POGODA

Reklama

Wydarzenia

iswinoujscie.pl • Środa [01.09.2010, 01:16:20] • Świnoujście

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Lato nad morzem było tamtego roku wyjątkowo piękne.(fot. Archiwum autora )

Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana, kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej, skłania do przypomnienia czytelnikom okoliczności ten pamiętny fakt poprzedzających. Ponieważ zamieszkujemy miasto, które należał wówczas do Niemiec, stąd też owe przypomnienie ma w znacznej mierze lokalny, świnoujski zasięg.

Takiego lata jak to w 1939 roku na wysypach Uznam i Wolin, od dawna nie było. Środkowoeuropejski wyż sprowadził tu na długie tygodnie, masy tropikalnego powietrza, a temperatura wielokroć przekraczała 30˚C. Skutkowało to nie notowanym do tej pory napływem gości. Wszystkie miejsca, do ostatniego, zostały zajęte; tak w najdroższych hotelach i pensjonatach, jak też w kwaterach prywatnych. Bywały dni a raczej noce, kiedy na ławkach parkowych czy w kościołach nocowali miłośnicy morza i plaży. Jak nigdy też kwitły wszelakie usługi gastronomiczne, tak małe jak i duże, oraz interes pamiątkarski. To gorące lato miało też inne oblicze. Objawiało się ono w rozmowach urlopowych gości w których przebijał się się jako najważniejszy jeden temat : Czy i kiedy wybuchnie wojna ?

W agresywnych planach działań przeciw Polsce, wyspa Uznam i Świnoujście, miały odegrać ważną rolę. Główne zadania dla tego rejonu zostały wytyczone w krótkim przemówieniu Adolfa Hitlera w Świnoujściu dnia 22 marca 1939 r. Ich najważniejsze elementy to obrona ujścia Odry i portu w Szczecinie, rola bramy wyjściowej na Bałtyk, a po wybuchu wojny, ważnego portu wojennego. Padło też stwierdzenie, że potencjał gospodarczy i militarny Szczecina bez Świnoujścia, byłby bezużyteczny.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Wizyta Adolfa Hitlera w Świnoujściu, marzec 1939 r.(fot. Archiwum autora )

W porcie świnoujskim, w przededniu wybuchu wojny stacjonowały flotylle okrętów różnych klas, m.in. torpedowców podlegających dowództwu komandora Kümetza, którego zastąpił późniejszy admirał Lütjens. Był to też port macierzysty eskadry nowoczesnych niszczycieli i wielu jednostek pomocniczych. Zaplecze lądowe stanowiły rozbudowywane i umacniane forty świnoujskiej twierdzy morskiej z unowocześnioną artylerią i środkami łączności. Tu znajdowała się również siedziba Dowództwa Obszaru Nadmorskiego. W okolicy miasta rozlokowano baterie artylerii nabrzeżnej, artylerii przeciwlotniczej, wielkie kompleksy magazynów z materiałami wojennymi, koszary, nabrzeża cumownicze. Potęgę militarną tego regionu umacniały bojowe lotnisko w Garz, fabryka amunicji w okolicach Melenthin, ośrodek szkolenia wywiadu w Ahlbecku i inne instalacje, oraz jednostki rozsiane aż po Peenemünde. Świnoujście stało się w ciągu kilku lat bodajże największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Krążownik „Köln” w Świnoujściu.(fot. Archiwum autora )

Wojenne przygotowania były trudne do ukrycia. Po marcowej wizycie Adolfa Hitlera, do Świnoujścia przybywali co i rusz hitlerowscy dygnitarze i dowódcy wojskowi. Miasto i port dwukrotnie wizytował też szczeciński gauleiter Schwede – Coburg, każdorazowo spotykając się z miejscowym dowództwem bazy i szefami służb cywilnych. Miasto i okolicę odwiedził też odpowiedzialny za roboty publiczne Robert Ley i inni. Na ulicach miasta dominowały mundury marynarzy i żołnierzy przeróżnych formacji. Nie trzeba było być znawcą europejskiej sceny politycznej, by wiedzieć, że coś się szykuje.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Żołnierze świnoujskiej artylerii nabrzeżnej. Ze zbioru Piotra Laskowskiego(fot. Archiwum autora )

