wyprze Niemców za Odrę i Nysę?

Narrator • Środa [01.09.2010, 12:15:51] • [IP: 87.60.247.**]

Maślankiewicz, ciesze się że to rozumiesz. I dziwi mnie to że większość tu ludzi wciąż powtarza dyrdymały z podręczników szkolnych jakoby hitler sam sobie niemcy podporządkował i sam wojne wypowiedział całej europie bo miał takie widzimisię. Ludzie, co wy rozumu nie macie? poszukajcie głębiej w historii co się działo, kto z kim jakie miał koneksje i gdzie tkwiły korzysci. Wojna to nie tylko wojna o terytorium. Dla spragnionych faktów, ponownie wkleję ten link: www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html Przeczytajcie a pozniej porównajcie to z tym co was szkoła nauczyła.

asiawurysuje • Środa [01.09.2010, 12:00:33] • [IP: 79.184.77.***]

A ja może trochę nie na temat, ale jako niepoprawna" pasjonatka' przedwojennego Świnoujścia, znalazłam bardzo ciekawy link...do filmu z 1929 r(polski tytuł: Pamiętnik upadłej dziewczyny, notabene genialny film!) Ameryki może nie odkryłam, ale sprawiło mi niesamowitą frajdę...to co w nim odkryłam: www.youtube.com/watch?v=cg_UnttpSU
c&feature=related Od czasu 3.30 można przez 5 minut podziwiać świnoujskie molo, plażę... No chyba, że się mylę...;-) Miłego oglądania!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:51:33] • [IP: 80.54.123.**]

"Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana..." - no właśnie a jakie to uroczystości z tej okazji są przygotowane na dziś w naszym mieście ? Czy ktoś coś wie, bo tak jakoś głucho w tym temacie na portalach ?!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:05:11] • [IP: 88.156.233.***]

z tego pięknego zdjęcia tylko muszla koncertowa się zachowała!

Gość • Środa [01.09.2010, 10:43:39] • [IP: 84.19.169.***]

A kto łaskawie pozwolił nam obalić komunę, i kto trzyma za sznurki po dzień dzisiejszy. Kto trzyma finansjerę w polsce? To ten sam mechanizm manipulacji ludźmi, nic się nie zmieniło do dzisiaj, tylko nazwy.

dziad cmentarny • Środa [01.09.2010, 10:32:39] • [IP: 95.129.226.**]

ci to mieli panie promenadę, teraz to jest ujnia z grzybnią i kebabem

Gość • Środa [01.09.2010, 10:32:04] • [IP: 178.238.255.**]

maslana pomiocie tez idz do szkoły to sie dowiesz kto co i jak

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 10:10:10] • [IP: 195.117.239.***]

Narrator [IP: 87.60.247.**]! Bardzo dobry link. Takimi publikacjami powinniśmy zaczynać naukę historii II wojny światowej. Nikt się nie zastanawia, jak kontrolowana przez światowe siły gospodarka III Rzeszy była w stanie podźwignąć ciężar zbrojeń i rozpętania wojny. A od początku świata wiadomo, że za każdą wojną stoi amerykańska finansjera, która ze śmierci milionów czerpie zyski. Tym bardziej niezrozumiała jest nasza nieodwzajemniona miłość do wielkiego brata, który dla Polski nic pożytecznego nigdy nie uczynił. Wysyłamy na śmierć naszych żołnierzy w jakichś amerykańskich wojnach, choć to amerykanie (celowo z małej litery) mają w tym swój finansowy interes. Dajemy sobie wmawiać, że bronimy światowego ładu i porządku, podczas gdy jest to zawsze wojna o ropę, o panowanie nad światem, o utrzymanie roli dobrze opłacanego światowego policjanta. W podziękowaniu za naszą wasalną postawę amerykanie rozwalili nam gospodarkę po II wojnie światowej, bo lada chwila mogło się okazać, że możemy sobie nieźle żyć bez nich.

Gość • Środa [01.09.2010, 09:45:49] • [IP: 92.42.114.**]

Nie moge zrozumiec dlaczego na ten historyczny wzor naszej promenady ktory jest po prostu znakomity, nie chca odnowic wspolczenej, zrobili nowa promenade i juz basta cieszmy sie

Gość • Środa [01.09.2010, 09:32:48] • [IP: 88.156.233.***]

a najgorsze jest to, że ludzie tak dali się zmanipulować jednej osobie hitlerowi

Gość • Środa [01.09.2010, 09:28:19] • [IP: 88.156.233.***]

ja też słyszałam, że pierwsze strzały padły w Wieluniu, od świadka, któremu zarzynali tam rodzinę, te słowa mi się wryły w pamięć, dlaczego historycy koloryzują historię, bo dostojniej brzmi, że wojna zaczęła się w Gdańsku!

