░ Szukasz pracownika ze Wschodu Rosja, Ukraina, Białoruś? Agencja zatrudnienia Rexstass zaprasza do kontaktu mail: biuro@rexstass.eu lub tel. +48 883 533 565 ul. Zielonogórska 32, Szczecin. www.rexstass.eu ░

POGODA

Reklama

Wydarzenia

iswinoujscie.pl • Środa [01.09.2010, 01:16:20] • Świnoujście

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Lato nad morzem było tamtego roku wyjątkowo piękne.(fot. Archiwum autora )

Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana, kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej, skłania do przypomnienia czytelnikom okoliczności ten pamiętny fakt poprzedzających. Ponieważ zamieszkujemy miasto, które należał wówczas do Niemiec, stąd też owe przypomnienie ma w znacznej mierze lokalny, świnoujski zasięg.

Takiego lata jak to w 1939 roku na wysypach Uznam i Wolin, od dawna nie było. Środkowoeuropejski wyż sprowadził tu na długie tygodnie, masy tropikalnego powietrza, a temperatura wielokroć przekraczała 30˚C. Skutkowało to nie notowanym do tej pory napływem gości. Wszystkie miejsca, do ostatniego, zostały zajęte; tak w najdroższych hotelach i pensjonatach, jak też w kwaterach prywatnych. Bywały dni a raczej noce, kiedy na ławkach parkowych czy w kościołach nocowali miłośnicy morza i plaży. Jak nigdy też kwitły wszelakie usługi gastronomiczne, tak małe jak i duże, oraz interes pamiątkarski. To gorące lato miało też inne oblicze. Objawiało się ono w rozmowach urlopowych gości w których przebijał się się jako najważniejszy jeden temat : Czy i kiedy wybuchnie wojna ?

W agresywnych planach działań przeciw Polsce, wyspa Uznam i Świnoujście, miały odegrać ważną rolę. Główne zadania dla tego rejonu zostały wytyczone w krótkim przemówieniu Adolfa Hitlera w Świnoujściu dnia 22 marca 1939 r. Ich najważniejsze elementy to obrona ujścia Odry i portu w Szczecinie, rola bramy wyjściowej na Bałtyk, a po wybuchu wojny, ważnego portu wojennego. Padło też stwierdzenie, że potencjał gospodarczy i militarny Szczecina bez Świnoujścia, byłby bezużyteczny.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Wizyta Adolfa Hitlera w Świnoujściu, marzec 1939 r.(fot. Archiwum autora )

W porcie świnoujskim, w przededniu wybuchu wojny stacjonowały flotylle okrętów różnych klas, m.in. torpedowców podlegających dowództwu komandora Kümetza, którego zastąpił późniejszy admirał Lütjens. Był to też port macierzysty eskadry nowoczesnych niszczycieli i wielu jednostek pomocniczych. Zaplecze lądowe stanowiły rozbudowywane i umacniane forty świnoujskiej twierdzy morskiej z unowocześnioną artylerią i środkami łączności. Tu znajdowała się również siedziba Dowództwa Obszaru Nadmorskiego. W okolicy miasta rozlokowano baterie artylerii nabrzeżnej, artylerii przeciwlotniczej, wielkie kompleksy magazynów z materiałami wojennymi, koszary, nabrzeża cumownicze. Potęgę militarną tego regionu umacniały bojowe lotnisko w Garz, fabryka amunicji w okolicach Melenthin, ośrodek szkolenia wywiadu w Ahlbecku i inne instalacje, oraz jednostki rozsiane aż po Peenemünde. Świnoujście stało się w ciągu kilku lat bodajże największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Krążownik „Köln” w Świnoujściu.(fot. Archiwum autora )

Wojenne przygotowania były trudne do ukrycia. Po marcowej wizycie Adolfa Hitlera, do Świnoujścia przybywali co i rusz hitlerowscy dygnitarze i dowódcy wojskowi. Miasto i port dwukrotnie wizytował też szczeciński gauleiter Schwede – Coburg, każdorazowo spotykając się z miejscowym dowództwem bazy i szefami służb cywilnych. Miasto i okolicę odwiedził też odpowiedzialny za roboty publiczne Robert Ley i inni. Na ulicach miasta dominowały mundury marynarzy i żołnierzy przeróżnych formacji. Nie trzeba było być znawcą europejskiej sceny politycznej, by wiedzieć, że coś się szykuje.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Żołnierze świnoujskiej artylerii nabrzeżnej. Ze zbioru Piotra Laskowskiego(fot. Archiwum autora )

