POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [03.10.2011, 00:48:02] • Świnoujście

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

fot. Sławomir Ryfczyński

Kończąc temat świnoujskich wiatraków doszedłem do wniosku, że nie od rzeczy będzie napisanie o najbardziej znanym świnoujskim wiatraku, czyli o Stawie Młyny. O obiekcie tym powstały już nawet legendy, brak natomiast informacji o jego budowie, historii, tak w literaturze jak i w archiwach. Źródłem informacji o tym obiekcie, stały się więc dla piszącego żeglarskie pomoce nawigacyjne. Już przed ponad stu laty wydawane były locje, spisy świateł oraz tzw. wiadomości żeglarskie ułatwiające żeglugę i stanowiące swoiste morskie drogowskazy.

Lektura tych, wywodzących się jeszcze z czasów kajzerowskich wydawnictw, umożliwiła ustalenie kilku najważniejszych informacji o powstaniu i ważniejszych faktach z dziejów naszego „wiatraczka”, którymi poniżej się dzielę.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Wycinek mapy pokazujący usytuowanie nabieżnika Stawa Młyny – Stawa Galeriowa.(fot. Archiwum autora )

W II połowie XIX wieku, na dużą skalę prowadzone były prace mające na celu usprawnienie żeglugi między portem szczecińskim a Morzem Bałtyckim, przez Zalew Szczeciński i Świnoujście. Na torze wodnym ustawione zostały pławy, w wielu miejscach zakotwiczono latarniowce, a na lądzie w najważniejszych dla żeglugi punktach, stawy nawigacyjne. U ujścia Świny postawiona została najwyższa w wówczas na świecie latarnia morska. Rozmieszczono też pierwsze światła i nabieżniki. W 1875 roku przystąpiono do usprawnienia torów podejściowych do i ze Świnoujścia, co wymagało ustawienia nabieżników, prowadzących statki o coraz większym zanurzeniu. W 1877 roku na północnym skraju zachodniego falochronu zbudowano Stawę Młyny ( Mühlen Bake ) a około 550 metrów na południe od niej Stawę Galeriową ( Galerie Bake ). W nawiasach umieściłem pierwotne niemieckie nazwy tych obiektów, w tekście stosuję już nazwy polskie.
Ich ówczesny wygląd tak opisano w informatorze Biura Hydrograficznego Cesarskiej Marynarki z tegoż roku: „Na skraju mola zachodniego znajduje się Stawa Młyny – biały cylinder z trzema skrzydłami wiatraka; około 550 od niej na lądzie znajduje się Stawa Galeriowa – biała kratownica zwieńczona czworokątnym domkiem, przykrytym czarnym daszkiem” Wysokość Stawy Młyny wynosiła 11 m. ponad poziom morza, zaś Stawy Galeriowej 17 m. Opis uzupełniał rysunek obu obiektów jak poniżej:

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Galeriowa i Stawa Młyny według wyobrażenia z 1877 r.(fot. Archiwum autora )

W jednym z kolejnych, bardziej szczegółowych opisów obiektu zapisano, że nabieżnik wskazujący właściwy tor podejściowy w główki portu, stanowiła linia łącząca górną krawędź pionowego skrzydła wiatraczka i Stawę Galeriową. Z opisu wynikało, że nabieżnik ułatwiał żeglugę tylko w porze dziennej a obie stawy nie posiadały jeszcze żadnego oświetlenia. Załączona rycina pozwalał raz jeszcze stwierdzić, że pierwotnie nasz wiatraczek posiadał tylko trzy nieruchome skrzydełka.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Młyny według wyobrażenia w ”Poradniku żeglarskim” z 1893 r.(fot. Archiwum autora )