Gość • Środa [01.09.2010, 09:20:42] • [IP: 88.156.233.***]

świetny i bardzo pouczający artykuł, i te zdjęcia, które się zachowały

Gość • Środa [01.09.2010, 09:17:04] • [IP: 80.245.183.***]

same propagandowe bzdury

Narrator • Środa [01.09.2010, 09:08:49] • [IP: 87.60.247.**]

gdyby hitler nie miał wsparcia finansowego i technologicznego z usa, to nigdy by wojny nie zaczął, bo nie było go na to stać! Dla bardziej dociekliwych mam pewien artykuł. o tym nie napisano w podrecznikach : www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html

Gość • Środa [01.09.2010, 08:58:14] • [IP: 94.196.31.***]

bardzo ciekawy artykul gratuluje pomyslu no i czekam na wiecej

katarzyna • Środa [01.09.2010, 08:11:39] • [IP: 217.97.193.**]

tak zaczęła sie najgorsza z wojen w nowoczesnej europie, niemcy dokonali zakłady wielu milionów ludzi w tym kobiet i dzieci, bo jeden morderca idiota uznal się za. ..wybranego...pozdrawiam panie doktorze!

nie_polityczny • Środa [01.09.2010, 06:25:40] • [IP: 80.245.188.***]

Jak zwykle artykuł ktory czyta sie od deski do deski. Tylko dlaczego piszący na końcu nie potrafi zaznaczyć, ze pierwsze strzaly II wojny światowej pady gdzie indziej, o tym się mówi juz głośno, czyżby kwestia przyzwyczajenia??