W sierpniu 1939 r. w rejonie Świnoujścia prowadzone były ćwiczenia artyleryjskie z udziałem krążowników „Köln”, „Königsberg”, „Nürnberg” i starego pancernika „Schlesien”. W strzelaniach brały też udział stacjonujące w Świnoujściu niszczyciele i trałowce. Po manewrach, jednostki weszły do portu uzupełnić paliwo, amunicję i zapasy.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Pancernik „Schleswig Holstein” w świnoujskim porcie.(fot. Archiwum autora )

W kilka dni potem przybył tu Karl Dönitz, późniejszy dowódca niemieckiej Kriegsmarine. W tym samym niemal czasie, jak na komendę, także miejscowe gazety informowały o „antyniemieckim terrorze” w Polsce i o naruszaniu przez Polaków niemieckiej granicy. Do portu wpłynął nawet statek jakoby z uciekinierami z rejonów zagrożonych polskim terrorem, którzy opowiadali, szczególnie dziennikarzom, o polskich niegodziwościach. Owe sensacyjne wieści rozpowszechniał nie tylko „Swinemünder Zeitung”, ale też wszystkie odbierane rozgłośnie radiowe. Kilka dni wcześniej, do „odbycia ćwiczeń” powołane zostały kolejne roczniki także świnoujskich rezerwistów. W drodze z Kiel wszedł do Świnoujścia pancernik szkolny „Schleswig – Holstein”. Po krótkim postoju, pod osłoną nocy 24 sierpnia opuścił Świnoujście, udając się „ z wizytą kurtuazyjną „ do Gdańska. W morzu, na wysokości Ustki z innych jednostek Kriegsmarine, załadował kompanię szturmową 3 Oddziału Artylerii ze Świnoujścia i 25 sierpnia zacumował w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Załadunek żołnierzy kompanii szturmowej na pokład pancernika „Schleswig – Holstein”. zbioru Piotra Laskowskiego. (fot. Archiwum autora )

W poniedziałek 28 sierpnia sezon letni w Świnoujściu skończył się. Na dworcach rozwieszone zostały ogłoszenia o istotnych ograniczeniach w ruchu pociągów i braku gwarancji dla rezerwacji miejsc i przejazdów. Pierwszeństwo miały bowiem przewozy wojskowe i towarowe. W ciągu nadchodzącej doby prawie wszyscy goście letniskowi opuścili kąpieliska na Uznamie i Wolinie przekonani, że wojna tuż - tuż. Nie mylili się. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. o godzinie 04.48 z dział pancernika „Schleswig – Holsteina” padła pierwsza salwa na Westerplatte. Rozpoczęła się wojna.

Dr Józef Pluciński


komentarzy: 26, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 26

Gość • Czwartek [02.09.2010, 11:58:15] • [IP: 217.97.193.**]

piekne to nasze miasto było nie co teraz beton i koszmarki udające apartamentowce, ach zal!!

Gość • Czwartek [02.09.2010, 03:41:17] • [IP: 86.7.27.***]

dzieki za ten link na youtube, milo zobaczyc swinoujscie z przed lat

Gość • Środa [01.09.2010, 21:09:19] • [IP: 80.54.123.***]

W TV cisza...zapomnieli o 1 września ? a może ktoś czuwa nad niepamięcią polaków ??

Gość • Środa [01.09.2010, 20:51:05] • [IP: 178.238.250.***]

Promenady nie można było tak odnowić, bo nikt by na takiej formie nie zarobił, a tak sprzedało się działeczki, są apartamentowce i każdy zaciera rączki.

Gość • Środa [01.09.2010, 17:17:43] • [IP: 77.254.53.*]

I pomyśleć tylko, że pancernik Schleswig Holstein wyszedł na ostrzał Westerplatte, Oksywia, Helu z portu wojennego Swinemunde zaopatrzony tu w paliwo, amunicję i żywność. A od marca do sierpnia 1939 ćwiczyła tu w fortach i obok kompania szturmowa Kriegsmarine, która zaatakowała Westerplatte. Pozdrowienia dla Pana Doktora.

Gość • Środa [01.09.2010, 15:35:19] • [IP: 89.230.147.***]

bardzo serdecznie dziękuję za kolejną lekcję historii uzupełnioną zdjęciami z archiwum autora.pozdrawiam i oczekuję na następne nieznane większości fakty historyczne dotyczące Świnoujścia.

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 15:28:57] • [IP: 195.117.239.***]

asiawurysuje [IP: 79.184.77.***]! Nie mylisz się. Oznakowania na koszach plażowych potwierdzają Twoje przypuszczenia. To nasze, choć wtedy jeszcze nie nasze miasto. Miło się ogląda, bo to w końcu kawałek historii Świnoujścia.

