Sonda
Jak oceniasz zmiany w organizacji ruchu na ulicy Słowackiego
jest lepiej niż wcześniej
pogorszyło się
należy to zmienić
nie mam zdania
POGODA

Reklama

Wydarzenia

iswinoujscie.pl • Środa [01.09.2010, 01:16:20] • Świnoujście

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Lato nad morzem było tamtego roku wyjątkowo piękne.(fot. Archiwum autora )

Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana, kolejna rocznica wybuchu II wojny światowej, skłania do przypomnienia czytelnikom okoliczności ten pamiętny fakt poprzedzających. Ponieważ zamieszkujemy miasto, które należał wówczas do Niemiec, stąd też owe przypomnienie ma w znacznej mierze lokalny, świnoujski zasięg.

Takiego lata jak to w 1939 roku na wysypach Uznam i Wolin, od dawna nie było. Środkowoeuropejski wyż sprowadził tu na długie tygodnie, masy tropikalnego powietrza, a temperatura wielokroć przekraczała 30˚C. Skutkowało to nie notowanym do tej pory napływem gości. Wszystkie miejsca, do ostatniego, zostały zajęte; tak w najdroższych hotelach i pensjonatach, jak też w kwaterach prywatnych. Bywały dni a raczej noce, kiedy na ławkach parkowych czy w kościołach nocowali miłośnicy morza i plaży. Jak nigdy też kwitły wszelakie usługi gastronomiczne, tak małe jak i duże, oraz interes pamiątkarski. To gorące lato miało też inne oblicze. Objawiało się ono w rozmowach urlopowych gości w których przebijał się się jako najważniejszy jeden temat : Czy i kiedy wybuchnie wojna ?

W agresywnych planach działań przeciw Polsce, wyspa Uznam i Świnoujście, miały odegrać ważną rolę. Główne zadania dla tego rejonu zostały wytyczone w krótkim przemówieniu Adolfa Hitlera w Świnoujściu dnia 22 marca 1939 r. Ich najważniejsze elementy to obrona ujścia Odry i portu w Szczecinie, rola bramy wyjściowej na Bałtyk, a po wybuchu wojny, ważnego portu wojennego. Padło też stwierdzenie, że potencjał gospodarczy i militarny Szczecina bez Świnoujścia, byłby bezużyteczny.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Wizyta Adolfa Hitlera w Świnoujściu, marzec 1939 r.(fot. Archiwum autora )

W porcie świnoujskim, w przededniu wybuchu wojny stacjonowały flotylle okrętów różnych klas, m.in. torpedowców podlegających dowództwu komandora Kümetza, którego zastąpił późniejszy admirał Lütjens. Był to też port macierzysty eskadry nowoczesnych niszczycieli i wielu jednostek pomocniczych. Zaplecze lądowe stanowiły rozbudowywane i umacniane forty świnoujskiej twierdzy morskiej z unowocześnioną artylerią i środkami łączności. Tu znajdowała się również siedziba Dowództwa Obszaru Nadmorskiego. W okolicy miasta rozlokowano baterie artylerii nabrzeżnej, artylerii przeciwlotniczej, wielkie kompleksy magazynów z materiałami wojennymi, koszary, nabrzeża cumownicze. Potęgę militarną tego regionu umacniały bojowe lotnisko w Garz, fabryka amunicji w okolicach Melenthin, ośrodek szkolenia wywiadu w Ahlbecku i inne instalacje, oraz jednostki rozsiane aż po Peenemünde. Świnoujście stało się w ciągu kilku lat bodajże największą bazą Kriegsmarine na Bałtyku.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Krążownik „Köln” w Świnoujściu.(fot. Archiwum autora )

Wojenne przygotowania były trudne do ukrycia. Po marcowej wizycie Adolfa Hitlera, do Świnoujścia przybywali co i rusz hitlerowscy dygnitarze i dowódcy wojskowi. Miasto i port dwukrotnie wizytował też szczeciński gauleiter Schwede – Coburg, każdorazowo spotykając się z miejscowym dowództwem bazy i szefami służb cywilnych. Miasto i okolicę odwiedził też odpowiedzialny za roboty publiczne Robert Ley i inni. Na ulicach miasta dominowały mundury marynarzy i żołnierzy przeróżnych formacji. Nie trzeba było być znawcą europejskiej sceny politycznej, by wiedzieć, że coś się szykuje.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Żołnierze świnoujskiej artylerii nabrzeżnej. Ze zbioru Piotra Laskowskiego(fot. Archiwum autora )

