POGODA

Reklama

Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [29.08.2011, 13:13:06] • Świnoujście

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na obrazie pędzla znakomitego marynisty Willy Stöwer’a.(fot. Archiwum autora )

W pewnym oddaleniu od ujścia Świny, niemal dokładnie w kierunku na północ od wyjścia z portu, między wyspami Rugią a Bornholmem, rozciąga się płytki akwen noszący już od wieków nazwę Ławica Orla, z niemiecka Adlergrund. Na jego obszarze, średnia głębokość nie przekracza 5-6 metrów, a miejscami jest znacznie mniej, co sprawia, że kwitnie tam bujne życie morskiej flory i fauny. Od stuleci też, akwen ten, jak i pobliska mu Ławica Odrzańska, były tradycyjnym terenem połowowym rybaków z pobliskich wysp, Rugii, Uznamu, Wolina i Bornholmu. Bogactwo ryb na tych ławicach było bowiem przed wiekami wręcz legendarne.

W pobliżu tych wód, przebiegał też bardzo uczęszczany szlak żeglowny statków, podążających z cieśnin duńskich do portów południowego i wschodniego Bałtyku. Występowanie, niemal na środku morza, wielkich płycizn, połączone z niedoskonałością ówczesnych instrumentów nawigacyjnych, stwarzało bardzo realne niebezpieczeństwo katastrof morskich, szczególnie w warunkach sztormowych i kiepskiej widoczności. Oczywiście, co groźniejsze mielizny, znakowano już od dawna, różnego rodzaju pławami, ale ich widoczność była ograniczona i oznakowanie nie spełniało swojej roli. Bardzo często silne sztormy, nie mówiąc już o oblodzeniu, po prostu zmiatały wystawione tam pławy. Nasilenie żeglugi w końcu XIX wieku sprawiło, że oznakowanie w sposób trwały i widoczny, występujących tam płycizn, stało się koniecznością. Ponieważ akwen ten, znajdował się w administracji szczecińskiego oddziału Urzędu Hydrograficznego ówczesnych Niemiec, jego zadaniem było załatwienie tego problemu. Ostateczne wykonanie przedsięwzięcia spoczęło na Inspektoracie Budownictwa Wodnego w Świnoujściu, podległemu temu urzędowi.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Położenie latarniowców na Ławicy Orlej. (fot. Archiwum autora )

Do realizacji zadania, przymierzano się już faktycznie od 1870 r. Istniejące wówczas możliwości techniczne i finansowe ograniczały jednakowoż szybkie podjęcie tego zadania. Ponieważ, jak wspomniałem, pławy świetlne i dźwiękowe nie zdały w pełni egzaminu, zdecydowano się na ustawienie na północnym skraju Ławicy latarniowca. Został on zamówiony w 1882 r. w Stoczni Cesarskiej w Gdańsku i ostatecznie wiosna 1884 r. przekazany Urzędowi Hydrograficznemu. Za kwotę 257.000 marek zbudowany został drewniany, dwumasztowy żaglowiec długości 40, a szerokości 7 metrów, o zanurzeniu 3 m. i wyporności 282 t. Jak każdy latarniowiec, pomalowany był jaskrawą czerwona farbą, a na burtach wielkimi białymi literami, miał wypisaną nazwę ADLERGRUND . Stateczek posiadał dobre warunki do przebywania na nim 6 – 8 osób stałej, wymienianej okresowo załogi. Dnia 21. sierpnia 1884 r. został on zakotwiczony na pozycji 54º48’10’’ szerokości północnej i 14º21’59’’ długości wschodniej. Pierwszy, „Adlergrund „ służbę swą pełnił do 1914 roku, kiedy to w związku z wybuchem I wojny światowej, został przejęty przez cesarska marynarkę wojenną i był przez nią wykorzystywany, jako jednostka pomocnicza. Służba ta na dobre mu nie wyszła, jako że w rok potem, kompletnie zdezelowany, wycofany został ze służby i dokończył gdzieś żywota jako drewno opałowe.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na pozycji, ok. 1930.(fot. Archiwum autora )