Gość • Środa [01.09.2010, 12:22:02] • [IP: 212.160.162.**]

I kto z mieszkańców i gości ówczesnego Świnoujścia, zauroczonych Hitlerem i jego sukcesami, pięknego lata 1939r pomyślał, że Niemcy mogą przegrać wojnę i swoje wschodnie landy, że słowiański żywioł wyprze Niemców za Odrę i Nysę?

Narrator • Środa [01.09.2010, 12:15:51] • [IP: 87.60.247.**]

Maślankiewicz, ciesze się że to rozumiesz. I dziwi mnie to że większość tu ludzi wciąż powtarza dyrdymały z podręczników szkolnych jakoby hitler sam sobie niemcy podporządkował i sam wojne wypowiedział całej europie bo miał takie widzimisię. Ludzie, co wy rozumu nie macie? poszukajcie głębiej w historii co się działo, kto z kim jakie miał koneksje i gdzie tkwiły korzysci. Wojna to nie tylko wojna o terytorium. Dla spragnionych faktów, ponownie wkleję ten link: www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html Przeczytajcie a pozniej porównajcie to z tym co was szkoła nauczyła.

asiawurysuje • Środa [01.09.2010, 12:00:33] • [IP: 79.184.77.***]

A ja może trochę nie na temat, ale jako niepoprawna" pasjonatka' przedwojennego Świnoujścia, znalazłam bardzo ciekawy link...do filmu z 1929 r(polski tytuł: Pamiętnik upadłej dziewczyny, notabene genialny film!) Ameryki może nie odkryłam, ale sprawiło mi niesamowitą frajdę...to co w nim odkryłam: www.youtube.com/watch?v=cg_UnttpSU
c&feature=related Od czasu 3.30 można przez 5 minut podziwiać świnoujskie molo, plażę... No chyba, że się mylę...;-) Miłego oglądania!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:51:33] • [IP: 80.54.123.**]

"Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana..." - no właśnie a jakie to uroczystości z tej okazji są przygotowane na dziś w naszym mieście ? Czy ktoś coś wie, bo tak jakoś głucho w tym temacie na portalach ?!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:05:11] • [IP: 88.156.233.***]

z tego pięknego zdjęcia tylko muszla koncertowa się zachowała!

Gość • Środa [01.09.2010, 10:43:39] • [IP: 84.19.169.***]

A kto łaskawie pozwolił nam obalić komunę, i kto trzyma za sznurki po dzień dzisiejszy. Kto trzyma finansjerę w polsce? To ten sam mechanizm manipulacji ludźmi, nic się nie zmieniło do dzisiaj, tylko nazwy.

dziad cmentarny • Środa [01.09.2010, 10:32:39] • [IP: 95.129.226.**]

ci to mieli panie promenadę, teraz to jest ujnia z grzybnią i kebabem

Gość • Środa [01.09.2010, 10:32:04] • [IP: 178.238.255.**]

maslana pomiocie tez idz do szkoły to sie dowiesz kto co i jak

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 10:10:10] • [IP: 195.117.239.***]

Narrator [IP: 87.60.247.**]! Bardzo dobry link. Takimi publikacjami powinniśmy zaczynać naukę historii II wojny światowej. Nikt się nie zastanawia, jak kontrolowana przez światowe siły gospodarka III Rzeszy była w stanie podźwignąć ciężar zbrojeń i rozpętania wojny. A od początku świata wiadomo, że za każdą wojną stoi amerykańska finansjera, która ze śmierci milionów czerpie zyski. Tym bardziej niezrozumiała jest nasza nieodwzajemniona miłość do wielkiego brata, który dla Polski nic pożytecznego nigdy nie uczynił. Wysyłamy na śmierć naszych żołnierzy w jakichś amerykańskich wojnach, choć to amerykanie (celowo z małej litery) mają w tym swój finansowy interes. Dajemy sobie wmawiać, że bronimy światowego ładu i porządku, podczas gdy jest to zawsze wojna o ropę, o panowanie nad światem, o utrzymanie roli dobrze opłacanego światowego policjanta. W podziękowaniu za naszą wasalną postawę amerykanie rozwalili nam gospodarkę po II wojnie światowej, bo lada chwila mogło się okazać, że możemy sobie nieźle żyć bez nich.