Do znaczących zmian w wyglądzie i funkcjonowaniu Stawy Młyny doszło między 1902 a 1908 rokiem. W związku z prowadzonymi pracami pogłębiarskimi na torze podejściowym, w 1903 roku zainstalowano światła na stawach, tak po wolińskiej, jak i uznamskiej, zachodniej stronie falochronu świnoujskiego portu. U szczytu Stawy Młyny umieszczona została silnie świecąca latarnia karbidowa, emitująca białe, przerywane światło. Przerwy uzyskano przez dodanie czwartego skrzydła wiatraka, które obracając się powodowały rytmiczne przysłaniane światła. Zainstalowany wewnątrz wieżyczki mechanizm zegarowy powodował obracanie się skrzydełek wiatraka.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Wygląd Stawy Młyny po zmianach. Latarnia została zainstalowana w małej budce u szczytu korpusu wieżyczki.(fot. Archiwum autora )

W kilka lat potem, a konkretnie w 1911 roku nastąpiła kolejna modernizacja. Wszystkie obiekty nawigacyjne u ujścia Świny zostały zelektryfikowane w tym także Stawa Młyny. Spis świateł nawigacyjnych z 1911 roku, na stronie 378 tak to opisywał : „ Stawa Młyny na zachodniej główce falochronu. Położenie: 53º55’40” N; 14º16’55” O. Charakterystyka światła : przerywane w trzech grupach. Wysokość światła 11 m nad poziomem morza. Wysokość wieżyczki od podstawy 10,3 m. Opis obiektu: biała, okrągła wieżyczka z 4-ma skrzydłami”. Dotychczasowe źródło światła zastąpiła silna żarówka elektryczna, przesłaniana blendą, obracającą się w tempie zgodnym z charakterystyką światła.

Świnoujski wiatraczek, czyli Stawa Młyny

Stawa Galeriowa około 1911 r.(fot. Archiwum autora )

Podobną modernizację przeszła również Stawa Galeriowa. Jej ówczesny wygląd pokazuje pocztówka z tamtego okresu. O dalszych losach świnoujskiego wiatraczka, opowiem w następnym odcinku.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 13, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-13 z 13

Gość • Wtorek [17.12.2013, 17:24:16] • [IP: 78.88.239.***]

Lubię pegazy :)

Bździągwa • Sobota [08.10.2011, 22:36:34] • [IP: 31.63.251.**]

Młynek do kawy/pieprzu, taki troszkę większejszy.

Gość • Środa [05.10.2011, 22:37:02] • [IP: 93.94.186.**]

chyba się z Renią hahaha

Gość • Środa [05.10.2011, 20:15:28] • [IP: 92.42.113.***]

ron jeremi rozdziewiczyłeś czając się na wydmach szarpiąc pompona

ron jeremi • Środa [05.10.2011, 15:49:44] • [IP: 80.245.182.***]

ja tam rozdziewiczylem niejedna wczasowiczke

Ogre • Wtorek [04.10.2011, 20:27:36] • [IP: 31.63.225.***]

15:56 - Tak, z bloku technicznego.

tubylec • Wtorek [04.10.2011, 17:43:58] • [IP: 87.207.164.***]

To bez sensu, dalej się nie będzie kręcił.

Gość • Wtorek [04.10.2011, 15:56:53] • [IP: 87.58.220.**]

dziewice zrobic?

Ogre • Poniedziałek [03.10.2011, 18:32:32] • [IP: 31.63.193.***]

Zrobić.

tubylec • Poniedziałek [03.10.2011, 14:12:03] • [IP: 62.89.110.***]

Mogły by, ale skąd dziewice ?

Ogre • Poniedziałek [03.10.2011, 12:54:50] • [IP: 31.63.193.***]

I teraz też mogły by się kręcić skrzydła.

Gość • Poniedziałek [03.10.2011, 10:47:29] • [IP: 80.245.182.***]

wiec jednak kiedys sie krecily skrzydelka

Przemek • Poniedziałek [03.10.2011, 03:05:20] • [IP: 121.45.86.***]

Super artykul, dzieki serdeczne panie Jozefie!

