Sonda
Czy to dobrze, że Małgorzata Szmajda przestanie kierować świnoujskim szpitalem?
tak
nie
nie mam zdania
POGODA

Reklama


Wydarzenia

iswinoujscie.pl • Środa [01.09.2010, 01:16:20] • Świnoujście

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Lato nad morzem było tamtego roku wyjątkowo piękne.( fot. Archiwum autora )

Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana, kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej, skłania do przypomnienia czytelnikom okoliczności ten pamiętny fakt poprzedzających. Ponieważ zamieszkujemy miasto, które należał wówczas do Niemiec, stąd też owe przypomnienie ma w znacznej mierze lokalny, świnoujski zasięg.

Takiego lata jak to w 1939 roku na wysypach Uznam i Wolin, od dawna nie było. Środkowoeuropejski wyż sprowadził tu na długie tygodnie, masy tropikalnego powietrza, a temperatura wielokroć przekraczała 30˚C. Skutkowało to nie notowanym do tej pory napływem gości. Wszystkie miejsca, do ostatniego, zostały zajęte; tak w najdroższych hotelach i pensjonatach, jak też w kwaterach prywatnych. Bywały dni a raczej noce, kiedy na ławkach parkowych czy w kościołach nocowali miłośnicy morza i plaży. Jak nigdy też kwitły wszelakie usługi gastronomiczne, tak małe jak i duże, oraz interes pamiątkarski. To gorące lato miało też inne oblicze. Objawiało się ono w rozmowach urlopowych gości w których przebijał się się jako najważniejszy jeden temat : Czy i kiedy wybuchnie wojna ?

W agresywnych planach działań przeciw Polsce, wyspa Uznam i Świnoujście, miały odegrać ważną rolę. Główne zadania dla tego rejonu zostały wytyczone w krótkim przemówieniu Adolfa Hitlera w Świnoujściu dnia 22 marca 1939 r. Ich najważniejsze elementy to obrona ujścia Odry i portu w Szczecinie, rola bramy wyjściowej na Bałtyk, a po wybuchu wojny, ważnego portu wojennego. Padło też stwierdzenie, że potencjał gospodarczy i militarny Szczecina bez Świnoujścia, byłby bezużyteczny.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Wizyta Adolfa Hitlera w Świnoujściu, marzec 1939 r.( fot. Archiwum autora )

W porcie świnoujskim, w przededniu wybuchu wojny stacjonowały flotylle okrętów różnych klas, m.in. torpedowców podlegających dowództwu komandora Kümetza, którego zastąpił późniejszy admirał Lütjens. Był to też port macierzysty eskadry nowoczesnych niszczycieli i wielu jednostek pomocniczych. Zaplecze lądowe stanowiły rozbudowywane i umacniane forty świnoujskiej twierdzy morskiej z unowocześnioną artylerią i środkami łączności. Tu znajdowała się również siedziba Dowództwa Obszaru Nadmorskiego. W okolicy miasta rozlokowano baterie artylerii nabrzeżnej, artylerii przeciwlotniczej, wielkie kompleksy magazynów z materiałami wojennymi, koszary, nabrzeża cumownicze. Potęgę militarną tego regionu umacniały bojowe lotnisko w Garz, fabryka amunicji w okolicach Melenthin, ośrodek szkolenia wywiadu w Ahlbecku i inne instalacje, oraz jednostki rozsiane aż po Peenemünde. Świnoujście stało się w ciągu kilku lat bodajże największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Krążownik „Köln” w Świnoujściu.( fot. Archiwum autora )

