POGODA

Reklama

Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [21.05.2012, 15:10:03] • Świnoujście

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Dawna restauracja w Ognicy, pocz. XX wieku. Reprodukcja w zbiorze autora(fot. Archiwum autora )

W wypadku Ognicy, pierwsze lata po ustaniu II wojny światowej to okres pełnego podporządkowania wioski i jej niemieckich mieszkańców, jak też pobliskiego dużego gospodarstwa rolno – hodowlanego, interesom zwycięskich oddziałów Armii Czerwonej. Chodziło tu nie tylko znajdujące się w bliskości osady obiekty militarne. Ognica po wejścia Rosjan, stała się ich gospodarstwem pomocniczym, podobnie jak Chynowo czy Gadom.

Zatrudnieni w folwarku niemieccy pracownicy pracowali na rzecz Rosjan, a uzyskana produkcja szła na potrzeby aprowizacyjne armii. W tejże samej Ognicy, zamieszkali tam rybacy, pracowali również dla potrzeb zwycięskiej armii. W zamian za pracę dla Rosjan niemieccy rybacy mieli prawo do połowów, a nadto możliwość zachowania pewnej części połowów na zaspokojenie własnych potrzeb.

Tego stanu nie zmienił fakt, że jesienią 1945 roku teren wysp Wolin i Świnoujście przekazane zostały władzom polskim. Faktycznymi rządcami pozostawali jednak Rosjanie, którzy bardzo, ale to bardzo niechętnie ustępowali pola przedstawicielom polskiej administracji czy władzom wojskowym. Zgodnie z wprowadzonym przez Pełnomocnika Rządu RP na obwód Uznam - Wolin podziałem administracyjnym powiatu z października 1945 r., wsie Przytór, Łunowo, Klicz, Ognica i Karsibór wchodziły w skład gminy Przytór. Teren ten oficjalnie został otwarty na osadnictwo polskie.

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Fragment mapy ukazujący gminę Przytór, ok. 1952 r. Reprodukcja w zbiorze autora. (fot. Archiwum autora )

O ile w Przytorze czy Karsiborzu proces ten mino obecności Niemców i Rosjan był możliwy, to w przypadku Ognicy już nie. Przez kilka miesięcy przełomu lat 1945 i 1946 ówczesny przytorski wójt Tadeusz Postulka, raportował podczas comiesięcznych spotkań wójtów u Pełnomocnika Rządu, że na teren wsi Ognica, przedstawiciele polskich władz nie są przez Rosjan wpuszczani. Nie zezwalano na dokonanie spisów ludności niemieckiej czy opisów gospodarstw, ale także uniemożliwiano rejestrowania rybaków, sprzętu połowowego itd. Oczywiście zamieszkujący tam Niemcy nie podlegali wysiedleniu, jakie zapoczątkowano już wiosną 1946 r. Uzasadnienie było jedno: pracują na potrzeby Armii Czerwonej i jako tacy nie podlegają władzom polskim. Oczywiście nie było też mowy o tym, by zamieszkujący tam Niemcy byli angażowani do prac na rzecz polskiej administracji, czy świadczyli dostawy produktów rolnych, do jakich zobowiązani byli w innych wsiach.

Tak było praktycznie do połowy 1947 roku, kiedy to, dzięki zabiegom polskich władz, Rosjanie opuścili Ognicę. Pracujący na ich rzecz rolnicy i rybacy niemieccy za wiedzą swych protektorów także opuścili wieś. Pozostali, niezbyt zresztą liczni, już to wwędrowali do pobliskiej Kaminke, już to jako „specjaliści” znaleźli mieszkanie i zatrudnienie w rosyjskiej bazie. Nieliczni pozostali i oni po pewnym czasie zostali wysiedleni przez władze polskie.