Gość • Środa [01.09.2010, 09:45:49] • [IP: 92.42.114.**]

Nie moge zrozumiec dlaczego na ten historyczny wzor naszej promenady ktory jest po prostu znakomity, nie chca odnowic wspolczenej, zrobili nowa promenade i juz basta cieszmy sie

Gość • Środa [01.09.2010, 09:32:48] • [IP: 88.156.233.***]

a najgorsze jest to, że ludzie tak dali się zmanipulować jednej osobie hitlerowi

Gość • Środa [01.09.2010, 09:28:19] • [IP: 88.156.233.***]

ja też słyszałam, że pierwsze strzały padły w Wieluniu, od świadka, któremu zarzynali tam rodzinę, te słowa mi się wryły w pamięć, dlaczego historycy koloryzują historię, bo dostojniej brzmi, że wojna zaczęła się w Gdańsku!

Gość • Środa [01.09.2010, 09:20:42] • [IP: 88.156.233.***]

świetny i bardzo pouczający artykuł, i te zdjęcia, które się zachowały

Gość • Środa [01.09.2010, 09:17:04] • [IP: 80.245.183.***]

same propagandowe bzdury

Narrator • Środa [01.09.2010, 09:08:49] • [IP: 87.60.247.**]

gdyby hitler nie miał wsparcia finansowego i technologicznego z usa, to nigdy by wojny nie zaczął, bo nie było go na to stać! Dla bardziej dociekliwych mam pewien artykuł. o tym nie napisano w podrecznikach : www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html

Gość • Środa [01.09.2010, 08:58:14] • [IP: 94.196.31.***]

bardzo ciekawy artykul gratuluje pomyslu no i czekam na wiecej

katarzyna • Środa [01.09.2010, 08:11:39] • [IP: 217.97.193.**]

tak zaczęła sie najgorsza z wojen w nowoczesnej europie, niemcy dokonali zakłady wielu milionów ludzi w tym kobiet i dzieci, bo jeden morderca idiota uznal się za. ..wybranego...pozdrawiam panie doktorze!

nie_polityczny • Środa [01.09.2010, 06:25:40] • [IP: 80.245.188.***]

Jak zwykle artykuł ktory czyta sie od deski do deski. Tylko dlaczego piszący na końcu nie potrafi zaznaczyć, ze pierwsze strzaly II wojny światowej pady gdzie indziej, o tym się mówi juz głośno, czyżby kwestia przyzwyczajenia??