Wojenne przygotowania były trudne do ukrycia. Po marcowej wizycie Adolfa Hitlera, do Świnoujścia przybywali co i rusz hitlerowscy dygnitarze i dowódcy wojskowi. Miasto i port dwukrotnie wizytował też szczeciński gauleiter Schwede – Coburg, każdorazowo spotykając się z miejscowym dowództwem bazy i szefami służb cywilnych. Miasto i okolicę odwiedził też odpowiedzialny za roboty publiczne Robert Ley i inni. Na ulicach miasta dominowały mundury marynarzy i żołnierzy przeróżnych formacji. Nie trzeba było być znawcą europejskiej sceny politycznej, by wiedzieć, że coś się szykuje.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Żołnierze świnoujskiej artylerii nabrzeżnej. Ze zbioru Piotra Laskowskiego( fot. Archiwum autora )

W sierpniu 1939 r. w rejonie Świnoujścia prowadzone były ćwiczenia artyleryjskie z udziałem krążowników „Köln”, „Königsberg”, „Nürnberg” i starego pancernika „Schlesien”. W strzelaniach brały też udział stacjonujące w Świnoujściu niszczyciele i trałowce. Po manewrach, jednostki weszły do portu uzupełnić paliwo, amunicję i zapasy.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Pancernik „Schleswig Holstein” w świnoujskim porcie.( fot. Archiwum autora )

W kilka dni potem przybył tu Karl Dönitz, późniejszy dowódca niemieckiej Kriegsmarine. W tym samym niemal czasie, jak na komendę, także miejscowe gazety informowały o „antyniemieckim terrorze” w Polsce i o naruszaniu przez Polaków niemieckiej granicy. Do portu wpłynął nawet statek jakoby z uciekinierami z rejonów zagrożonych polskim terrorem, którzy opowiadali, szczególnie dziennikarzom, o polskich niegodziwościach. Owe sensacyjne wieści rozpowszechniał nie tylko „Swinemünder Zeitung”, ale też wszystkie odbierane rozgłośnie radiowe. Kilka dni wcześniej, do „odbycia ćwiczeń” powołane zostały kolejne roczniki także świnoujskich rezerwistów. W drodze z Kiel wszedł do Świnoujścia pancernik szkolny „Schleswig – Holstein”. Po krótkim postoju, pod osłoną nocy 24 sierpnia opuścił Świnoujście, udając się „ z wizytą kurtuazyjną „ do Gdańska. W morzu, na wysokości Ustki z innych jednostek Kriegsmarine, załadował kompanię szturmową 3 Oddziału Artylerii ze Świnoujścia i 25 sierpnia zacumował w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Załadunek żołnierzy kompanii szturmowej na pokład pancernika „Schleswig – Holstein”. zbioru Piotra Laskowskiego. ( fot. Archiwum autora )

W poniedziałek 28 sierpnia sezon letni w Świnoujściu skończył się. Na dworcach rozwieszone zostały ogłoszenia o istotnych ograniczeniach w ruchu pociągów i braku gwarancji dla rezerwacji miejsc i przejazdów. Pierwszeństwo miały bowiem przewozy wojskowe i towarowe. W ciągu nadchodzącej doby prawie wszyscy goście letniskowi opuścili kąpieliska na Uznamie i Wolinie przekonani, że wojna tuż - tuż. Nie mylili się. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. o godzinie 04.48 z dział pancernika „Schleswig – Holsteina” padła pierwsza salwa na Westerplatte. Rozpoczęła się wojna.

Dr Józef Pluciński


komentarzy: 26, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 26

Gość • Czwartek [02.09.2010, 11:58:15] • [IP: 217.97.193.**]

piekne to nasze miasto było nie co teraz beton i koszmarki udające apartamentowce, ach zal!!

Gość • Czwartek [02.09.2010, 03:41:17] • [IP: 86.7.27.***]

dzieki za ten link na youtube, milo zobaczyc swinoujscie z przed lat

Gość • Środa [01.09.2010, 21:09:19] • [IP: 80.54.123.***]

W TV cisza...zapomnieli o 1 września ? a może ktoś czuwa nad niepamięcią polaków ??