W sierpniu 1939 r. w rejonie Świnoujścia prowadzone były ćwiczenia artyleryjskie z udziałem krążowników „Köln”, „Königsberg”, „Nürnberg” i starego pancernika „Schlesien”. W strzelaniach brały też udział stacjonujące w Świnoujściu niszczyciele i trałowce. Po manewrach, jednostki weszły do portu uzupełnić paliwo, amunicję i zapasy.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Pancernik „Schleswig Holstein” w świnoujskim porcie.(fot. Archiwum autora )

W kilka dni potem przybył tu Karl Dönitz, późniejszy dowódca niemieckiej Kriegsmarine. W tym samym niemal czasie, jak na komendę, także miejscowe gazety informowały o „antyniemieckim terrorze” w Polsce i o naruszaniu przez Polaków niemieckiej granicy. Do portu wpłynął nawet statek jakoby z uciekinierami z rejonów zagrożonych polskim terrorem, którzy opowiadali, szczególnie dziennikarzom, o polskich niegodziwościach. Owe sensacyjne wieści rozpowszechniał nie tylko „Swinemünder Zeitung”, ale też wszystkie odbierane rozgłośnie radiowe. Kilka dni wcześniej, do „odbycia ćwiczeń” powołane zostały kolejne roczniki także świnoujskich rezerwistów. W drodze z Kiel wszedł do Świnoujścia pancernik szkolny „Schleswig – Holstein”. Po krótkim postoju, pod osłoną nocy 24 sierpnia opuścił Świnoujście, udając się „ z wizytą kurtuazyjną „ do Gdańska. W morzu, na wysokości Ustki z innych jednostek Kriegsmarine, załadował kompanię szturmową 3 Oddziału Artylerii ze Świnoujścia i 25 sierpnia zacumował w Nowym Porcie naprzeciw Westerplatte.

Ostatnie dni pokoju w Świnoujściu 1939 roku

Załadunek żołnierzy kompanii szturmowej na pokład pancernika „Schleswig – Holstein”. zbioru Piotra Laskowskiego. (fot. Archiwum autora )

W poniedziałek 28 sierpnia sezon letni w Świnoujściu skończył się. Na dworcach rozwieszone zostały ogłoszenia o istotnych ograniczeniach w ruchu pociągów i braku gwarancji dla rezerwacji miejsc i przejazdów. Pierwszeństwo miały bowiem przewozy wojskowe i towarowe. W ciągu nadchodzącej doby prawie wszyscy goście letniskowi opuścili kąpieliska na Uznamie i Wolinie przekonani, że wojna tuż - tuż. Nie mylili się. Wczesnym rankiem 1 września 1939 r. o godzinie 04.48 z dział pancernika „Schleswig – Holsteina” padła pierwsza salwa na Westerplatte. Rozpoczęła się wojna.

Dr Józef Pluciński


komentarzy: 26, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-25 z 26

Gość • Czwartek [02.09.2010, 11:58:15] • [IP: 217.97.193.**]

piekne to nasze miasto było nie co teraz beton i koszmarki udające apartamentowce, ach zal!!

Gość • Czwartek [02.09.2010, 03:41:17] • [IP: 86.7.27.***]

dzieki za ten link na youtube, milo zobaczyc swinoujscie z przed lat

Gość • Środa [01.09.2010, 21:09:19] • [IP: 80.54.123.***]

W TV cisza...zapomnieli o 1 września ? a może ktoś czuwa nad niepamięcią polaków ??

Gość • Środa [01.09.2010, 20:51:05] • [IP: 178.238.250.***]

Promenady nie można było tak odnowić, bo nikt by na takiej formie nie zarobił, a tak sprzedało się działeczki, są apartamentowce i każdy zaciera rączki.

Gość • Środa [01.09.2010, 17:17:43] • [IP: 77.254.53.*]

I pomyśleć tylko, że pancernik Schleswig Holstein wyszedł na ostrzał Westerplatte, Oksywia, Helu z portu wojennego Swinemunde zaopatrzony tu w paliwo, amunicję i żywność. A od marca do sierpnia 1939 ćwiczyła tu w fortach i obok kompania szturmowa Kriegsmarine, która zaatakowała Westerplatte. Pozdrowienia dla Pana Doktora.