W sierpniu 1939 r. w rejonie Świnoujścia prowadzone były ćwiczenia artyleryjskie z udziałem krążowników „Köln”, „Königsberg”, „Nürnberg” i starego pancernika „Schlesien”. W strzelaniach brały też udział stacjonujące w Świnoujściu niszczyciele i trałowce. Po manewrach, jednostki weszły do portu uzupełnić paliwo, amunicję i zapasy.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Pancernik „Schleswig Holstein” w świnoujskim porcie.(fot. Archiwum autora )

W kilka dni potem przybył tu Karl Dönitz, późniejszy dowódca niemieckiej Kriegsmarine. W tym samym niemal czasie, jak na komendę, także miejscowe gazety informowały o „antyniemieckim terrorze” w Polsce i o naruszaniu przez Polaków niemieckiej granicy. Do portu wpłynął nawet statek jakoby z uciekinierami z rejonów zagrożonych polskim terrorem, którzy opowiadali, szczególnie dziennikarzom, o polskich niegodziwościach. Owe sensacyjne wieści rozpowszechniał nie tylko „Swinemünder Zeitung”, ale też wszystkie odbierane rozgłośnie radiowe. Kilka dni wcześniej, do „odbycia ćwiczeń” powołane zostały kolejne roczniki także świnoujskich rezerwistów. W drodze z Kiel wszedł do Świnoujścia pancernik szkolny „Schleswig – Holstein”. Po krótkim postoju, pod osłoną nocy 24 sierpnia opuścił Świnoujście, udając się „ z wizytą kurtuazyjną „ do Gdańska. W morzu, na wysokości Ustki z innych jednostek Kriegsmarine, załadował kompanię szturmową 3 Oddziału Artylerii ze Świnoujścia i 25 sierpnia zacumował w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Załadunek żołnierzy kompanii szturmowej na pokład pancernika „Schleswig – Holstein”. zbioru Piotra Laskowskiego. (fot. Archiwum autora )

W poniedziałek 28 sierpnia sezon letni w Świnoujściu skończył się. Na dworcach rozwieszone zostały ogłoszenia o istotnych ograniczeniach w ruchu pociągów i braku gwarancji dla rezerwacji miejsc i przejazdów. Pierwszeństwo miały bowiem przewozy wojskowe i towarowe. W ciągu nadchodzącej doby prawie wszyscy goście letniskowi opuścili kąpieliska na Uznamie i Wolinie przekonani, że wojna tuż - tuż. Nie mylili się. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. o godzinie 04.48 z dział pancernika „Schleswig – Holsteina” padła pierwsza salwa na Westerplatte. Rozpoczęła się wojna.

Dr Józef Pluciński


komentarzy: 26, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 26

Gość • Czwartek [02.09.2010, 11:58:15] • [IP: 217.97.193.**]

piekne to nasze miasto było nie co teraz beton i koszmarki udające apartamentowce, ach zal!!

Gość • Czwartek [02.09.2010, 03:41:17] • [IP: 86.7.27.***]

dzieki za ten link na youtube, milo zobaczyc swinoujscie z przed lat

Gość • Środa [01.09.2010, 21:09:19] • [IP: 80.54.123.***]

W TV cisza...zapomnieli o 1 września ? a może ktoś czuwa nad niepamięcią polaków ??

Gość • Środa [01.09.2010, 20:51:05] • [IP: 178.238.250.***]

Promenady nie można było tak odnowić, bo nikt by na takiej formie nie zarobił, a tak sprzedało się działeczki, są apartamentowce i każdy zaciera rączki.

Gość • Środa [01.09.2010, 17:17:43] • [IP: 77.254.53.*]

I pomyśleć tylko, że pancernik Schleswig Holstein wyszedł na ostrzał Westerplatte, Oksywia, Helu z portu wojennego Swinemunde zaopatrzony tu w paliwo, amunicję i żywność. A od marca do sierpnia 1939 ćwiczyła tu w fortach i obok kompania szturmowa Kriegsmarine, która zaatakowała Westerplatte. Pozdrowienia dla Pana Doktora.