Gość • Środa [01.09.2010, 20:51:05] • [IP: 178.238.250.***]

Promenady nie można było tak odnowić, bo nikt by na takiej formie nie zarobił, a tak sprzedało się działeczki, są apartamentowce i każdy zaciera rączki.

Gość • Środa [01.09.2010, 17:17:43] • [IP: 77.254.53.*]

I pomyśleć tylko, że pancernik Schleswig Holstein wyszedł na ostrzał Westerplatte, Oksywia, Helu z portu wojennego Swinemunde zaopatrzony tu w paliwo, amunicję i żywność. A od marca do sierpnia 1939 ćwiczyła tu w fortach i obok kompania szturmowa Kriegsmarine, która zaatakowała Westerplatte. Pozdrowienia dla Pana Doktora.

Gość • Środa [01.09.2010, 15:35:19] • [IP: 89.230.147.***]

bardzo serdecznie dziękuję za kolejną lekcję historii uzupełnioną zdjęciami z archiwum autora.pozdrawiam i oczekuję na następne nieznane większości fakty historyczne dotyczące Świnoujścia.

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 15:28:57] • [IP: 195.117.239.***]

asiawurysuje [IP: 79.184.77.***]! Nie mylisz się. Oznakowania na koszach plażowych potwierdzają Twoje przypuszczenia. To nasze, choć wtedy jeszcze nie nasze miasto. Miło się ogląda, bo to w końcu kawałek historii Świnoujścia.

Gość • Środa [01.09.2010, 12:22:02] • [IP: 212.160.162.**]

I kto z mieszkańców i gości ówczesnego Świnoujścia, zauroczonych Hitlerem i jego sukcesami, pięknego lata 1939r pomyślał, że Niemcy mogą przegrać wojnę i swoje wschodnie landy, że słowiański żywioł wyprze Niemców za Odrę i Nysę?

Narrator • Środa [01.09.2010, 12:15:51] • [IP: 87.60.247.**]

Maślankiewicz, ciesze się że to rozumiesz. I dziwi mnie to że większość tu ludzi wciąż powtarza dyrdymały z podręczników szkolnych jakoby hitler sam sobie niemcy podporządkował i sam wojne wypowiedział całej europie bo miał takie widzimisię. Ludzie, co wy rozumu nie macie? poszukajcie głębiej w historii co się działo, kto z kim jakie miał koneksje i gdzie tkwiły korzysci. Wojna to nie tylko wojna o terytorium. Dla spragnionych faktów, ponownie wkleję ten link: www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html Przeczytajcie a pozniej porównajcie to z tym co was szkoła nauczyła.

asiawurysuje • Środa [01.09.2010, 12:00:33] • [IP: 79.184.77.***]

A ja może trochę nie na temat, ale jako niepoprawna" pasjonatka' przedwojennego Świnoujścia, znalazłam bardzo ciekawy link...do filmu z 1929 r(polski tytuł: Pamiętnik upadłej dziewczyny, notabene genialny film!) Ameryki może nie odkryłam, ale sprawiło mi niesamowitą frajdę...to co w nim odkryłam: www.youtube.com/watch?v=cg_UnttpSU
c&feature=related Od czasu 3.30 można przez 5 minut podziwiać świnoujskie molo, plażę... No chyba, że się mylę...;-) Miłego oglądania!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:51:33] • [IP: 80.54.123.**]

"Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana..." - no właśnie a jakie to uroczystości z tej okazji są przygotowane na dziś w naszym mieście ? Czy ktoś coś wie, bo tak jakoś głucho w tym temacie na portalach ?!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:05:11] • [IP: 88.156.233.***]

z tego pięknego zdjęcia tylko muszla koncertowa się zachowała!