Oglądasz 1-25 z 26
■ Dzień Dziecka 2017. Zapachowy dym, mydlane bańki, magia i radość. Na tę imprezę zapraszamy nie tylko najmłodszych z okazji ich święta, ale również dorosłych. Magiczne show z Mikim Czarodziejem w roli głównej przeniesie nas w zaczarowany świat bajkowej zabawy. Miejsce – muszla koncertowa przy promenadzie. Kiedy? Sobota 3 czerwca 2017 r. Początek o godzinie 15.00. Zapraszamy. ■ Z estakadą na plażę. Pokazali, jak ma przebiegać trasa szybkiego ruchu S3. Siedem węzłów komunikacyjnych na odcinku Świnoujście – Troszyn, dwupasmowe jezdnie o szerokości sumie 7 metrów i – co bardzo ważne dla mieszkańców prawobrzeżnej części miasta oraz turystów – estakada nad ulicą Wolińską i linią kolejową, dzięki której można będzie bezpiecznie i najkrótszą drogą dotrzeć na plażę na Warszowie. Tak skrócie będzie wyglądał odcinek drogi szybkiego ruchu S3 przebiegający w granicach miasta Świnoujście. Budowę zaplanowano na lata 2019 – 2023. Zobacz zdjęcia ■ To była noc! Po imprezie disco polo dwudziestolatek wszedł na dach amfiteatru i... zasnął. Na nogi postawił wszystkie służby. Wszedł i cisza. Nie schodzi – alarmował w nocy policję pracownik świnoujskiego amfiteatru, który na dachu obiektu zobaczył jakiegoś mężczyznę. Wezwano strażaków… Kilka godzin wcześniej w amfiteatrze przy muzyce disco polo szalały tłumy. Na policję zadzwonił po godzinie 2. Była noc z piątku na sobotę. Opiekun amfiteatru zauważył na dachu obiektu nieznajomego mężczyznę. Wszedł na amfiteatr, ale pracownik nie widział, aby z niego schodził. Zapanowała cisza ■ Janusz Karp dyrektor departamentu edukacji Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zadeklarował w imieniu swojego resortu przejęcie opieki i finansowanie Zespołu Szkół Morskich w Świnoujściu. Ministerstwo chce nie tylko utrzymywać szkołę ale także wprowadzać nowe kierunki kształcenia ■ Prezydent Janusz Żmurkiewicz: "Z przyczyn formalnych nadal nie możemy przystąpić do remontu / modernizacji ulicy Wojska Polskiego." ■ Prezydent Świnoujścia: "Do połowy czerwca zostanie ogłoszony przetarg na wyłonienie wykonawcy stałego połączenia tj. firmy, która zaprojektuje i wybuduje tunel pod Świną ■ We wtorkowy wieczór prezydent Janusz Żmurkiewicz spotkał się z podsekretarzem stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa. Rozmawiał – jak dowiedział się nasz portal – na tematy związane z rozwojem naszego miasta. We wtorek wieczorem w Świnoujściu gościł Tomasz Żuchowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa. Z promu Bielik przesiadł się do służbowej skody Urzędu Miasta i odjechał razem z prezydentem Świnoujścia w stronę Basenu Północnego ■ Strażacy świętowali swój dzień! Były awanse i odznaczenia! Na co dzień ciężko pracują ratując życie innym. Strażacy bo o nich mowa, 23 maja obchodzili swój dzień. Z tej okazji w KM PSP na Warszowie odbyła się specjalna uroczystość. Były awanse, odznaczenia i nagrody. Przed KM PSP w Świnoujściu, przy ulicy Barlickiego pojawili się nie tylko najważniejsi tego dnia strażacy, ale także zaproszeni gości, wśród nich prezydent Janusz Żmurkiewicz oraz Komendant Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej, st. bryg. Jacek Staśkiewicz ■ W piątek przy wiatraku Świnoujście żegna Zbigniewa Wodeckiego! To tutaj zaczynał swoją karierę. W Świnoujściu odkryto jego talent. Tu rozpoczął swoją karierę i przez lata był wiernym sympatykiem miasta na wyspach, w którym odpoczywał, śpiewał i grał. Wielu mieszkańców miasta miało okazję spotkać go podczas spacerów po promenadzie. Dziś nie ma Go już wśród nas. Świnoujście pożegnają Zbigniewa Wodeckiego na swój sposób – Jego muzyką, przy zachodzącym słońcu i symbolu miasta Wiatraku. Na ten niezwykły, pożegnalny koncert zapraszamy w najbliższy piątek 26 maja 2017 o godz. 20.40 przy Wiatraku na falochronie zachodnim ■ W środę, 24.05 br. wielkie ćwiczenia służb w szpitalu miejskim! ■ Plac w centrum miasta jest doskonałym miejscem, aby zaprezentować się dużej liczbie odbiorców. Tak właśnie było w przypadku grupy teatralnej pod wodzą Jadwigi Widawskiej. Kolorowo ubrane dziewczęta tańczyły w rytm muzyki Michaela Jacksona. Wszystko wiąże się z promocją nowego spektaklu, który będzie można obejrzeć już wkrótce ■ Jerzy Bralczyk i Michał Ogórek znów odwiedzą Świnoujście! W imieniu Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu serdecznie zapraszam na jedyne w swoim rodzaju spotkania językowe z udziałem: prof. Jerzego Bralczyka oraz red. Michała Ogórka ■ Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Świnoujściu serdecznie zaprasza na Obchody Dnia Strażaka w KM PSP ul. Norberta Barlickiego 18, które odbędą się 23 maja 2017 roku o godzinie 11.00 ■ 1 i 2 czerwca międzynarodowe ćwiczenia wojsk w Świnoujściu! BALTOPS 2017 – największe w tym roku międzynarodowe ćwiczenie na Bałtyku rozpoczyna się w Szczecinie i Świnoujściu. Do zachodniopomorskich portów w czwartek i piątek (1 i 2 czerwca) wejdzie ponad 40 okrętów wojennych z 14 państw. Trzy dni później okręty rozpoczną praktyczne manewry na morzu gdzie załogi przećwiczą prowadzenie międzynarodowej operacji. Polska Marynarka Wojenna skieruje do udziału w ćwiczeniu trałowce oraz okręty transportowo-minowe. Podczas pobytu w Szczecinie część okrętów udostępni swoje pokłady dla zwiedzających ■ Zakończenie manewrów Mare Aperto. Czernicki w Porcie Arbatax. Marynarze Polskiego Kontyngentu Wojskowego Czernicki zakończyli udział w międzynarodowych manewrach morskich u wybrzeży Sardynii ■ Joanna Agatowska, Jan Borowski, Zdzisław Merchelski i Andrzej Mrozek to skład komisji gospodarki morskiej Rady Miasta zatwierdzonej podczas dzisiejszej sesji nadzwyczajnej. Rada zdecydowała również, że pracom komisji przewodniczyć będzie radny Andrzej Mrozek ■