Gość • Środa [01.09.2010, 15:35:19] • [IP: 89.230.147.***]

bardzo serdecznie dziękuję za kolejną lekcję historii uzupełnioną zdjęciami z archiwum autora.pozdrawiam i oczekuję na następne nieznane większości fakty historyczne dotyczące Świnoujścia.

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 15:28:57] • [IP: 195.117.239.***]

asiawurysuje [IP: 79.184.77.***]! Nie mylisz się. Oznakowania na koszach plażowych potwierdzają Twoje przypuszczenia. To nasze, choć wtedy jeszcze nie nasze miasto. Miło się ogląda, bo to w końcu kawałek historii Świnoujścia.

Gość • Środa [01.09.2010, 12:22:02] • [IP: 212.160.162.**]

I kto z mieszkańców i gości ówczesnego Świnoujścia, zauroczonych Hitlerem i jego sukcesami, pięknego lata 1939r pomyślał, że Niemcy mogą przegrać wojnę i swoje wschodnie landy, że słowiański żywioł wyprze Niemców za Odrę i Nysę?

Narrator • Środa [01.09.2010, 12:15:51] • [IP: 87.60.247.**]

Maślankiewicz, ciesze się że to rozumiesz. I dziwi mnie to że większość tu ludzi wciąż powtarza dyrdymały z podręczników szkolnych jakoby hitler sam sobie niemcy podporządkował i sam wojne wypowiedział całej europie bo miał takie widzimisię. Ludzie, co wy rozumu nie macie? poszukajcie głębiej w historii co się działo, kto z kim jakie miał koneksje i gdzie tkwiły korzysci. Wojna to nie tylko wojna o terytorium. Dla spragnionych faktów, ponownie wkleję ten link: www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html Przeczytajcie a pozniej porównajcie to z tym co was szkoła nauczyła.

asiawurysuje • Środa [01.09.2010, 12:00:33] • [IP: 79.184.77.***]

A ja może trochę nie na temat, ale jako niepoprawna" pasjonatka' przedwojennego Świnoujścia, znalazłam bardzo ciekawy link...do filmu z 1929 r(polski tytuł: Pamiętnik upadłej dziewczyny, notabene genialny film!) Ameryki może nie odkryłam, ale sprawiło mi niesamowitą frajdę...to co w nim odkryłam: www.youtube.com/watch?v=cg_UnttpSU
c&feature=related Od czasu 3.30 można przez 5 minut podziwiać świnoujskie molo, plażę... No chyba, że się mylę...;-) Miłego oglądania!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:51:33] • [IP: 80.54.123.**]

"Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana..." - no właśnie a jakie to uroczystości z tej okazji są przygotowane na dziś w naszym mieście ? Czy ktoś coś wie, bo tak jakoś głucho w tym temacie na portalach ?!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:05:11] • [IP: 88.156.233.***]

z tego pięknego zdjęcia tylko muszla koncertowa się zachowała!

Gość • Środa [01.09.2010, 10:43:39] • [IP: 84.19.169.***]

A kto łaskawie pozwolił nam obalić komunę, i kto trzyma za sznurki po dzień dzisiejszy. Kto trzyma finansjerę w polsce? To ten sam mechanizm manipulacji ludźmi, nic się nie zmieniło do dzisiaj, tylko nazwy.

dziad cmentarny • Środa [01.09.2010, 10:32:39] • [IP: 95.129.226.**]

ci to mieli panie promenadę, teraz to jest ujnia z grzybnią i kebabem

Gość • Środa [01.09.2010, 10:32:04] • [IP: 178.238.255.**]

maslana pomiocie tez idz do szkoły to sie dowiesz kto co i jak

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 10:10:10] • [IP: 195.117.239.***]