Przez kilka miesięcy 1947 roku Ognica wieś, jak i folwark pozostawały bez gospodarzy, praktycznie opuszczone. W końcu tego roku osiedlono pierwszych osiem rodzin, a do końca 1948 roku udało się ich osiedlić raptem dwanaście. W tej liczbie 5 było repatriantów, 4 osadników wojskowych i 3 przesiedleńców. Wieś była bardzo zaniedbana. W ostatnich latach swego pobytu niemieccy mieszkańcy nie dokonywali już praktycznie żadnych napraw czy przebudów, dziesiątki hektarów ziemi uległo wyjałowieniu i stało się faktycznie ugorem, przydomowe ogródki mocno podupadły. Oczywiście polskich osadników witały puste obórki i chlewiki. Bardzo powoli w powojennych realiach gospodarczych, postępowała odbudowa osiedla. Brakowało zwierząt pociągowych, nasion siewnych, nawet prostych maszyn rolniczych. W tej sytuacji pomoc dla rolników z Ognicy organizowała ówczesna władza. Dokonywano wspólne orki i siewy, tak na ziemi indywidualnych rolników, jak i na polach należących do dawnego folwarku Ognica.

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Kolektywna akcja siewna na polach w Ognicy, 1948 r. Reprodukcja w zbiorze autora.(fot. Archiwum autora )

Tu zdań kilka o owym gospodarstwie. Po Rosjanach przejęła je w grudniu 1947 roku Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” z Przytoru. Było tam około 50 ha ziemi ornej mocno wyjałowionej oraz około 150 ha łąk i pastwisk. Całości dopełniały nadwyrężone zabudowania: dom mieszkalny, spichlerz, stodoła, obora stajnie, a nawet szklarnie. Było też, acz niewiele, narzędzi rolniczych, brony, pługi, wóz, siewnik itd. Nowi właściciele wstawili tam 6 mizernych krów, 3 jałówki, 2 źrebaki.

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Grupa rolników z Ognicy podczas prac rolnych, 1948 r. Reprodukcja w zbiorze autora.(fot. Archiwum autora )

Mimo wspomaganych z zewnątrz akcji siewnych, kolektywnych orek i żniw, gospodarka na folwarku bardzo kulała. W tych okolicznościach zdecydowano o przejęciu gospodarstwa przez Państwowe Gospodarstwo Rolne w Uninie. Jak w niektórych przypadkach gospodarowały PGR-y starszym czytelnikom nie muszę przypominać. W tym wypadku było wyjątkowo źle. Gospodarstwo Ognica zostało absolutnie zaniedbane i wkrótce jego stan był jeszcze gorszy. Na łąkach stały stogi gnijącego siana, nieskoszone zboże porastało, waliły się zabudowania. Zapadła zatem już w 1952 roku decyzja o przekazaniu gospodarstwa dla pobliskiego PPDiUR „Odra”. Był to okres, gdy przy większych zakładach organizowano tzw. OZR czyli Ośrodki Zaopatrzenia Robotniczego.

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Prace rolne w gospodarstwie OZR w Ognicy, ok. 1954 r. Fot. w zbiorach Muzeum Rybołówstwa.(fot. Archiwum autora )

Były to gospodarstwa, które produkowały na rzecz stołówek zakładowych, żywiących robotników; miały też produkować mięso i przetwory, by polepszać niewesołą wówczas sytuację rynkową. Na polach OZR w Ognicy ( 17, 4 ha ), pojawiły się więc brygady pracownicze „Odry”, hodujące świnki, bydło i uprawiające rolę. Bardzo szybko do produkcji trzeba było dopłacać, podobnie zresztą jak do ówczesnej „Odry”

Ognica – osada nad Świną ( 2 )

Hodowla bydła w OZR w Ognicy, ok. 1954 r. Fot. w zbiorach Muzeum Rybołówstwa.(fot. Archiwum autora )

Ten eksperyment z OZR-ami, jak wiele innych, niestety nie w pełni sprawdził się i w kilka lat potem gospodarstwo przejęte zostało przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną, noszącą nazwę „Drób”. Jak zdecydowana większość tych spółdzielń i ta została rozwiązana na przełomie lat 1956 / 57. W kilka lat potem pojawiła się znowu Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w Ognicy. Jak wynika z rejestru z 1965 r. gospodarowała ona na 254 hektarach ziemi ornej, łąk i pastwisk. Ta spółdzielnia przez szereg lat całkiem nieźle funkcjonowała i została rozwiązana dopiero na fali przemian, jakie miały miejsce po 1990 roku.

