POGODA

Reklama

Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [29.08.2011, 13:13:06] • Świnoujście

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na obrazie pędzla znakomitego marynisty Willy Stöwer’a.(fot. Archiwum autora )

W pewnym oddaleniu od ujścia Świny, niemal dokładnie w kierunku na północ od wyjścia z portu, między wyspami Rugią a Bornholmem, rozciąga się płytki akwen noszący już od wieków nazwę Ławica Orla, z niemiecka Adlergrund. Na jego obszarze, średnia głębokość nie przekracza 5-6 metrów, a miejscami jest znacznie mniej, co sprawia, że kwitnie tam bujne życie morskiej flory i fauny. Od stuleci też, akwen ten, jak i pobliska mu Ławica Odrzańska, były tradycyjnym terenem połowowym rybaków z pobliskich wysp, Rugii, Uznamu, Wolina i Bornholmu. Bogactwo ryb na tych ławicach było bowiem przed wiekami wręcz legendarne.

W pobliżu tych wód, przebiegał też bardzo uczęszczany szlak żeglowny statków, podążających z cieśnin duńskich do portów południowego i wschodniego Bałtyku. Występowanie, niemal na środku morza, wielkich płycizn, połączone z niedoskonałością ówczesnych instrumentów nawigacyjnych, stwarzało bardzo realne niebezpieczeństwo katastrof morskich, szczególnie w warunkach sztormowych i kiepskiej widoczności. Oczywiście, co groźniejsze mielizny, znakowano już od dawna, różnego rodzaju pławami, ale ich widoczność była ograniczona i oznakowanie nie spełniało swojej roli. Bardzo często silne sztormy, nie mówiąc już o oblodzeniu, po prostu zmiatały wystawione tam pławy. Nasilenie żeglugi w końcu XIX wieku sprawiło, że oznakowanie w sposób trwały i widoczny, występujących tam płycizn, stało się koniecznością. Ponieważ akwen ten, znajdował się w administracji szczecińskiego oddziału Urzędu Hydrograficznego ówczesnych Niemiec, jego zadaniem było załatwienie tego problemu. Ostateczne wykonanie przedsięwzięcia spoczęło na Inspektoracie Budownictwa Wodnego w Świnoujściu, podległemu temu urzędowi.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Położenie latarniowców na Ławicy Orlej. (fot. Archiwum autora )

Do realizacji zadania, przymierzano się już faktycznie od 1870 r. Istniejące wówczas możliwości techniczne i finansowe ograniczały jednakowoż szybkie podjęcie tego zadania. Ponieważ, jak wspomniałem, pławy świetlne i dźwiękowe nie zdały w pełni egzaminu, zdecydowano się na ustawienie na północnym skraju Ławicy latarniowca. Został on zamówiony w 1882 r. w Stoczni Cesarskiej w Gdańsku i ostatecznie wiosna 1884 r. przekazany Urzędowi Hydrograficznemu. Za kwotę 257.000 marek zbudowany został drewniany, dwumasztowy żaglowiec długości 40, a szerokości 7 metrów, o zanurzeniu 3 m. i wyporności 282 t. Jak każdy latarniowiec, pomalowany był jaskrawą czerwona farbą, a na burtach wielkimi białymi literami, miał wypisaną nazwę ADLERGRUND . Stateczek posiadał dobre warunki do przebywania na nim 6 – 8 osób stałej, wymienianej okresowo załogi. Dnia 21. sierpnia 1884 r. został on zakotwiczony na pozycji 54º48’10’’ szerokości północnej i 14º21’59’’ długości wschodniej. Pierwszy, „Adlergrund „ służbę swą pełnił do 1914 roku, kiedy to w związku z wybuchem I wojny światowej, został przejęty przez cesarska marynarkę wojenną i był przez nią wykorzystywany, jako jednostka pomocnicza. Służba ta na dobre mu nie wyszła, jako że w rok potem, kompletnie zdezelowany, wycofany został ze służby i dokończył gdzieś żywota jako drewno opałowe.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na pozycji, ok. 1930.(fot. Archiwum autora )