Narrator [IP: 87.60.247.**]! Bardzo dobry link. Takimi publikacjami powinniśmy zaczynać naukę historii II wojny światowej. Nikt się nie zastanawia, jak kontrolowana przez światowe siły gospodarka III Rzeszy była w stanie podźwignąć ciężar zbrojeń i rozpętania wojny. A od początku świata wiadomo, że za każdą wojną stoi amerykańska finansjera, która ze śmierci milionów czerpie zyski. Tym bardziej niezrozumiała jest nasza nieodwzajemniona miłość do wielkiego brata, który dla Polski nic pożytecznego nigdy nie uczynił. Wysyłamy na śmierć naszych żołnierzy w jakichś amerykańskich wojnach, choć to amerykanie (celowo z małej litery) mają w tym swój finansowy interes. Dajemy sobie wmawiać, że bronimy światowego ładu i porządku, podczas gdy jest to zawsze wojna o ropę, o panowanie nad światem, o utrzymanie roli dobrze opłacanego światowego policjanta. W podziękowaniu za naszą wasalną postawę amerykanie rozwalili nam gospodarkę po II wojnie światowej, bo lada chwila mogło się okazać, że możemy sobie nieźle żyć bez nich.

Gość • Środa [01.09.2010, 09:45:49] • [IP: 92.42.114.**]

Nie moge zrozumiec dlaczego na ten historyczny wzor naszej promenady ktory jest po prostu znakomity, nie chca odnowic wspolczenej, zrobili nowa promenade i juz basta cieszmy sie

Gość • Środa [01.09.2010, 09:32:48] • [IP: 88.156.233.***]

a najgorsze jest to, że ludzie tak dali się zmanipulować jednej osobie hitlerowi

Gość • Środa [01.09.2010, 09:28:19] • [IP: 88.156.233.***]

ja też słyszałam, że pierwsze strzały padły w Wieluniu, od świadka, któremu zarzynali tam rodzinę, te słowa mi się wryły w pamięć, dlaczego historycy koloryzują historię, bo dostojniej brzmi, że wojna zaczęła się w Gdańsku!

Gość • Środa [01.09.2010, 09:20:42] • [IP: 88.156.233.***]

świetny i bardzo pouczający artykuł, i te zdjęcia, które się zachowały

Gość • Środa [01.09.2010, 09:17:04] • [IP: 80.245.183.***]

same propagandowe bzdury

Narrator • Środa [01.09.2010, 09:08:49] • [IP: 87.60.247.**]

gdyby hitler nie miał wsparcia finansowego i technologicznego z usa, to nigdy by wojny nie zaczął, bo nie było go na to stać! Dla bardziej dociekliwych mam pewien artykuł. o tym nie napisano w podrecznikach : www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html

Gość • Środa [01.09.2010, 08:58:14] • [IP: 94.196.31.***]

bardzo ciekawy artykul gratuluje pomyslu no i czekam na wiecej

katarzyna • Środa [01.09.2010, 08:11:39] • [IP: 217.97.193.**]

tak zaczęła sie najgorsza z wojen w nowoczesnej europie, niemcy dokonali zakłady wielu milionów ludzi w tym kobiet i dzieci, bo jeden morderca idiota uznal się za. ..wybranego...pozdrawiam panie doktorze!

nie_polityczny • Środa [01.09.2010, 06:25:40] • [IP: 80.245.188.***]

Jak zwykle artykuł ktory czyta sie od deski do deski. Tylko dlaczego piszący na końcu nie potrafi zaznaczyć, ze pierwsze strzaly II wojny światowej pady gdzie indziej, o tym się mówi juz głośno, czyżby kwestia przyzwyczajenia??