Oglądasz 1-25 z 26
■ 51- letni Niemiec postanowił za darmo napić się w agencji towarzyskiej w Świnoujściu. Mężczyzna zamówił kilka drinków, a następnie nie zapłacił rachunku. Za napoje wyskokowe miał do zapłaty prawie 500 złotych. 51- latek tłumaczył pracownikom domu, że nie ma przy sobie pieniędzy. Ci długo nie czekając wybrali się z nim do Niemiec, aby uregulować rachunek. Ostatecznie jednak okazało się, że 51- latek nadal nie ma za co zapłacić rachunku ■ Janusz Żmurkiewicz ujawnił, że wystartuje w wyborach ■ Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt z Warnowa zajmie się leczeniem i rehabilitacją dzikich zwierząt ■ 178 479 złotych to kwota jaką przeliczyły panie z banku WOŚP do końca pracy sztabu orkiestry w Świnoujściu. Ostateczna kwota może jeszcze zostać powiększona o pieniądze uzyskane z trwających aukcji allegro świnoujskiego sztabu ■ Już od 1 marca handel w niedziele będzie stopniowo ograniczany. W nocy, z środy na czwartek Sejm przyjął poprawki zaproponowane przez Senat. Teraz ustawa czeka tylko na podpis prezydenta Andrzeja Dudy. Co zmiany oznaczają dla klientów sklepów? ■ Wyjątkowo atrakcyjna działka w Karsiborzu sprzedana! Cypel między Kanałem Piastowskim, a Zalewem był wystawiony za 3,2 miliony euro! Zobacz film! ■ Świadkowie zabrali kluczyki pijanemu kierowcy. Każdy, kto jest świadkiem przestępstwa, ma prawo ująć sprawcę na gorącym uczynku. Tak też uczynili świadkowie, którzy zabrali kluczyki nietrzeźwemu kierującemu, uniemożliwiając mu dalszą jazdę, a na miejsce wezwali patrol Policji ■ Już dziś zabłyśnie wielkie serce orkiestry! Już dziś Członkowie Wolińskiej Orkiestry Bębniarskiej wraz oddziałem Piechoty Najemnej ubarwią ceremonię rozświetlenia wielkiego serca WOŚP. Serce rozbłyśnie o godzinie 17.00 na Placu Wolności i będzie to sygnał dla wolontariuszy, mieszkańców i gości miasta, że w Świnoujściu gramy wspólnie w ramach 26 finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Świnoujski Sztab WOŚP zaprasza wszystkich do udziału w tym radosnym happeningu, który od ponad dekady stał się już tradycją świnoujskich finałów. Nieprzerwanie, od początku, iluminacją serca zajmuje się firma p. Śienkiewicz ■ W sytuacji zagrożenia życia i braku karetki w Świnoujściu do pacjentów przyjadą ambulansem niemieccy ratownicy medyczni. To efekt wspólnego polsko - niemieckiego projektu pod nazwą- Interreg Va "InGRiP - Zintegrowane transgraniczne ratownictwo medyczne w Pomeranii/Brandenburgii". Na jego podstawie przy braku polskiej karetki, pacjentowi z nagłym zatrzymaniem krążenia, czy zawałem serca z pomocą przyjedzie ambulans z Heringsdorfu lub Mellenthinu. W tej sprawie, 25 stycznia w Greifswaldzie odbędzie się specjalna konferencja prasowa ■ W najbliższy piątek. ZWiK będzie nieczynny. Zakład Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Świnoujściu informuje, że w dniu 12. stycznia 2018 r (piątek) zakład będzie nieczynny (dzień ustawowo wolny za święto wypadające w sobotę). ■ Czytelnik: Drogowy armageddon na Markiewicza! Olbrzymie wyrwy w asfalcie powodują uszkodzenia opon i felg ■ Ruszył rejestr sprawców przestępstw na tle seksualnym! Wśród nich jest groźny przestępca ze Świnoujścia! ■ 12 - letni Tytus Brzeziński ze Świnoujścia wystąpił w telewizyjnym show dwójki „The Voice Kids”. 12- latek oczarował nie tylko publiczność, ale przede wszystkim jurorów programu. Na scenie zaśpiewał znany utwór - Uptown Funk, Marka Ronsona i Bruno Marsa. Jurorzy, muzycy Tomson i Baron oraz wokalista Dawid Kwiatkowski ani przez moment nie wątpili w talent młodego świnoujścianina. Ostatecznie jednak Tytus wybrał drużynę Tomsona i Barona ■ 18 - latka w piżamie i boso wyszła w nocy z ośrodka przy ulicy Słowackiego. Poszukiwania objęły całą dzielnicę nadmorską ■ Na dziesiątkach imprez, balach i prywatkach, powitaliśmy w Świnoujściu Nowy Rok. Mimo, że nie o takiej pogodzie marzyli uczestnicy miejskiego sylwestra na plaży, to nad morze przed północą ściągnęły prawdziwe tłumy mieszkańców. Nie zabrakło także gości; zimowych turystów, kuracjuszy oraz sporej grupy sąsiadów zza zachodniej granicy, którzy Nowy Rok postanowili powitać na świnoujskiej plaży i promenadzie ■ Nawet świetnie zorganizowana rozrywka może skończyć się nieszczęśliwym wypadkiem, kiedy nie znamy terenu i jesteśmy pochłonięci emocjami. Uczestnik gry Lasertag wpadł do głębokiej na 3 metry piwnicy w porosyjskiej bazie na Mulniku ■ Funkcjonariusze z Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej zatrzymali czterech mężczyzn, którzy przewozili papierosy bez polskich znaków akcyzy. Szacunkowa wartość zatrzymanego towaru wynosi niemal 200.000 zł. ■ Unieważniono przetarg na tunel w Świnoujściu. Jak grom z nieba spadła na nas wiadomość o tym, że unieważniono przetarg na budowę tunelu w Świnoujściu. Okazuje się że Krajowa Izba Odwoławcza uwzględniła odwołania dwóch konsorcjów ws. wyników przetargu na zaprojektowanie i budowę tunelu łączącego wyspy Uznam i Wolin w Świnoujściu. O sprawie poinformował portal budownictwo.wnp.pl ■ Dzięki specjalnemu zaproszeniu wicemarszałka Sejmu, Joachima Brudzińskiego w czwartek, uczniowie oraz dyrekcja Zespołu Szkół Morskich w Świnoujściu mieli okazję odwiedzić Sejm ■ W 2018 roku w mieście rusza kolejna akcja usuwania azbestu. Ta trucizna ma w całości zniknąć z naszego miasta do 2032 roku. Do tej akcji miasto przyłączy się już po raz szósty ■ Rada Miasta zatwierdziła Wieloletni Program Inwestycyjny dla Miasta Świnoujścia ■ Po kilkugodzinnej dyskusji Rada Miasta przyjęła, zaproponowany przez prezydenta projekt budżetu Świnoujścia na rok 2018. Uchwałę budżetową poparło 18 radnych, nikt nie był przeciw tylko jeden radny wstrzymał się od głosu ■