A co działo się z osadą ? Leżała nieco na uboczu głównego nurtu życia powiatu. Większość mieszkańców, a tych nigdy nie było zbyt wielu, związanych było już to z pobliską „Odrą”, miastem Świnoujściem, lub ze wspomnianą Spółdzielnią Produkcyjną. Jeszcze w 1968 roku notowano jedynie 19 zamieszkujących tu rodzin.

Do czytelników, szczególnie tych którzy dłużej w Ognicy zamieszkują, mam prośbę o udzielenie informacji o życiu osady, w minionych dziesięcioleciach, lub wskazanie osób, które takich informacji udzielić będą mogły. Chętnie zjawię się by o tych sprawach porozmawiać.

Nie chcę, by w przygotowywanym opracowaniu książkowym wiadomości o Ognicy opierały się tylko na materiale archiwalnym. Kontakt internetowy : ajax13@uznam.net.pl

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 11, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-11 z 11

Gość • Piątek [25.05.2012, 14:01:30] • [IP: 83.21.162.***]

Ognica kiedyś i dziś -obecnie z powodu wykupu ziemi i ogrodzenia terenu jest utrudniony dostęp w niektórych miejscach do linii brzegowej, tak że nie ma gdzie powędkować.Jedynie co zostało to komary takie jak za dawnych lat.

Gość • Piątek [25.05.2012, 12:24:09] • [IP: 80.245.189.***]

Mój wujek Wacław tam mieszkał.Jako jeden z pierwszych na wsi miał samochód-"Warszawę"kombi.Ehh..Co, to było za auto...Pamiętam jeszcze że na jego polu tuż przy wodzie leżał drewniany wrak statku.Bardzo lubiłem tam myszkować.

Gość • Piątek [25.05.2012, 09:52:31] • [IP: 80.245.176.***]

Ten" zapach" dzieciństwa, który tak Pan z rozrzewnieniem wspomina jest nadal na Ognicy...bzy, krowy na pastwisku, rechot żab, śpiew ptaków, wieczorne koncert koników polnych i" zapach". ...ciepła i bezpieczeństwa. Cieszę się, że mam tam swój kawałek raju. ...gdzie wszystko ma inny lepszy smak.

Gość • Czwartek [24.05.2012, 11:38:41] • [IP: 80.245.184.**]

Kiedys ze swoim ojcem jezdzilem na ryby, na stary most, w sumie na fragmenty mostu. Ojciec robaki przynosil z PGRu, ale to byly sztuki wypasione. pierwsze rybki jazgary i mini okonki. Pamietam bzy, krowy, zapach wsi... mile wspomnienia

Gość • Czwartek [24.05.2012, 09:33:46] • [IP: 83.21.163.**]

Dobrze że dzieciaki nie piszą dópa przez ó. ..to by był dopiero obciach.O czym to świadczy że za mało jest gramatyki a za dużo religii.