Gość • Środa [01.09.2010, 10:43:39] • [IP: 84.19.169.***]

A kto łaskawie pozwolił nam obalić komunę, i kto trzyma za sznurki po dzień dzisiejszy. Kto trzyma finansjerę w polsce? To ten sam mechanizm manipulacji ludźmi, nic się nie zmieniło do dzisiaj, tylko nazwy.

dziad cmentarny • Środa [01.09.2010, 10:32:39] • [IP: 95.129.226.**]

ci to mieli panie promenadę, teraz to jest ujnia z grzybnią i kebabem

Gość • Środa [01.09.2010, 10:32:04] • [IP: 178.238.255.**]

maslana pomiocie tez idz do szkoły to sie dowiesz kto co i jak

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 10:10:10] • [IP: 195.117.239.***]

Narrator [IP: 87.60.247.**]! Bardzo dobry link. Takimi publikacjami powinniśmy zaczynać naukę historii II wojny światowej. Nikt się nie zastanawia, jak kontrolowana przez światowe siły gospodarka III Rzeszy była w stanie podźwignąć ciężar zbrojeń i rozpętania wojny. A od początku świata wiadomo, że za każdą wojną stoi amerykańska finansjera, która ze śmierci milionów czerpie zyski. Tym bardziej niezrozumiała jest nasza nieodwzajemniona miłość do wielkiego brata, który dla Polski nic pożytecznego nigdy nie uczynił. Wysyłamy na śmierć naszych żołnierzy w jakichś amerykańskich wojnach, choć to amerykanie (celowo z małej litery) mają w tym swój finansowy interes. Dajemy sobie wmawiać, że bronimy światowego ładu i porządku, podczas gdy jest to zawsze wojna o ropę, o panowanie nad światem, o utrzymanie roli dobrze opłacanego światowego policjanta. W podziękowaniu za naszą wasalną postawę amerykanie rozwalili nam gospodarkę po II wojnie światowej, bo lada chwila mogło się okazać, że możemy sobie nieźle żyć bez nich.

Gość • Środa [01.09.2010, 09:45:49] • [IP: 92.42.114.**]

Nie moge zrozumiec dlaczego na ten historyczny wzor naszej promenady ktory jest po prostu znakomity, nie chca odnowic wspolczenej, zrobili nowa promenade i juz basta cieszmy sie

Gość • Środa [01.09.2010, 09:32:48] • [IP: 88.156.233.***]

a najgorsze jest to, że ludzie tak dali się zmanipulować jednej osobie hitlerowi

Gość • Środa [01.09.2010, 09:28:19] • [IP: 88.156.233.***]

ja też słyszałam, że pierwsze strzały padły w Wieluniu, od świadka, któremu zarzynali tam rodzinę, te słowa mi się wryły w pamięć, dlaczego historycy koloryzują historię, bo dostojniej brzmi, że wojna zaczęła się w Gdańsku!

Gość • Środa [01.09.2010, 09:20:42] • [IP: 88.156.233.***]

świetny i bardzo pouczający artykuł, i te zdjęcia, które się zachowały

Gość • Środa [01.09.2010, 09:17:04] • [IP: 80.245.183.***]

same propagandowe bzdury

Narrator • Środa [01.09.2010, 09:08:49] • [IP: 87.60.247.**]

gdyby hitler nie miał wsparcia finansowego i technologicznego z usa, to nigdy by wojny nie zaczął, bo nie było go na to stać! Dla bardziej dociekliwych mam pewien artykuł. o tym nie napisano w podrecznikach : www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html

Gość • Środa [01.09.2010, 08:58:14] • [IP: 94.196.31.***]

bardzo ciekawy artykul gratuluje pomyslu no i czekam na wiecej

katarzyna • Środa [01.09.2010, 08:11:39] • [IP: 217.97.193.**]

tak zaczęła sie najgorsza z wojen w nowoczesnej europie, niemcy dokonali zakłady wielu milionów ludzi w tym kobiet i dzieci, bo jeden morderca idiota uznal się za. ..wybranego...pozdrawiam panie doktorze!

nie_polityczny • Środa [01.09.2010, 06:25:40] • [IP: 80.245.188.***]

Jak zwykle artykuł ktory czyta sie od deski do deski. Tylko dlaczego piszący na końcu nie potrafi zaznaczyć, ze pierwsze strzaly II wojny światowej pady gdzie indziej, o tym się mówi juz głośno, czyżby kwestia przyzwyczajenia??

