O godz. 11 rozpoczną się uroczystości przy Areszcie Śledczym przy ul. Kaszubskiej 28. Znajduje się tu tablica upamiętniająca przetrzymywane i zamordowane w budynku więzienia osoby w latach 1945-1956.

O godz. 12 rozpocznie się uroczystość pod tablicą upamiętniającą żołnierzy podziemia niepodległościowego przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w Szczecinie, ul. Małopolska 47. W tym miejscu w latach 1945 – 1956 mieścił się Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego oraz Wojewódzki Urząd do spraw Bezpieczeństwa Publicznego, gdzie przetrzymywani i torturowani byli żołnierze podziemia niepodległościowego.

W uroczystościach tych wezmą udział przedstawiciele wojska i służb mundurowych, duchowieństwo i organizacje społeczne. Asystę honorową przy budynku Aresztu Śledczego wystawi 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana.

Powojenna konspiracja niepodległościowa była – aż do powstania Solidarności – najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej władzy. W roku największej aktywności zbrojnego podziemia - 1945, działało w nim bezpośrednio 150-200 tysięcy konspiratorów, zgrupowanych w oddziałach o bardzo różnej orientacji. Dwadzieścia tysięcy z nich walczyło w oddziałach partyzanckich. Kolejnych kilkaset tysięcy stanowili ludzie zapewniający partyzantom aprowizację, wywiad, schronienie i łączność. Doliczyć trzeba jeszcze około dwudziestu tysięcy uczniów z podziemnych organizacji młodzieżowych, sprzeciwiających się komunistom. Łącznie daje to grupę ponad pół miliona ludzi tworzących społeczność Żołnierzy Wyklętych. Ostatni „leśny" żołnierz ZWZ-AK, a później WiN – Józef Franczak „Laluś" zginął w walce w październiku 1963 roku.

3 lutego 2011 roku Sejm uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Data 1 marca nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1951 w mokotowskim więzieniu komuniści strzałem w tył głowy zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy walki. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej od 1945 roku dzieło Armii Krajowej.

3 lutego 2011 roku Sejm uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia 1 marca Narodowym Dniem Pamięci ,,Żołnierzy Wyklętych''.

Marcin Górka
asystent prasowy
Instytut Pamięci Narodowej Oddział Szczecin