POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [04.07.2011, 11:40:55] • Świnoujście

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Dawny Hotel Pruski w latach powojennych rosyjski Dom Floty. (fot. Archiwum autora )

Pisząc o pierwszych powojennych latach w Świnoujściu, przypomnieć należy jedną sprawę. Życie w tym mieście, a także prowadzenie działalności rzemieślniczej, czy handlowej, nie było sprawą łatwą, nie tylko ze względu na brak materiałów i narzędzi.

Sklepy i warsztaty rzemieślnicze narażone też były początkowo na rabunki dokonywane, tak przez włóczących się rosyjskich maruderów, jak i naszych rodzimych rzezimieszków, w tym także umundurowanych. Przykładów ich działalności w dokumentacji archiwalnej z tamtych lat jest bardzo wiele.

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Rozszabrowana po wojnie firma robót hydrotechnicznych J. Rogozińskiego w Świnoujściu.(fot. Archiwum autora )

Niektórzy rzemieślnicy mieli szczególnego pecha. Pewnego jesiennego dnia 1946 r. do warsztatu szewskiego przy ulicy Grunwaldzkiej 88, prowadzonego przez polskiego szewca Czubę, wtargnęło 4-ch rosyjskich marynarzy, w towarzystwie 2-ch Niemców. Bez większych ceregieli, mimo protestów rzemieślnika, załadowali do stojącego pod lokalem samochodu kilka maszyn, zapas skóry, niektóre wyreperowane już buty, a także jego osobistych rzeczy no i odjechali. Samowoli dokonano w biały dzień, ale sprawców naturalnie nie odkryto. Ten sam rzemieślnik przeżył bardzo podobne zdarzenie miesiąc wcześniej. Wtedy to, rankiem zawitał u niego, dla odmiany patrol Polskiej Marynarki Wojennej. Prowadzący patrol oficer, powołując się na rozkaz anonimowego Admirała, zażądał wydania dla potrzeb kwatermistrzostwa MW maszyny cholewkarskiej. Mimo protestów rzemieślnika, ową maszynę zarekwirowano. Po interwencji starostwa u ówczesnego dowódcy, miejscowego garnizonu Marynarki Wojennej, komandora Włodzimierza Steyera, zarekwirowane mienie zostało zwrócone. Naturalnie, admirała, który jakoby wydał rozkaz zdobycia maszyny cholewkarskiej nie ustalono, bo go nigdy nie było.

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Posterunek Morskie Milicji Obywatelskiej na obecnej ulicy Piłsudskiego. (fot. Archiwum autora )

Podobny proceder uprawiali również milicjanci z Posterunku Morskiego Milicji Obywatelskiej, mającego siedzibę na obecnej ulicy Piłsudskiego, naprzeciw budynku sądu. Ich zadaniem była ochrona obiektów portowych, takich jak stocznia na Zielinie, tzw. Elektrownia Morska itd. Oni również dopuszczali się czasami rekwizycji urządzeń także u rzemieślników polskich, m.in. maszyn krawieckich z warsztatu krawca Mackiewicza na ul. Pomorskiej ( Boh. Września ). Stało się to nawet przedmiotem energicznej i owocnej interwencji Pełnomocnika Rządu RP u komendanta tego oddziału MO, sierżanta Rybaka.

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

W budynku po prawej stronie znajdował się warsztat zegarmistrzowski, o którym mowa poniżej. (fot. Archiwum autora )

W związku z zajmowaniem lokali rzemieślniczych, dochodziło niejednokrotnie do ostrych spięć między władzami polskimi a dowództwem bazy Floty Bałtyckiej. Tak było np. w przypadku warsztatu zegarmistrzowskiego na Placu Wolności 6. Warsztat ten, jak i cały budynek zajął mianowicie sierżant rosyjski, który jakoby na polecenie dowództwa zamieszkał w nim z Niemką i prowadził warsztat obsługujący Rosjan. Jak się okazało działalność ograniczyła się do wywiezienia całego wyposażenia, a więc precyzyjnych tokarek i zapasów materiałów, które ów rosyjski zegarmistrz w stopniu sierżanta, spieniężył poza Świnoujściem. Ponieważ lokal stał nie użytkowany przez kilka tygodni, 25 czerwca 1946 r. przedstawiciele polskich władz administracyjnych dokonali w obecności milicjantów i polskiego zegarmistrza, inwalidy wojennego nazwiskiem Goszczyński otwarcia warsztatu. W lokalu stwierdzono tylko jakieś resztki garderoby i domowych sprzętów. Żadnych zegarków ani urządzeń naturalnie już tam nie było. Sprawa jednakowoż na tym się nie skończyła. W kilka dni potem ów rosyjski sierżant - zegarmistrz, pojawił się i w stanie wskazującym na rzetelne upicie, zrobił awanturę z pogróżkami zastępcy Pełnomocnika Rządu Romanowi Berentowi, a następnie wspomnianemu zegarmistrzowi Goszczyńskiemu, który to próbował w opuszczonym lokalu, zgodnie z oficjalnym przydziałem organizować zakład. Rosjanin grożąc bronią i odstrzeleniem drugiej nogi ( jedną utracił Goszczyński w obronie Warszawy w 1939 r. ), zażądał zwrotu zegarków, i wielkiej kwoty pieniędzy, które tam rzekomo się znajdowały. Napity sierżant wymachiwał bronią na Placu przed warsztatem w obecności wielu osób nieparlamentarnie wyrażając się o Polakach. Awantura skończyła się aresztowaniem Rosjanina przez oficera Urzędu Bezpieczeństwa, przejęciem go przez rosyjski patrol i kolejną interwencją w dowództwie rosyjskiego kontrwywiadu NKWD.