Oglądasz 1-25 z 26
■ W różnych rejonach miasta, na osiedlu Platan, a także w okolicach przeprawy promowej, można zauważyć ogłoszenia o dosyć oryginalnej treści. Nieszczęśliwie zakochany chłopak poszukuje dziewczyny o imieniu Amanda lat 27. Jeżeli to Ty jesteś tą dziewczyną, zadzwoń! ■ Przez trzy dni świnoujscy policjanci wspólnie z innymi podmiotami, kontynując współpracę z miejscowymi działkowcami, przeprowadzili działania pod nazwą "Bezpieczne Ogrody Działkowe". Wszystko po to, by poprawić bezpieczeństwo i zminimalizować liczbę popełnianych tam przestępstw. Takie kontrole będą w przyszłości kontynuowane. ■ 60- latek nie ustąpił pierwszeństwa i uderzył w mini morrisa. Został ukarany mandatem. ■ Policjanci z Komendy Miejskiej Policji w Świnoujściu odzyskali 1 września skradziony na terenie Niemiec samochód osobowy marki Audi o wartości 30.000 euro. Zatrzymano także mężczyznę kierującego pojazdem. ■ Już w najbliższą sobotę 6 września o godzinie 10.30 ze świnoujskiej promenady biegacze długodystansowi po raz trzydziesty piąty zmierzą się z dystansem 42 km i 195 metrów. ■ Wyp…ać , wyp…ać na Kasibór, k… mać czytajcie k… tablice – takimi słowami jeden z pracowników obsługujących Bielika miał zachęcać niemieckich turystów do odjechania z przeprawy w centrum. Turyści to nasz skarb, a taki gnojek tak wita naszych klientów?!- oburza się nasz Czytelnik. ■ Dziesięć firm zgłosiło się do przetargu na wykonanie dla miasta programu funkcjonalno-użytkowego. ■ W sobotę młody mężczyzna około dwudziestki chciał popływać, ale poślizgnął się i uderzył głową o falochron. Prawdopodobnie stracił przytomność, bo przez dłuższą chwilę leżał głową w dół w morzu. ■ W miniony weekend strażacy z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Świnoujściu interweniowali kilka razy. Dwukrotnie wyjeżdżali do palącego się samochodu osobowego przy ulicy Grunwaldzkiej oraz pomagali policji w dostaniu się do mieszkania przy ulicy Wilków Morskich. ■ W dniu wczorajszym zagubiono dokumenty na nazwisko Michalski Piotr, uczciwego znalazcę proszę o kontakt 607 573 537 lub 501 700 663 ■ W sobotnim meczu I ligi piłkarze Floty Świnoujście pokonali Sandecję Nowy Sącz 2:0 i awansowali na siódmym miejsce w ligowej tabeli ■ Samochód stanął w ogniu. Długo stał nie wzbudzając zainteresowania właściciela, a tej nocy spłonął. To już drugi taki pożar w tym miesiącu. Czy ktoś chciał w ten sposób zwrócić uwagę na problem porzucanych w naszym mieście aut? ■ Nagrody rozdane, 44 Fama przeszła do historii. ■ Czytelniczka ostrzega przed zalotami capa Jaśka. ■ Enea planowane wyłączenia: Świnoujście miasto 29-08-2014 w godzinach 18:00-23:45 ul. Nowokarsiborska przy stacji paliw. ■ W trakcie piątkowej konferencji, w której wzięli udział prezes klubu MKS Flota Świnoujście Małgorzata Dorosz, wiceprezes ds. finansowych Jarosław Bolimowski i dyrektor Waldemar Maciesza oraz sekretarz klubu