Gość • Środa [23.05.2012, 13:01:36] • [IP: 217.97.193.***]

21:16] • [IP: 93.94.191.**]: proszę tylko o trochę więcej dbałości o język jakim się posługujemy - na drugi raz:" hałas", " smród"... :)

Gość • Wtorek [22.05.2012, 21:16:28] • [IP: 93.94.191.**]

Ognica piękna dzielnica była 15 lat temu gdy byłam jeszcze dzieckiem teraz to tylko chałas i smrud jezdzacych samochodów. Kiedyś to było tam życie:) Pozdrowienia dla mieszkańców Ognicy:)

✄⋯⋯⋯⋯⋯ • Wtorek [22.05.2012, 20:25:11] • [IP: 31.63.210.**]

Ognica też serwuje (przynajmniej serwowała) dobre grzybki :-)

Gość • Wtorek [22.05.2012, 18:30:22] • [IP: 83.21.141.***]

Prywatne po wojnie - ziemia w rękach prywatnych następnie Spółdzielnia Samopomoc -następnie PGR -następnie OZR -ponownie PGR. Obecnie tam gdzie rosły ziemniaki (gdzie chodziłem na wykopki) to obecnie rosną krzaki i trzcina a ziemniaki to kupujemy z Holandii. Jaka piękna nasza gospodarka ?

Gość • Poniedziałek [21.05.2012, 21:55:56] • [IP: 31.61.232.***]

Bardzo interesujące, będziemy wiedzieć tą naszą historię. Ognica to atrakcyjne osiedle, dużo uliczek z pięknymi domkami.

✄⋯⋯⋯⋯⋯ • Poniedziałek [21.05.2012, 15:55:00] • [IP: 31.63.224.**]

Ognica jak się ostatnio rozbudowała. Kiedyś to mięli klawe życie.