Gość • Środa [01.09.2010, 15:35:19] • [IP: 89.230.147.***]

bardzo serdecznie dziękuję za kolejną lekcję historii uzupełnioną zdjęciami z archiwum autora.pozdrawiam i oczekuję na następne nieznane większości fakty historyczne dotyczące Świnoujścia.

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 15:28:57] • [IP: 195.117.239.***]

asiawurysuje [IP: 79.184.77.***]! Nie mylisz się. Oznakowania na koszach plażowych potwierdzają Twoje przypuszczenia. To nasze, choć wtedy jeszcze nie nasze miasto. Miło się ogląda, bo to w końcu kawałek historii Świnoujścia.

Gość • Środa [01.09.2010, 12:22:02] • [IP: 212.160.162.**]

I kto z mieszkańców i gości ówczesnego Świnoujścia, zauroczonych Hitlerem i jego sukcesami, pięknego lata 1939r pomyślał, że Niemcy mogą przegrać wojnę i swoje wschodnie landy, że słowiański żywioł wyprze Niemców za Odrę i Nysę?

Narrator • Środa [01.09.2010, 12:15:51] • [IP: 87.60.247.**]

Maślankiewicz, ciesze się że to rozumiesz. I dziwi mnie to że większość tu ludzi wciąż powtarza dyrdymały z podręczników szkolnych jakoby hitler sam sobie niemcy podporządkował i sam wojne wypowiedział całej europie bo miał takie widzimisię. Ludzie, co wy rozumu nie macie? poszukajcie głębiej w historii co się działo, kto z kim jakie miał koneksje i gdzie tkwiły korzysci. Wojna to nie tylko wojna o terytorium. Dla spragnionych faktów, ponownie wkleję ten link: www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html Przeczytajcie a pozniej porównajcie to z tym co was szkoła nauczyła.

asiawurysuje • Środa [01.09.2010, 12:00:33] • [IP: 79.184.77.***]

A ja może trochę nie na temat, ale jako niepoprawna" pasjonatka' przedwojennego Świnoujścia, znalazłam bardzo ciekawy link...do filmu z 1929 r(polski tytuł: Pamiętnik upadłej dziewczyny, notabene genialny film!) Ameryki może nie odkryłam, ale sprawiło mi niesamowitą frajdę...to co w nim odkryłam: www.youtube.com/watch?v=cg_UnttpSU
c&feature=related Od czasu 3.30 można przez 5 minut podziwiać świnoujskie molo, plażę... No chyba, że się mylę...;-) Miłego oglądania!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:51:33] • [IP: 80.54.123.**]

"Przypadająca dzisiaj, tak wiele znacząca dla nas Polaków a coraz częściej przemilczana..." - no właśnie a jakie to uroczystości z tej okazji są przygotowane na dziś w naszym mieście ? Czy ktoś coś wie, bo tak jakoś głucho w tym temacie na portalach ?!

Gość • Środa [01.09.2010, 11:05:11] • [IP: 88.156.233.***]

z tego pięknego zdjęcia tylko muszla koncertowa się zachowała!

Gość • Środa [01.09.2010, 10:43:39] • [IP: 84.19.169.***]

A kto łaskawie pozwolił nam obalić komunę, i kto trzyma za sznurki po dzień dzisiejszy. Kto trzyma finansjerę w polsce? To ten sam mechanizm manipulacji ludźmi, nic się nie zmieniło do dzisiaj, tylko nazwy.

dziad cmentarny • Środa [01.09.2010, 10:32:39] • [IP: 95.129.226.**]

ci to mieli panie promenadę, teraz to jest ujnia z grzybnią i kebabem

Gość • Środa [01.09.2010, 10:32:04] • [IP: 178.238.255.**]

maslana pomiocie tez idz do szkoły to sie dowiesz kto co i jak

Maślankiewicz • Środa [01.09.2010, 10:10:10] • [IP: 195.117.239.***]

Narrator [IP: 87.60.247.**]! Bardzo dobry link. Takimi publikacjami powinniśmy zaczynać naukę historii II wojny światowej. Nikt się nie zastanawia, jak kontrolowana przez światowe siły gospodarka III Rzeszy była w stanie podźwignąć ciężar zbrojeń i rozpętania wojny. A od początku świata wiadomo, że za każdą wojną stoi amerykańska finansjera, która ze śmierci milionów czerpie zyski. Tym bardziej niezrozumiała jest nasza nieodwzajemniona miłość do wielkiego brata, który dla Polski nic pożytecznego nigdy nie uczynił. Wysyłamy na śmierć naszych żołnierzy w jakichś amerykańskich wojnach, choć to amerykanie (celowo z małej litery) mają w tym swój finansowy interes. Dajemy sobie wmawiać, że bronimy światowego ładu i porządku, podczas gdy jest to zawsze wojna o ropę, o panowanie nad światem, o utrzymanie roli dobrze opłacanego światowego policjanta. W podziękowaniu za naszą wasalną postawę amerykanie rozwalili nam gospodarkę po II wojnie światowej, bo lada chwila mogło się okazać, że możemy sobie nieźle żyć bez nich.