Przez kilka powojennych, pozycja latarniowca na Ławicy Orlej była pusta. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi zdecydowała jednak, że w 1922 roku w pewnym oddaleniu od pozycji poprzedniej, a mianowicie 54º50’ i szer. północnej i 14º22’ długości wschodniej, zakotwiczony został kolejny latarniowiec o nazwie „Adlergrund”. Był on już statkiem nowoczesnym, napędzanym dwoma silnikami diesla, o mocy 120 KM każdy. Stalowy kadłub długości 47 m. i szerokości 8 m, posiadał zanurzenie 2,5 m. Aparat świetlny latarniowca, usytuowany na wysokości 12 m, posiadał żarówki elektryczne wbudowane w nowoczesną optykę. Zasięg światła, przy dobrej widoczności, wynosił 12 mil morskich. Stateczek kotwiczył na łańcuchu o długości 200 m. W czasie sztormu istniała możliwość przedłużenia go do 275 m. Jednostkę zbudowano na przełomie 1913/1914 r., w szczecińskiej stoczni Nüscke &Co. Początkowo nosił on nazwę „Almirante Abbreu” i miał być przekazany dla Brazylii, jako dar cesarskich Niemiec. Wybuch I wojny światowej sprawił, że do owej darowizny nie doszło, a statek do 1919 roku, pełnił służbę w cesarskiej marynarce wojennej. Po niezbędnej przebudowie i renowacji w 1922 roku, podjął służbę cywilną na Ławicy Orlej. Jego załogę stanowiło 8 marynarzy, w większości pochodzących ze Świnoujścia. Każdej środy, do jego burty dobijał statek z wymienną załogą.

Praca marynarzy na latarniowcu była wyjątkowo monotonna. Ograniczała się głównie do utrzymywania w stanie technicznej sprawności statku i zainstalowanych na nim urządzeń świetlnych, pucowaniu poszczególnych elementów latarnianej optyki i łowieniu ryb na wędkę i majsterkowaniu. Monotonię przerywały przepływające nieraz w pobliżu statki, lub co gorsze, sztormy. Gdy nadchodziło zimowe oblodzenie, statek wracał do macierzystego portu w Świnoujściu, przechodząc tam bieżące naprawy.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

„Adlergrund” w basenie stoczniowym w Świnoujściu, 1935.(fot. Archiwum autora )

Na tej pozycji przebywał on z małymi przerwami technicznymi do 1941 r., kiedy to znowu znalazł się pod wojenna banderą tym razem hitlerowskiej Krigsmarine. W czasie pełnienia służby jako dozorowiec na Zatoce Meklemburskiej, został w 3 maja 1945 r. zatopiony przez brytyjski samolot. W 1953 r. jego wrak został podniesiony i przekazany na złom.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Dawny latarniowiec, obecnie żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” (fot. Archiwum autora )

Nie wszystkie latarniowce tak kończyły. Niektóre z nich przebudowane zostały na piękne żaglowce i w tym nowym wcieleniu, pełnią nadal morską służbę. Podziwiany podczas każdej parady żaglowców „Aleksander von Humbolt”, zachwycający wspaniałymi zielonymi żaglami, w swym pierwszym wcieleniu, był latarniowcem. Zbudowany w 1906 r,. na różnych pozycjach pełnił tę służbę do 1986 roku. Po przebudowie, od 1988 r. jest znany jako niemiecki szkolny żaglowiec, na którym szkoli się żeglarska młodzież. Na takiej pięknej „emeryturze” jest jeszcze kilka innych latarniowców.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 4, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-4 z 4

Gość • Czwartek [01.09.2011, 10:46:57] • [IP: 80.52.151.**]

Bardzo ciekawe, miło się dowiadywać coraz więcej o swoim regionie i okolicy.

Gość • Środa [31.08.2011, 07:32:47] • [IP: 93.94.186.***]

Panowie, piszcie poprawnie nazwisko słynnego geografa, barona. Aleksander von Humboldt.

Alk • Poniedziałek [29.08.2011, 19:23:27] • [IP: 217.97.193.***]

Witam Pana doktora.Wyrazy uznania za kolejny świetny artykuł.Pozdrawiam.Alk.

Gość • Poniedziałek [29.08.2011, 14:49:19] • [IP: 83.25.111.**]

ObecnY żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” to były latarniowiec" Elbe 2" był ustawiony u ujścia Elbe na morzu północnym (szlak wodny m.in. do Hamburga. Bardzo serdecznie Pana pozdrawiam. K.J.