Oglądasz 1-11 z 11
■ Na promie. Książka za złotówkę. Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego oraz Żegluga Świnoujska serdecznie zapraszają mieszkańców i gości naszego miasta na tradycyjny kiermasz książek używanych pn. „PROMUJEMY KSIĄŻKĘ NA PROMIE”. Tegoroczna wiosenna akcja kiermaszowa, organizowana dla uczczenia obchodów Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich, odbędzie się 23 kwietnia w godz. 11.00 – 18.00, na jednym z regularnie kursujących promów typu „BIELIK”. Każda osoba odwiedzająca pływający kiermasz może kupić jeden wolumin wybranej książki za symboliczną złotówkę ■ Ciemności na Platanie - pytamy Rzecznika Prezydenta, czy tamtejszym mieszkańcom rozbłyśnie uliczne światło? ■ SABAT czyli Spotkanie Artystów Bezkonfliktowych aczkolwiek Twórczych to tytuł pleneru artystów z całej Polski i poplenerowej wystawy, którą można oglądać od 14.04 w galerii ART MDK ■ Od dnia 13 kwietnia do 12 października 2018 roku, w związku z prowadzonymi pracami związanymi z przebudową, wyłączona z ruchu zostaje ul. Łęgowa na odcinku 1065 m. Wykonawca przez cały okres prac zapewni dojazd ulicą do posesji dla mieszkańców, a także przejazd dla innych użytkowników drogi ■ Mieszkańcy alarmują o dramatycznej sytuacji w Karsiborzu! Do redakcji trafił anonimowy email ze zdjęciami wygłodzonych koni. Zaniedbane zwierzęta znajdują się przy ulicy Warzywnej w dzielnicy Karsibór. Mieszkańcy alarmują o dramatycznej sytuacji ■ Uwaga! W związku z prowadzonymi pracami modernizacyjnymi, w dniu 12 kwietnia br., w godzinach od 8.00 do 15.00 nastąpi przerwa w dostawie wody na ulicy Markiewicza, na odcinku pomiędzy ulicami Kaszubską i Wielkopolską oraz w budynku nr 23 b,c przy ulicy Gdyńskiej ■ Jak poinformował Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki we wtorek 10 kwietnia o godzinie 8.41, w celu upamiętnienia katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem, na terenie całego województwa na minutę uruchomione zostaną syreny alarmowe ■ Rada Miasta przyjęła kompromisowe stanowisko w sprawie sprawie przebiegu drogi S3 przez Świnoujście. Zgodnie z propozycją rady droga ekspresowa na terenie miasta ma częściowo przebiegać po nasypie, a częściowo-po estakadzie ■ W sobotę, tuż po godzinie 20.00 przed jeden z bloków przy ulicy Matejki zajechała policja, tuż za nią karetka pogotowia. Przyczyną była kłótnia i bójka w jednym z mieszkań. Prawdopodobnie jeden z uczestników awantury miał nóż... W wieżowcu przy Matejki 12 doszło do bójki pomiędzy dwoma członkami rodziny. Któryś z nich najprawdopodobniej użył noża. Mężczyzna został poszkodowany. Na miejsce przyjechali policjanci oraz ratownicy medyczni ■ Nowe oświetlenie Muzeum, czy równie drogie jak brzydkie? ■ W piątek w późnych godzinach wieczornych kilka patroli policyjnych poszukiwało na terenie miasta dwóch nastolatek, których życie i zdrowie mogło być zagrożone ze względu na wypitą dużą ilość alkoholu. Nietrzeźwa 13-latka i jej 14-letnia koleżanka zostały odnalezione w Parku Zdrojowym. Dziewczyny miały problemy z utrzymaniem równowagi, u jednej z nich stwierdzono po badaniu zawartość ponad 1,5 promila alkoholu. Jedna z nich trzeźwiała w szpitalu ■ Świnoujscy policjanci jeszcze raz zwracają się do mieszkańców Świnoujścia oraz turystów z prośbą o pomoc w poszukiwaniach 27-letniej Olgi Ujazda. Ktokolwiek widział zaginioną bądź ktokolwiek wie, gdzie może ona przebywać, proszony jest o pilny kontakt ■ Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o informuję, że z powodu awarii sieci wodociągowej (pęknięcie rury) na ul.Toruńskiej nastąpi przerwa w dostawie wody od ul.Szkolnej do ul. Gdyńskiej. Planowany czas usunięcia awarii godz.15.00 ■ Podwójne miejsce w przedszkolu? W Świnoujściu czteroletnie dziecko przyprowadzane jest do dwóch różnych przedszkoli ■ Zmiana terminu koncertu NIE-poważnego Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia uprzejmie informuje, że nastąpiła zmiana terminu koncertu NIE-poważnego, organizowanego przy współudziale MDK w Świnoujściu. Koncert został przeniesiony na nowy termin 25 kwietnia 2018 roku, godz. 17.00 ■ Kończąca się kadencja to zwykle czas podsumowań, refleksji, satysfakcji. Dlatego nasz dziennikarz zapytał radnego Jacka Jurkiewicza o jego