Gość • Środa [01.09.2010, 09:45:49] • [IP: 92.42.114.**]

Nie moge zrozumiec dlaczego na ten historyczny wzor naszej promenady ktory jest po prostu znakomity, nie chca odnowic wspolczenej, zrobili nowa promenade i juz basta cieszmy sie

Gość • Środa [01.09.2010, 09:32:48] • [IP: 88.156.233.***]

a najgorsze jest to, że ludzie tak dali się zmanipulować jednej osobie hitlerowi

Gość • Środa [01.09.2010, 09:28:19] • [IP: 88.156.233.***]

ja też słyszałam, że pierwsze strzały padły w Wieluniu, od świadka, któremu zarzynali tam rodzinę, te słowa mi się wryły w pamięć, dlaczego historycy koloryzują historię, bo dostojniej brzmi, że wojna zaczęła się w Gdańsku!

Gość • Środa [01.09.2010, 09:20:42] • [IP: 88.156.233.***]

świetny i bardzo pouczający artykuł, i te zdjęcia, które się zachowały

Gość • Środa [01.09.2010, 09:17:04] • [IP: 80.245.183.***]

same propagandowe bzdury

Narrator • Środa [01.09.2010, 09:08:49] • [IP: 87.60.247.**]

gdyby hitler nie miał wsparcia finansowego i technologicznego z usa, to nigdy by wojny nie zaczął, bo nie było go na to stać! Dla bardziej dociekliwych mam pewien artykuł. o tym nie napisano w podrecznikach : www.kki.pl/piojar/polemiki/novus/hitler/hitl3
.html

Gość • Środa [01.09.2010, 08:58:14] • [IP: 94.196.31.***]

bardzo ciekawy artykul gratuluje pomyslu no i czekam na wiecej

katarzyna • Środa [01.09.2010, 08:11:39] • [IP: 217.97.193.**]

tak zaczęła sie najgorsza z wojen w nowoczesnej europie, niemcy dokonali zakłady wielu milionów ludzi w tym kobiet i dzieci, bo jeden morderca idiota uznal się za. ..wybranego...pozdrawiam panie doktorze!

nie_polityczny • Środa [01.09.2010, 06:25:40] • [IP: 80.245.188.***]

Jak zwykle artykuł ktory czyta sie od deski do deski. Tylko dlaczego piszący na końcu nie potrafi zaznaczyć, ze pierwsze strzaly II wojny światowej pady gdzie indziej, o tym się mówi juz głośno, czyżby kwestia przyzwyczajenia??