Przez kilka powojennych, pozycja latarniowca na Ławicy Orlej była pusta. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi zdecydowała jednak, że w 1922 roku w pewnym oddaleniu od pozycji poprzedniej, a mianowicie 54º50’ i szer. północnej i 14º22’ długości wschodniej, zakotwiczony został kolejny latarniowiec o nazwie „Adlergrund”. Był on już statkiem nowoczesnym, napędzanym dwoma silnikami diesla, o mocy 120 KM każdy. Stalowy kadłub długości 47 m. i szerokości 8 m, posiadał zanurzenie 2,5 m. Aparat świetlny latarniowca, usytuowany na wysokości 12 m, posiadał żarówki elektryczne wbudowane w nowoczesną optykę. Zasięg światła, przy dobrej widoczności, wynosił 12 mil morskich. Stateczek kotwiczył na łańcuchu o długości 200 m. W czasie sztormu istniała możliwość przedłużenia go do 275 m. Jednostkę zbudowano na przełomie 1913/1914 r., w szczecińskiej stoczni Nüscke &Co. Początkowo nosił on nazwę „Almirante Abbreu” i miał być przekazany dla Brazylii, jako dar cesarskich Niemiec. Wybuch I wojny światowej sprawił, że do owej darowizny nie doszło, a statek do 1919 roku, pełnił służbę w cesarskiej marynarce wojennej. Po niezbędnej przebudowie i renowacji w 1922 roku, podjął służbę cywilną na Ławicy Orlej. Jego załogę stanowiło 8 marynarzy, w większości pochodzących ze Świnoujścia. Każdej środy, do jego burty dobijał statek z wymienną załogą.

Praca marynarzy na latarniowcu była wyjątkowo monotonna. Ograniczała się głównie do utrzymywania w stanie technicznej sprawności statku i zainstalowanych na nim urządzeń świetlnych, pucowaniu poszczególnych elementów latarnianej optyki i łowieniu ryb na wędkę i majsterkowaniu. Monotonię przerywały przepływające nieraz w pobliżu statki, lub co gorsze, sztormy. Gdy nadchodziło zimowe oblodzenie, statek wracał do macierzystego portu w Świnoujściu, przechodząc tam bieżące naprawy.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

„Adlergrund” w basenie stoczniowym w Świnoujściu, 1935.(fot. Archiwum autora )

Na tej pozycji przebywał on z małymi przerwami technicznymi do 1941 r., kiedy to znowu znalazł się pod wojenna banderą tym razem hitlerowskiej Krigsmarine. W czasie pełnienia służby jako dozorowiec na Zatoce Meklemburskiej, został w 3 maja 1945 r. zatopiony przez brytyjski samolot. W 1953 r. jego wrak został podniesiony i przekazany na złom.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Dawny latarniowiec, obecnie żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” (fot. Archiwum autora )

Nie wszystkie latarniowce tak kończyły. Niektóre z nich przebudowane zostały na piękne żaglowce i w tym nowym wcieleniu, pełnią nadal morską służbę. Podziwiany podczas każdej parady żaglowców „Aleksander von Humbolt”, zachwycający wspaniałymi zielonymi żaglami, w swym pierwszym wcieleniu, był latarniowcem. Zbudowany w 1906 r,. na różnych pozycjach pełnił tę służbę do 1986 roku. Po przebudowie, od 1988 r. jest znany jako niemiecki szkolny żaglowiec, na którym szkoli się żeglarska młodzież. Na takiej pięknej „emeryturze” jest jeszcze kilka innych latarniowców.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 4, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-4 z 4

Gość • Czwartek [01.09.2011, 10:46:57] • [IP: 80.52.151.**]

Bardzo ciekawe, miło się dowiadywać coraz więcej o swoim regionie i okolicy.

Gość • Środa [31.08.2011, 07:32:47] • [IP: 93.94.186.***]

Panowie, piszcie poprawnie nazwisko słynnego geografa, barona. Aleksander von Humboldt.

Alk • Poniedziałek [29.08.2011, 19:23:27] • [IP: 217.97.193.***]

Witam Pana doktora.Wyrazy uznania za kolejny świetny artykuł.Pozdrawiam.Alk.

Gość • Poniedziałek [29.08.2011, 14:49:19] • [IP: 83.25.111.**]

ObecnY żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” to były latarniowiec" Elbe 2" był ustawiony u ujścia Elbe na morzu północnym (szlak wodny m.in. do Hamburga. Bardzo serdecznie Pana pozdrawiam. K.J.