Oglądasz 1-25 z 26
■ Na parkingu miedzy Netto a PEC - u biega króliczek. Zwierzatko jest wystraszone i nie daje się złapać, chowa się pod autami ■ "Komunikacja Autobusowa" Sp. z o.o. z siedzibą w Świnoujściu informuje, iż w dniach 19.20.21 czerwca 2018 r. Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Świnoujściu organizować będzie ćwiczenia ratowniczo-gaśnicze, w celu doskonalenia umiejętności prowadzenia działań ratowniczych i gaśniczych podczas pożaru autobusu, procedur alarmowania, powiadamiania i współpracy oraz umiejętności prowadzenia medycznych działań ratowniczych. Ćwiczenia będą prowadzone na prawobrzeżnej części miasta w dzielnicy Warszów w godz. 14:00 do 15:00. Prowadzenie ćwiczeń nie spowoduje utrudnienia w kursowaniu autobusów komunikacji miejskiej oraz bezpieczeństwo osób mogących przebywać w tym czasie w pobliżu prowadzonych ćwiczeń ■
■ W ramach obchodów 100-lecia Marynarki Wojennej RP świnoujscy marynarze defilowali już ulicami miasta,i składali wiązanki w miejscach pamięci narodowej. W sobotę zapraszają do portu wojennego, w niedzielę zaprezentują swoje okręty w paradzie na wodach ŚwinyW ramach obchodów 100-lecia Marynarki Wojennej RP świnoujscy marynarze defilowali już ulicami miasta,i składali wiązanki w miejscach pamięci narodowej. W sobotę zapraszają do portu wojennego, w niedzielę zaprezentują swoje okręty w paradzie na wodach Świny ■ „Fake Taxi” w Świnoujściu? Ostrą jazdę młodzieży na tylnym siedzeniu słychać było na całym osiedlu! Okres nastu lat to specyficzny czas, gdy ma się czym, ma się z kim ale nie ma się gdzie. Rozwiązanie tego problemu znalazła młoda para, która urządziła sobie naprawdę ostrą jazdę w samochodzie na jednym z osiedlowych parkingów. Niestety, jak się okazało, głośne krzyki oraz brak przyciemnianych szyb w połączeniu z godzinami szczytu, nie było zbyt dobrym pomysłem... ■ Przytór-Łunowo. Przerwa w dostawie wody. W związku z modernizacją sieci wodociągowej biegnącej pod ulicą Zalewową w najbliższy czwartek 14 czerwca 2018 r. , w godzinach 9.00 – 14.00 nastąpi przerwa w dostawie wody dla ulicy Zalewowej od Sąsiedzkiej do Szmaragdowej oraz ulicy Zarzecze. Zakład Wodociągów i Kanalizacji przeprasza za wszelkie utrudnienia. ■ Gdy nadejdzie śmierć, będziecie czekać jak owce na rzeź. Służby ze strachu nabiorą wody w usta… Jak pokazały ostatnie wydarzenia związane z marynarzem który przed śmiercią krwawił z uszu, nosa oraz wymiotował krwią, służby nie mają planu, na to jak zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom Świnoujścia. Co więcej, podobnie jak z katastrofą w Czarnobylu, służby mają tendencję do trzymają tajemnicy do samego końca i nie informują o najważniejszych aspektach, skazując tym samym nas i nasze rodziny na śmierć. Postanowiliśmy ujawnić, jak działają służby w przypadku zagrożenia życia mieszkańców oraz to, jak niechętnie udzielają informacji na temat zagrożenia na przykładzie zdarzenia z chorym marynarzem ■ Joanna Agatowska w programie Radio Szczecin "Rozmowy pod krawatem" na pytanie redaktora o to czy była wywierana na nią presja ze strony otoczenia prezydenta Żmurkiewicza, aby się zwolniła z OSiR, odpowiedziała, że jej zwolnienie się ma związek z tym, że musi poświęcić dużo czasu na przygotowanie kampanii ■ Wielka awantura na warszowskim „Placu Pigalle”. Zaczęło się od kobiety, skończyło na polsko-ukraińskiej bójce. Podczas interwencji służby zatrzymały 8 mężczyzn narodowości ukraińskiej, zaś pogotowie zabrało do szpitala 5 mieszkańców Warszowa. Poza tym policjanci ze strażą graniczną przetransportowali obywateli Ukrainy na posterunek policji, gdzie odbyło się dokładne sprawdzanie dokumentów i stanu trzeźwości sprawców ■ To był nieprzemyślany chuligański wybryk”-kapitan żaglowca Kruzensztern przeprosił za profanację pomnika Jana Pawła II Kapitan rosyjskiego żaglowca „Kruzensztern” zdecydowanie potępił zachowanie marynarzy, którzy dopuścili się zbeszczeszczenia popiersia Jana Pawła II. Informację ze zdjęciem otrzymanym od czytelnika opublikowaliśmy na portalu iswinoujscie.pl. Kapitan żaglowca z kolei swój list w tej sprawie skierował do „mieszkańców Świnoujścia, obywateli Polski i katolików na całym świecie” ■