mijająca kadencję w radzie miasta - prosił o przedstawienie sukcesów najistotniejszych dla radnych, o to, czego udało się dokonać oraz jakie sprawy lub problemy były najtrudniejsze. Redakcja była także ciekawa opinii dotyczącej 15. lat urzędowania prezydenta Janusza Żmurkiewicza ■ Już wkrótce może się okazać, że urodzenie dziecka będzie można zgłosić przez internet. Dzięki temu udogodnieniu rodzice nie będą musieli fatygować się z pójściem do Urzędu Stanu Cywilnego ■ Groźny wypadek podczas pracy - mężczyzna został przygnieciony przez śmieciarkę. Do bardzo groźnego wypadku doszło w sobotę rano w dzielnicy nadmorskiej. Mężczyznę przygniótł samochód Remondisu. Poszkodowany został zabrany śmigłowcem LPR ■ Poseł Kornel Morawiecki ponownie składa interpelację w sprawie nieprawidłowości w Świnoujściu ■ Rada Miasta powołała komisję statutową , która zajmie się dostosowaniem statutu miasta do obecnie obowiązującego w Polsce prawa ■ Po długiej i burzliwej momentami dyskusji Rada Miasta uchwaliła Wieloletnią Prognozę Finansową Gminy Miasto Świnoujście na lata 2018-2028. W prognozie znalazły się m.in. środki na budowę promenady zdrowia, remont starej promenady i remont ul. Wojska Polskiego ■ Rada Miasta w Świnoujściu jednomyślnie postanowiła zlecić Komisji rewizyjnej skontrolowanie prawidłowości przygotowania i realizacji wycinki drzew i krzewów pod inwestycję "Kurort nadmorski Świnoujście - nowa wizja przestrzeni publicznej - Budowa promenady zdrowia" ■ Joanna Agatowska poprosiła o wykaz inwestycji na terenie Świnoujścia realizowanych w Świnoujściu w latach 2012 - 2017 których realizacja wiązała się z koniecznością rekompensowania miejsc parkingowych. Radna poprosiła o podanie ilości i lokalizacji takich miejsc ■ SLD o promenadzie Zdrowia: 47 mln złotych za inwestycję, która początkowo była szacowana na 24 mln złotych! Zobacz film! ■ Zamordowany we własnym mieszkaniu - sprawca podciął mu gardło. We wtorek po godzinie 16:00 policjanci weszli do jednego z mieszkań bloku przy ulicy Grunwaldzkiej 23 d. Po chwili przyjechał lekarz i ratownicy medyczni. W mieszkaniu zostały znalezione zwłoki - to starszy mężczyzna z podciętym gardłem. Zgon prawdopodobnie nastąpił już jakiś czas temu. Wszystko wskazuje na to, że mężczyzna jest ofiarą morderstwa. Na miejsce przyjechał prokurator oraz policja dochodzeniowa, którzy badają miejsce zbrodni ■ Już po raz trzeci miasto będzie kierowało zapytanie ofertowe w sprawie remontu sali w której odbywają się sesje Rady Miasta. Jak już wcześniej informowaliśmy, nie ma chętnych wykonawców, którzy podjęliby się tego zadania. Kiedy zatem remont ruszy? Tego na tę chwilę nie wiadomo ■ Uwaga na fałszywych policjantów! O próbie oszustwa metodą "na policjanta" zostali powiadomieni dziś świnoujscy stróże prawa. Ofiarą miała paść seniorka, która na szczęście nie dała się zwieść oszustom ■ U nas też oddają nienależnie pobrane 500 plus. Od 2017 roku do teraz było ponad 30 takich decyzji! ■ Funkcjonariusze zatrzymali kompletnie pijanego kierowcę, który posiadał ponad 3 promile w organizmie. 33-letni mężczyzna był wcześniej karany i posiadał dwa zakazy kierowania pojazdami. Za popełnione przestępstwa grozi mu kara więzienia do 3 lat ■ Skok na kasę! Zamaskowany mężczyzna z bronią w ręku napadł na sklep. Chwile grozy przeżyła ekspedientka sklepu, która stanęła twarzą w twarz z zamaskowanym napastnikiem. Zaraz po wejściu do sklepu, mężczyzna grożąc nożem zażądał pieniędzy! Doszło do szarpaniny, napastnik złapał kobietę za gardło. W niedzielę około godziny 17:30 do jednego ze sklepów z artykułami monopolowo-tytoniowymi przy Placu Słowiańskim wszedł mężczyzna. Twarz miał zamaskowaną chustą ■ Znaleziono telefon Samsung s8+ do odbioru na komendzie policji w Swinoujsciu ■ Od dnia 19 marca do 31 maja 2018 r. wyłączony z ruchu zostaje odcinek ulicy Zalewowej od skrzyżowania ulicy Sąsiedzkiej do skrzyżowania ulicy Zalewowej z ul. Szmaragdową. Objazd odcinka nastąpi ulicą Szmaragdową. W związku z tym wyłączeniu ulegną przystanki o nazwie Zalewowa/Sąsiedzka dla linii nr 10 w obu kierunkach. Najbliższe przystanki: Sąsiedzka/Szkoła lub Zalewowa/Szmaragdowa ■ Komenda Miejska Policji w Świnoujściu odwołuje poszukiwania za zaginionym Grzegorzem Pawłowskim ■