Oglądasz 1-4 z 4
■ Mija 10 lat od chwili, gdy Zachodniopomorskie wstrzymało oddech… Dziś rocznica wypadku autokaru z polskimi pielgrzymami pod Grenoble ■ Czytelnik o nowym Radisson Blu Resort Świnoujście: Kto i za ile dał pozwolenie na przyjęcie gości hotelowych do obiektu, który zagraża ich bezpieczeństwu? ■ Czytelnik: „Idiota świecił laserem”. Domorosły amator mocnych świateł oślepiał z okna. ■ Nasz Czytelnik poszukuje samochodu osobowego koloru seledynowego, jego kierowca bardzo źle potraktował kilkunastoletnią dziewczynkę. Jeżeli ktokolwiek zauważy jasno zieloną osobówkę proszony jest o kontakt z redakcją portalu iswinoujscie.pl 602 - 657- 344. Ostatni raz pojazd był widziany między sklepem Stokrotka, a pasażem Rondo ■ Na zachodzie Polski prognozowane są burze, którym towarzyszyć będzie głównie silny i porywisty wiatr do 70-75 km/h oraz intensywny opad deszczu do 20-30 mm. Dodatkowo na tym terenie oraz częściowo w centrum należy spodziewać się upałów, z temperaturą dochodzącą do 30°C/33°C ■ Kabaret Skeczów Męczących na fali! Nie wiemy, ile stopni będzie miał w tym roku Bałtyk, czy zmieścicie się na plaży ze swoim parawanem i czy rybka w smażalni na rogu nadal jest taka dobra. Wiemy natomiast, że wakacje nad morzem będą w tym roku niepowtarzalne dzięki Kabaretowi Skeczów Męczących ■ Postawmy dzikom pomniki - proponuje Czytelnik. Dziki, podobnie jak bezdomni, wywieźć się nie dają. Stały się symbolem Świnoujścia, trochę jak "wiatrak", tyle że ruchomym i zapewniającym stały kontakt. Może więc umieścić "dziczy akcent" w pejzażu naszego miasta? Na pewien pomysł wpadł jeden z Czytelników ■ Grozi nam susza w kranach? Nadzieja w Zalewie i Mulniku. Zakład Wodociągów i Kanalizacji szykuje się na sytuację, która na razie wydaje się nam abstrakcją. Liczby są jednak nieubłagalne. Za kilka lat w naszym mieście będzie za mało wody pitnej. Czy uda się nam zapobiec tej sytuacji? Oprócz dostawy wody z ujęcia w Kodrąbka rozpatrywane są jeszcze dwa warianty ■ Doprowadzenie wody z Kodrąbka już nie tak korzystne? Położonemu nad Bałtykiem Świnoujściu za kilka lat zacznie brakować pitnej wody. Najgorzej będzie na Lewobrzeżu. - Liczymy się z brakiem możliwości zaspokojenia potrzeb w pełnej dostawie - mówi wprost Radosław Wrzeszcz z Zakładu Wodociągów i Kanalizacji ■ Z prawie 3 promilami zajmowała się niemowlęciem - policjanci odebrali dziecko pijanej kobiecie. Mogło dojść do tragedii, gdyby nie interweniowała policja. Matka dwumiesięcznego niemowlęcia była kompletnie pijana, gdy policjanci odbierali jej dziecko. Sytuacja miała miejsce w jednym z mieszkań przy ulicy Chopina. W piątek po godzinie 20.00 patrol policji podjechał przed kamienicę przy ulicy Chopina. Na miejsce wezwano również ratowników medycznych z lekarzem ■ Nie może być tak, że ludzie w biały dzień uciekają przed szczurami! - mówi w rozmowie z portalem iswinoujscie.pl wyraźnie zdenerwowana mieszkanka. Pani Jadwiga na własne oczy widziała, jak w sobotnie południe młode małżeństwo z dziećmi na rękach uciekało przed watahą szczurów. Wszystko wydarzyło się w samym centrum miasta, na Placu Słowiańskim. - Nie liczyłam ich, ale było ich dużo. Możliwe, że kilkanaście. Przebiegły przez Plac Słowiański i schowały się w pasie zieleni - opowiada Pani Jadwiga. Czy grozi nam plaga szczurów? ■