Oglądasz 1-13 z 13
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344
■ W dniu 1 sierpnia 2024 r, o godzinie 17.00, w mieście, w ramach treningu uruchamiania syren alarmowych i ich pracy, rozlegnie się dźwięk syren alarmowych. Podobnie będzie w innych polskich miastach. Sygnał ciągły trwać będzie minutę. Syreny włączone zostaną również na statkach cumujących w świnoujskim porcie oraz promach Żeglugi Świnoujskiej. Trening systemów alarmowych będzie jednocześnie upamiętnieniem 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego i formą uczczenia Powstańców oraz wszystkich zamordowanych w czasie Powstania przez hitlerowskich okupantów. ■ Wtorek: Z inicjatywy prezydent Joanny Agatowskiej od godz. 14.30 w sali hotelu Interferie rozpoczęły się obrady V nadzwyczajnej sesji Rady Miasta. Sesja poświęcona jest wypracowaniu stanowiska w sprawie budowy portu kontenerowego w Świnoujściu ■ Politycy! Nie zabijajcie polskich mediów! Polskie media są ważną częścią życia każdego z nas – wszystkich żyjących, mieszkających i pracujących w Polsce. Są częścią naszego dziedzictwa kulturowego i systemu demokratycznego. I jako takie muszą przetrwać. W całej swojej, także niedawnej historii, stały na straży wolności, demokracji, obywatelskiego prawa do debaty publicznej, prawdy i odpowiedzialności za słowo. W interesie Polski jest, by to się nie zmieniło ■ Agresja w biały dzień: Młody mężczyznapobity przy MDK ■ Votum zaufania dla prezydent Joanny Agatowskiej ! Z nadzieją na pozytywne zmiany w mieście Rada Miasta jednogłośnie zaaprobowała plany przedstawione przez obecną władzę miasta ■ 9 lipca odbędzie się nadzwyczajna sesja rady Miasta poświęcona specjalnie planom budowy terminala kontenerowego po odwołaniu od decyzji o lokalizacji terminalu kontenerowego ■ Zwrot w sprawie budowy terminala kontenerowego w Świnoujściu. Prezydentka Miasta Joanna Agatowska odwołała się od decyzji Wojewody stwierdzającej lokalizację tej bazy w Świnoujściu ■ Decyzja Straży Granicznej uniemożliwia w rozpoczynającym się sezonie dojazd Komunikacją Autobusową do plaży na Warszowie ■ Rada Nadzorcza Szpitala Miejskiego im. Jana Garduły w Świnoujściu powierzyła funkcję prezesa Iwonie Andrzejczyk-Szawerdo. W środę (26.06.) podpisano kontrakt ■ Jak udało nam się dowiedzieć, funkcjonariusze CBA zatrzymali jednego z urzędników działu inwestycji, a także przeszukali jego mieszkanie, zabezpieczając materiały dowodowe. Wczoraj z urzędu wyniesiono dwa worki wypełnione dokumentami. Według wstępnych informacji, sprawa dotyczy działań związanych z inwestycjami miejskimi, które miały miejsce za kadencji poprzedniego prezydenta Świnoujścia, Janusza Żmurkiewicza, oraz jego zastępczyni, Barbary Michalskiej ■ W środę, 19 czerwca Zakład Wodociągów i Kanalizacji planuje wymianę hydrantu. W związku z tym przy ulicy Krzywoustego (dot. Krzywoustego 2a), Wyszyńskiego (dot. Wyszyńskiego 10), Monte Cassino (dot. Monte Cassino 18, 18a) nastąpi przerwa w dostawie wody. Przewidywany czas przerwy - godz. 9 - 11.