Oglądasz 1-25 z 26
■ Katastrofa na torach! W okolicach miejscowości Lubiewo wykoleił się pociąg towarowy. Z torów wyleciało 11 cystern! Ruch pociągów wstrzymano ■
■ Pociągi dalej nie pojadą! Tuż za Międzyzdrojami, na odcinku między wiaduktem a Warnowo wykoleił się pociąg towarowy. Na zakręcie z szyn wyleciało aż 11 cystern! Nie uruchomiono na razie komunikacji zastępczej ■ Na zachodzie kraju temperatura maksymalna powietrza osiągnie lub nieznacznie przekroczy 30°C ■ Urząd Miasta: Świnoujście najbardziej oblegane przez turystów. Według danych zebranych przez Lion’s Bank obłożenie miejsc noclegowych w naszym mieście przez turystów w lipcu wynosiło aż 98 procent. To stawia nas na pierwszym miejscu wśród 20 najpopularniejszych miejscowości turystycznych w Polsce. Za nami są Kołobrzeg, Międzyzdroje, Mielno, Sopot, Zakopane, Karpacz, Szczyrk, a także Mazury ■ Na co wydamy unijne miliony?- marszałek Jarosław Rzepa wyjaśniał świnoujskim biznesmenom ■ Policja przestrzega: Dopalacze ryją banię! ■ Kłódki zakochanych zawisły na balustradach kładki spacerowej przy świnoujskiej plaży ■ Miller: Nie słyszymy ze strony rządu żadnych przekonujących zapewnień, że gazoport zostanie oddany ■ "Piękną mamy jesień tego lata" - takie słowa cisną się na usta wielu turystów, którzy w ostatnich dniach lipca, odpoczywają nad polskim morzem. Jak informuje serwis pogodowy weatheronline, wraz z nowym miesiącem ma przyjść upragnione słońce! ■ Dwa miesiące nowego zarządcy schroniska dla bezdomnych zwierząt. Od czerwca już 17 kotów i 11 psów, które trafiły do schroniska dla bezdomnych zwierząt, znalazło swoich właścicieli. Nowy zarządca placówki oraz miasto w najbliższym czasie planują kupno budek dla kotów wolno żyjących, a w samym schronisku między innymi budowę woliery dla kotów i brodzika kąpielowego ■ Ewa Żmuda-Trzebiatowska chce powalczyć o wejście do parlamentu ■ Na promenadzie Janusz Korwin- Mikke spotkał się z wyborcami ■ Dwa wybuchy obudziły turystę, który mieszkał przy ulicy Karola Miarki. Gdy zobaczył dym, wezwał strażaków. Płonął garaż na sąsiedniej ulicy Kossaków. A przy nim sterta odłożonego drewna ■ Miller: Świnoujścia to miasto o strategicznym znaczeniu. Rząd powinien być wyczulony na jego problemy ■ Zebrali ponad 6 tysięcy złotych dla małego Oskarka! ■ Galeria Corso odniosła się do dziwnych dzwięków: Klienci słyszeli dźwięk testowy ■ Piraci świętowali 10-lecie Wyspy Skarbów w Karsiborze! ■ Zarząd powiatu Platformy Obywatelskiej udzielił rekomendacji w wyborach do Sejmu Elżbiecie Jabłońskiej, Kamilowi Janta - Lipińskiemu oraz Arkadiuszowi Litwińskiemu. ■ Pan Mariusz - Ochroniarz który uratował dziecko: Maluszek nie reagował na żadne sygnały... ■ Śmierdzący problem na Bermudach! Turyści jedzą w szambie! ■ W Międzyzdrojach wybudowano zamek z… Malborka. Ceglasta warownia była siedzibą Zakonu Krzyżackiego i rezydencją królów Polski. Została też wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Nowy zabytkowy obiekt można oglądać… w Bałtyckim Parku Miniatur w Międzyzdrojach ■ Janusz Korwin Mikke: Co za różnica, most czy tunel? Rzućcie monetą! ■ Papier na promach już obecny - poinformował nasz Czytelnik. To znak, że Żegluga Świnoujska wzięła sobie do serca uwagi podróżnych. ■ Brud na zapleczu, korzystanie z produktów przeterminowanych i nieprzestrzeganie zasad higieny przy przygotowywaniu posiłków - to najczęstsze uchybienia zachodniopomorskich gastronomików. ■ Takie rzeczy także u nas: Benzyna za 4,99 ■ Zostawiła garnek na gazie i poszła na spacer. Garnek pozostawiony na gazie postawił na nogi dwa zastępy strażaków. Wszystko przez pozostawioną bez opieki kolację. Na miejsce oprócz strażaków wezwano policję oraz pogotowie ratunkowe. Do zdarzenia doszło w piątek w bloku przy ulicy Matejki 44. ■ Wiatr szalał w Świnoujściu. Powalił drzewo na ścieżkę rowerową ■ Dostali dofinansowanie w wysokości 1,5 mln... Dziś po krzewach na Karsiborskiej, nie ma śladu ■ Zapraszamy osoby zainteresowane i zaangażowane w opiekę nad zwierzętami bezdomnymi i kotami wolno żyjącymi w naszym Mieście do udziału w kolejnym spotkaniu organizowanym przez Zastępcę Prezydenta Miasta Świnoujście Panią Barbarę Michalską w dniu 29 lipca 2015 r. o godz. 16:00 w Sali nr 1 Urzędu Miasta Świnoujście przy ul. Wojska Polskiego 1/5 ■ Jak się okazuje prawdziwą plagą na kąpielisku morskim w Świnoujściu są zaginięcia. Paradoks polega jednak na tym, że gubią się nie tylko dzieci ale także dorośli. Od początku lipca ratownicy odnotowali ponad 30 takich zgłoszeń. ■