Krzysztof Łaciński poruszono najważniejsze problemy z jakimi zmaga się aktualnie klub. Zadłużenie Floty oscyluje w granicach kwoty 1 mln złotych. Teraz nowy zarząd czeka na decyzję sądu w sprawie wniosku o upadłość klubu. ■ W piątkowy wieczór w świnoujskim Amfiteatrze im. Marka Grechuty odbędzie się wielki koncert finałowy 44. Międzynarodowego Kampusu Artystycznego FAMA 2014. Start o 20.00. W przypadku deszczu… Ha! Nad Amfiteatrem jest nowy dach. Spokojnie, nie zmokniecie! I jeszcze jedno: wstęp wolny! ■ ŚwiRy zapraszają na kolejną wycieczkę rowerową. Już w najbliższą niedzielę. ■ Policjanci z Komendy Miejskiej Policji w Świnoujściu w ciągu ostatniej doby zatrzymali dwie osoby ukrywające się przed organami ścigania. Na jednego z poszukiwanych wydano aż trzy listy gończe. Zgodnie z dyspozycją sądów poszukiwani trafili do placówek penitencjarnych celem odbycia kary.■ Turniej piłki nożnej "Pożegnanie wakacji"■ Prawie 900 świnoujścian nie zapłaciło za mieszkanie ■ Flota Świnoujście podczas wyjazdowego meczu I ligi zremisowała w Ząbkach z miejscowym Dolcanem 1-1. Zdobywcą bramki dla Floty był Sebastian Olszar. ■ Ice Bucket Challenge. Lodowatą wodą oblał się Jan Borowski. Nominowany został prezydent Janusz Żmurkiewicz oraz zastępca prezydenta Joanna Agatowska i radna Elżbieta Jabłońska. ■ Ulicami miasta przeszła Famowa parada ■ Policjanci zatrzymali sprawców brutalnego rozboju. Napadli na kobietę i ukradli jej samochód. ■ Były zarząd Floty Świnoujście ogłosił upadłość. Dzisiaj sprawa wyszła na jaw ■ Kolejny pożar lasu w pobliżu Mulnika. Na miejscu trzy zastępy strażaków. ■ Świnoujścianin Przemysław Modrzyński wystąpi w Tańcu z Gwiazdami! ■ Posłanka PO o kandydaturze Jabłońskiej: Kierowano się prawdopodobnie uprzedzeniami. ■ Nowymi najemcami Galerii Świnoujście usytuowanej w samym centrum miasta zostały: sklep sieci Gatta oraz e-SmokingWorld ■ Dziś (poniedziałek) około godz. 19.00 dziecko zgubiło komplet kluczy 5 kluczy na kółku z plecionym ogonkiem kolorowym.Trasa pomiędzy Kauflandem-Orlikiem na ul. Witosa, Kościuszki do Straży Pożarnej. Proszę o kontakt 668-520-148 ■ Czytelnik: Czy co roku musimy mieć w mieście kolonie żuli z całej Polski.? ■ Ciesielski: Za stan zdrowia koni odpowiedzialny jest właściciel. Kontroli było ponad 30. ■ Kilkuset rowerzystów wzięło udział w Masie Krytycznej. ■ Małgorzata Dorosz została nowym prezesem MKS Flota Świnoujście ■ Strzały w lesie przy ulicy Rycerskiej. Trwa akcja poszukiwawcza. ■ Złodzieje ukradli samochód sprzed bloku na osiedlu Zachodnim. ■ Po śmierci 80-latka, do którego nie przyjechała na czas karetka, Narodowy Fundusz Zdrowia postanowił skontrolować świnoujski szpital. Wątpliwości budzi transport chłopca z poranioną nogą, którego nie przyjęto w naszym szpitalu. Ambulans z chłopcem pojechał do Szczecina. Zabrakło karetki dla Niemca. ■ ŚwiRy zapraszają na wycieczkę rowerową już 24 sierpnia. ■