■ Zarząd Spółdzielni Słowianin uprzejmie informuje, że w dniach 24.06.2024 r. - 28.06.2024 r. w Świnoujściu, Wolinie i Międzyzdrojach odbędzie się Walne Zgromadzenie Spółdzielni Mieszkaniowej Lokatorsko - Własnościowej "Słowianin". Wszystkie materiały sprawozdawcze oraz projekty uchwał Walnego Zgromadzenia, sprawozdanie finansowe Spółdzielni za rok 2023, protokoły z walnego zgromadzenia oraz informacja o stopniu realizacji uchwał i wniosków z zebrań są wyłożone do wglądu Członków Spółdzielni w sekretariacie Spółdzielni na I piętrze przy ulicy Niedziałkowskiego 9 oraz biurach Administracji w Wolinie i Międzyzdrojach ■ We wtorek, 18 czerwca nastąpi zmiana organizacji ruchu na ulicy Wybrzeże Władysława IV - na odcinku od skrzyżowania z ulicą Rybaki do skrzyżowania z ulicą Marynarzy. Tego dnia ulica będzie nieprzejezdna. Możliwy będzie objazd wskazanego odcinka sąsiednimi ulicami. Dojazd do posesji zostanie zapewniony. Zmiany organizacji ruchu związane są z odtworzeniem nawierzchni jezdni po pracach PEC, który usuwał skutki uszkodzenia magistrali sieci ciepłowniczej w tym miejscu. Prosimy kierowców o rozważną jazdę oraz przestrzeganie oznakowania pionowego i poziomego. Za utrudnienia przepraszamy ■ 13 czerwca 2024 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrzył skargę na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z dnia 25 maja 2023 roku, dotyczącą uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu ulicy Wojska Polskiego i osiedla Posejdon. Skargę wnosiła Dorota Osewska, reprezentowana przez swojego męża, pełnomocnika Zbigniewa Osewskiego. Sąd, po dokładnym rozpatrzeniu sprawy, jednoznacznie stwierdził nieważność uchwały z powodu rażącego naruszenia prawa przy jej uchwalaniu, w szczególności wskutek nieuzasadnionej dwukrotnej reasumpcji głosowania nad tym planem. Co istotne, sąd nie zajął się innymi zarzutami skarżącej dotyczącymi nieprawidłowości w procesie tworzenia planu ■ 6 czerwca 2024 roku do Urzędu Miasta Świnoujście wpłynęła oferta Fundacji Wiatr w Żagle na realizację zadania publicznego pod nazwą: szkolenie pod tytułem „Odkrywanie autyzmu” Termin realizacji zadania: od 28.06.2024 r. do 5.07.2024 r. Oferta znajduje się do wglądu w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej. W terminie 7 dni od dnia zamieszczenia oferty w Biuletynie Informacji Publicznej, i na stronie internetowej Miasta Świnoujście, każdy może zgłosić uwagi dotyczące oferty. Ewentualne uwagi można zgłaszać do dnia 14 czerwca 2024 roku w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Świnoujście, ul. Wojska Polskiego 1/2, w godzinach od 7.00 do 15.00. ■ Mamy przyjemność zaprosić na koncert w ramach XX Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego Sacrum Non Profanum, który odbędzie się w Świnoujściu. 22 czerwca o godz. 19.00 ze sceny wybrzmią największe przeboje muzyki filmowej. Bilety w cenie 40 złotych do nabycia w kasach MDK oraz przez internet. Więcej w załącznikach ■ Zapraszamy na Otwarty Dzień w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w Świnoujściu! 08.06 (sobota) 14:00 - 17:00 Przygotowaliśmy dla Was wiele atrakcji: 2 Dmuchańce, Strefa Animacyjna, Zwiedzanie Schroniska, Strzelanie z Łuku, Popcorn. Przyjdźcie z całą rodziną, spędźcie miło czas i poznajcie naszych podopiecznych! To doskonała okazja, by dowiedzieć się więcej o naszej działalności oraz jak możecie pomóc bezdomnym zwierzętom. Do zobaczenia! ■ Jeden z promów Karsibór pojawi się w czerwcu na przeprawie Warszów. Powodem jest awaria chłodzenia na promie Bielik i konieczność jego remontu. Zmiany planowane są w dniach 03-10 czerwca. W związku z awarią systemu chłodzenia na promie Bielik I i pilnej konieczności jego remontu, na przeprawie miejskiej przez tydzień będą w eksploatacji promy: Bielik III i Karsibór I. Promy Bielik II (w trakcie planowanego remontu pędników) i Bielik IV (w trakcie planowanego remontu silnika głównego) wyłączone są z eksploatacji do końca czerwca. ■ Terminal kontenerowy do poprawki. Naruszono lub zignorowano szereg przepisów. Podczas podejmowania