Oglądasz 1-4 z 4
■ Czwartek: w okolicach Przybiernowa odbędą się ćwiczenia służb w sytuacji kryzysowej na DK- 3. Założeniem głównym sytuacji kryzysowej będzie doskonalenie współdziałania służb ratowniczych podczas zdarzenia drogowego z udziałem cysterny przewożącej gaz LNG. W związku z powyższym informujemy o utrudnieniach na drodze krajowej nr 3 na wysokości miejscowości Przybiernów, która będzie zamknięta dla ruchu w godz. 9.30- 12.00 ( objazdy ul. Chrobrego). Jednocześnie zapewniamy, że na miejscu policjanci będą dbali o upłynnienie ruchu i wskazywali objazdy ■ Planowane wyłączenia prądu w Przytorze, przy ulicy Zalewowej 39. Przerwa w dostawie prądu nastąpi 21 listopada w godzinach od 8:30 do 14:30 ■ Policjanci współdziałając z SG zatrzymali 2 mężczyzn do wyjaśnienia, w sprawie kradzieży pojazdu Tesla (zdarzenie z dn. 15.11.br.) dalsze decyzje procesowe należeć będą do Prok. Rej. w Świnoujściu, prowadzącej śledztwo ■ Tesla odnaleziona w garażu przy ulicy Markiewicza ■ Groźny wypadek przed Międzyzdrojami, gdzie zderzyły się dwie osobówki. Z naszych informacji wynika, że 1 osoba poniosła śmierć na miejscu, a 2 osoby są zakleszczone w pojeździe ■ Funkcjonariusz straży granicznej oddał kilka strzałów w kierunku odjeżdżającej Tesli! Przeczytaj, co mówią mieszkańcy, którzy widzieli całe zajście! ■ Odzyskana tesla ponownie skradziona! Tym razem ze strzeżonego parkingu placówki Straży Granicznej w Świnoujściu ■ Magia Świąt wkrótce dotrze do Świnoujścia! W tym roku będzie dużo nowych ozdób! ■ Czytelnik: Przez takie ustawienie samochodów na promie mój znajomy spóźni się do pracy. Czytelnik postanowił poruszyć problem znany wielu świnoujścianom. Kolejki do promów to problem znany i poruszany na łamach portalu iswinoujscie.pl nie po raz pierwszy i na pewno nie po raz ostatni. Mieszkaniec postanowił poruszyć kwestię ustawiania samochodów na Bieliku. Chodzi o konkretną sytuację, która miała miejsce w poniedziałek, 13 listopada w tzw. godzinach szczytu, czyli po godzinie 7:00, gdy kolejka na prom w centrum miasta była całkiem spora ■ Pod lupą świnoujskiej Prokuratury Rejonowej znalazł się PEC. Zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa złożyli jego pracownicy, a dokładniej członkowie związku zawodowego. Mowa tu o nowo powstałym Niezależnym Samorządnym Związku NSZZ "Solidarność", Zakładowej Organizacji Związkowej przy Przedsiębiorstwie Energetyki Cieplnej w Świnoujściu, którego pracownicy są wyraźnie zaniepokojeni tym, co ich zdaniem dzieje się w spółce. Sprawa wydaje się być poważna, bo świnoujska prokuratura prowadzi postępowanie sprawdzające w sprawie z art. 296§ 1 k.k, który dotyczy niegospodarności ■ Czytelnik: Komunikacyjny armageddon na Warszawskiej! Zróbcie coś z tym! ■ Spotkali się by bronić Konstytucji RP i uczcili pamięć mężczyzny, który podpalił się w Warszawie ■ Na Pomorzu Zachodnim nie będzie miejsca na nudę. Powstaną nowe atrakcje ■ Uwaga! Zakład Wodociągów i Kanalizacji informuje, że w dniu 10 listopada 2017 roku (piątek) zakład będzie nieczynny ■ Staniszewski jak piła tarczowa. Flota - Dąb Dębno 5-2 ■ Trzy próby dokonania oszustwa metodą "na policjanta" odnotowano dziś w Świnoujściu. Żadna z nich nie okazała się - na szczęście - udana. W dwóch przypadkach emeryt, do którego dzwonili fałszywi funkcjonariusze Centralnego Biura Antyterrorystycznego, sami nabrali podejrzeń, w trzecim przypadku zaś oszczędności starszego pana uratował pracownik banku. Świnoujscy policjanci przestrzegają przed oszustami i zalecają ostrożność przy odebraniu podejrzanego telefonu ■ Wszystkich Świętych-dzień poświęcony pamięci tych. którzy przekroczyli już próg wieczności. Świnoujścianie odwiedzają groby bliskich zmarłych. W dniu 1 listopada autobusy Komunikacji Autobusowej wożą pasażerów bez biletów ■ 39 - letni pracownik budowy zasłabł w trakcie wchodzenia na dźwig! Akcja strażaków na kilkunastu metrach! ■ Uwaga! Przez najbliższe trzy tygodnie, w godzinach pomiędzy 23.00 a 6.00, Zakład Wodociągów i Kanalizacji będzie prowadził w lewobrzeżnej części miasta płukanie sieci wodociągowych. Może to spowodować w tych godzinach spadek ciśnienia wody ■