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Rachunek majstra kominiarskiego Zygmunta Protasiuka z 1946 r.(fot. Archiwum autora )

Grabieży nie uniknęła też prowadząca zakład bieliźniarski, pani Gądek, żona kierownika referatu Przemysłu w Starostwie. Do jej zakładu znajdującego się na obecnej ulicy Monte Cassino, niemal w samo południe weszło 3-ch Rosjan, którzy mimo protestów zabrali maszyny do szycia i jakieś zapasy materiałów, załadowali je do samochodu i odjechali. Mimo interwencji u władz rosyjskich, podania numeru samochodu, ani sprawcy ani zrabowane przedmioty nie znalazły się.

Dole i niedole powojennego rzemieślnika (cz2)

Ulica Hołdu Pruskiego w powojennych latach.(fot. Archiwum autora )

Podobnych przykładów można jeszcze wiele przytoczyć. Nic też dziwnego, że powstawaniu nowych zakładów towarzyszyły też likwidacje niektórych wcześniej uruchomionych. Nie wszyscy pozostawali obojętni na akty rozboju i braku bezpieczeństwa życia i pracy. Ale występowało też inne zjawisko. Dla niektórych działalność rzemieślnicza była przykrywką dla uprawianego szabru czyli zawłaszczenia i nielegalnego wywozu przydzielonego im wraz z warsztatem wyposażenia technicznego. Zjawisko to było już widoczne w końcu 1946 r. na co zwracał uwagę ówczesny Starosta Powiatowy w raporcie ze stycznia 1947 r. : „W związku z brakiem surowców jak również brakiem zamówień, część rzemieślników, którzy zaczynają jeden po drugim opuszczać teren powiatu. Robią to po wyprzedaniu narzędzi i zapasów surowca. Wyjechało już paru krawców, szewców i innych rzemieślników ze Świnoujścia”. Na dobre jednak proces likwidacji zakładów połączony z nagłym wyjazdem, bez zgłoszenia u władz nasilił się w latach następnych i był wynikiem nadmiernego obciążenia opłatami i różnego rodzaju podatkami przez władze, w stopniu uniemożliwiającym spłatę. O tym pisałem w odcinku poprzednim.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 32, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 26-32 z 32

Gość • Środa [06.07.2011, 15:24:03] • [IP: 80.54.123.**]

tata ci wode z wanny wypuszczal...na bank

Bździągwa • Wtorek [05.07.2011, 17:19:53] • [IP: 31.63.219.**]

☮ Power Flower ☮

Gość • Wtorek [05.07.2011, 15:50:04] • [IP: 188.182.137.**]

nie tylko polska, cały świat. podatki są przeciwko wolnosci i uwłaczaja godności człowieka!

Bździągwa • Wtorek [05.07.2011, 14:15:33] • [IP: 31.63.219.**]

Polska, to kraj głąbów kapuścianych.

Gość • Wtorek [05.07.2011, 13:43:10] • [IP: 78.30.117.***]

...i dalej tak samo, niszcza i gnębia prywatą inicjatywę w świetle prawa-wysokie czynsze za lokale, inne opłaty oczywiście wyższe za prąd, podatki od nieruchomości z tytułu prowadzenia dzianości gospodarczej, głupkowate przepisy, itd...

Ogre • Poniedziałek [04.07.2011, 15:06:18] • [IP: 31.63.231.***]

65 lat i nic się nie zmieniło, tylko teraz zamiast teraz łupać maszyny, to łupią teraz w haracz pod pretekstem opłat.

PaSo • Poniedziałek [04.07.2011, 14:45:01] • [IP: 2.215.96.*]

Widać ze nie bez powodu nazywano te tereny" ziemie wyzyskane" lub" dziki zachód"...

Oglądasz 26-32 z 32
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344
■ Jarosław Siergiej nowym prezesem Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście. Spółka Zarząd Morskich Portów Szczecin-Świnoujście jest odpowiedzialna za zarządzanie dwoma ważnymi portami w województwie zachodniopomorskim. Port w Szczecinie oraz port w Świnoujściu odgrywają kluczową rolę w obsłudze morskiego transportu towarowego ■ W środę w Bibliotece Narodowej w Warszawie ogłoszono wyniki 22. konkursu o Nagrody „Magazynu Literackiego KSIĄŻKI”. Jednym z laureatów został Jarosław Molenda i jego książka „Nienacki. Skandalista od Pana Samochodzika”, którą opublikowało Wydawnictwo Prószyński i S-ka. ■ Projekt pod wodą: Dlaczego Park Zdrojowy w Świnoujściu nie wytrzymał deszczu? Park Zdrojowy w Świnoujściu jest znanym miejscem wypoczynku i rekreacji. Obszar pomiędzy ulicami Sikorskiego a Chrobrego został zalany wodą, co stanowi znaczny problem dla terenu, który jeszcze niedawno przechodził proces rewitalizacji. Ostatni, trzeci etap renowacji miał na celu odnowienie i przywrócenie blasku tej zielonej przestrzeni. Jednak pomimo zapewnień o kompleksowym podejściu do projektu, dzisiaj widoczne są poważne niedociągnięcia. Brak odpowiedniego systemu odwodnienia jest najbardziej widoczny w chwili, gdy deszcz pada; nie muszą to być ulewy, aby teren parku zamienił się w rozlewisko ■ W ostatni weekend (3,4 luty) zespoły ratownictwa medycznego udzielały pomocy 18 razy. Były to wezwania do zaburzeń i problemów kardiologicznych, zasłabnięć, duszności, infekcji, krwawienia z przewodu pokarmowego, udaru, jednego zdarzenia drogowego i złego samopoczucia ■