decyzji o lokalizacji terminala kontenerowego w Świnoujściu naruszono lub pominięto szereg przepisów. Całkowicie zignorowano kwestię m.in. interesu mieszkańców, uciążliwości, które odczuje lokalna społeczność, ale także bezpieczeństwa państwa w sytuacji, gdy inwestycja powstaje w sąsiedztwie terminala LNG. Świnoujski samorząd chce naprawić te błędy i odwołał się od wspomnianej decyzji Adama Rudawskiego, wojewody zachodniopomorskiego. Działania podjęto w szeroko pojętym interesie społecznym, w nadziei, że głos samorządu w końcu zostanie wysłuchany i uwzględniony. Nie było konsultacji, referendum, rzetelnych opracowań… ■ Druga edycja "Roztańczonych wysp" pod patronatem honorowym Prezydenta Miasta Świnoujście znów przyniosła niezapomniane chwile. Ponad 200 tancerzy z różnych regionów zaprezentowało swoje umiejętności, w tym zespoły z Dance Studio Paa Szczecin, Good Dance Academy Dobra, Strefy Ruchu Dagmara Błaszczak Nowogard oraz lokalne kluby Atu i 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Dla wielu młodych tancerzy była to pierwsza okazja do występu przed publicznością, co wzbudzało wyjątkowe emocje wśród ich rodziców. Najlepsze zespoły, które zdobyły nagrody Grand Prix, to Dance Studio Paa, Good Dance Academy oraz Studio Tańca "Etiuda". Sponsorem nagród była Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa „Słowianin” w Świnoujściu. Organizacja tego wydarzenia była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu osób. Serdecznie dziękujemy trenerom Agacie Midzie, Marcie Zienkiewicz oraz rodzicom tancerzy za ich wsparcie. Specjalne podziękowania składamy Pani Prezydent Joannie Agatowskiej za jej obecność i wsparcie ■ Nowi zastępcy: Joanna Agatowska będzie miała dwóch zastępców. Zastępcą do spraw społecznych będzie pan Roman Kucierski, zastępcą do spraw inwestycyjnych będzie pan Arkadiusz Mazepa. Natomiast sekretarzem miasta zostanie pan Paweł Juras ■ Ryszard Teterycz Przewodniczącym Rady Miasta Świnoujścia ! Nowy przewodniczący był jedynym zgłoszonym kandydatem. Poparło go 19 radnych. 2 było przeciw ■ 21 nowych radnych Rady Miasta Świnoujście odebrało zaświadczenia o wyborze oraz uroczyście złożyło ślubowanie. Wśród nich jest wielu społeczników. Na tej samej sesji nowa prezydent Świnoujścia Joanna Agatowska złożyła ślubowanie i formalnie objęła urząd. ■ Na poniedziałek 6 maja 2024r. Komisarz Wyborczy w Szczecinie zwołał I sesję Rady Miasta Świnoujście IX kadencji. Obrady odbędą się w sali numer 315 Miejskiego Domu Kultury przy ulicy Wojska Polskiego 1/5. Początek o godzinie 10.00. Porządek obrad 1. Otwarcie inauguracyjnej sesji rady. 2. Wręczenie zaświadczeń o wyborze na radnego. 3. Złożenie ślubowania przez radnych. 4. Stwierdzenie kworum i przyjęcie porządku obrad. 5. Wybór przewodniczącego rady. 6. Wręczenie zaświadczenia o wyborze na Prezydenta Miasta Świnoujście. 7. Złożenie ślubowania przez prezydenta. 8. Zakończenie obrad ■ Joanna Agatowska Prezydentem Świnoujścia w I turze! To historyczne zwycięstwo! Oczywiście musi być potwierdzone oficjalnymi danymi z PKW ale na podstawie protokołów z 27 komisji wyborczych w Świnoujściu Joanna Agatowska w mistrzowskim stylu pokonała trzech swoich konkurentów i w I turze została prezydentem Świnoujścia! ■ Ostateczne rozliczenie tunelu nie zostało jeszcze dokonane. Nastąpi po wydaniu Świadectwa Wykonania, co spodziewane jest ok. września br. Roszczenia obu stron w związku z prowadzonymi mediacjami są objęte tajemnicą mediacji - tłumaczy Jarosław Jaz Rzecznik Prasowy Prezydenta Miasta Świnoujście ■