POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [29.08.2011, 13:13:06] • Świnoujście

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na obrazie pędzla znakomitego marynisty Willy Stöwer’a.(fot. Archiwum autora )

W pewnym oddaleniu od ujścia Świny, niemal dokładnie w kierunku na północ od wyjścia z portu, między wyspami Rugią a Bornholmem, rozciąga się płytki akwen noszący już od wieków nazwę Ławica Orla, z niemiecka Adlergrund. Na jego obszarze, średnia głębokość nie przekracza 5-6 metrów, a miejscami jest znacznie mniej, co sprawia, że kwitnie tam bujne życie morskiej flory i fauny. Od stuleci też, akwen ten, jak i pobliska mu Ławica Odrzańska, były tradycyjnym terenem połowowym rybaków z pobliskich wysp, Rugii, Uznamu, Wolina i Bornholmu. Bogactwo ryb na tych ławicach było bowiem przed wiekami wręcz legendarne.

W pobliżu tych wód, przebiegał też bardzo uczęszczany szlak żeglowny statków, podążających z cieśnin duńskich do portów południowego i wschodniego Bałtyku. Występowanie, niemal na środku morza, wielkich płycizn, połączone z niedoskonałością ówczesnych instrumentów nawigacyjnych, stwarzało bardzo realne niebezpieczeństwo katastrof morskich, szczególnie w warunkach sztormowych i kiepskiej widoczności. Oczywiście, co groźniejsze mielizny, znakowano już od dawna, różnego rodzaju pławami, ale ich widoczność była ograniczona i oznakowanie nie spełniało swojej roli. Bardzo często silne sztormy, nie mówiąc już o oblodzeniu, po prostu zmiatały wystawione tam pławy. Nasilenie żeglugi w końcu XIX wieku sprawiło, że oznakowanie w sposób trwały i widoczny, występujących tam płycizn, stało się koniecznością. Ponieważ akwen ten, znajdował się w administracji szczecińskiego oddziału Urzędu Hydrograficznego ówczesnych Niemiec, jego zadaniem było załatwienie tego problemu. Ostateczne wykonanie przedsięwzięcia spoczęło na Inspektoracie Budownictwa Wodnego w Świnoujściu, podległemu temu urzędowi.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Położenie latarniowców na Ławicy Orlej. (fot. Archiwum autora )

Do realizacji zadania, przymierzano się już faktycznie od 1870 r. Istniejące wówczas możliwości techniczne i finansowe ograniczały jednakowoż szybkie podjęcie tego zadania. Ponieważ, jak wspomniałem, pławy świetlne i dźwiękowe nie zdały w pełni egzaminu, zdecydowano się na ustawienie na północnym skraju Ławicy latarniowca. Został on zamówiony w 1882 r. w Stoczni Cesarskiej w Gdańsku i ostatecznie wiosna 1884 r. przekazany Urzędowi Hydrograficznemu. Za kwotę 257.000 marek zbudowany został drewniany, dwumasztowy żaglowiec długości 40, a szerokości 7 metrów, o zanurzeniu 3 m. i wyporności 282 t. Jak każdy latarniowiec, pomalowany był jaskrawą czerwona farbą, a na burtach wielkimi białymi literami, miał wypisaną nazwę ADLERGRUND . Stateczek posiadał dobre warunki do przebywania na nim 6 – 8 osób stałej, wymienianej okresowo załogi. Dnia 21. sierpnia 1884 r. został on zakotwiczony na pozycji 54º48’10’’ szerokości północnej i 14º21’59’’ długości wschodniej. Pierwszy, „Adlergrund „ służbę swą pełnił do 1914 roku, kiedy to w związku z wybuchem I wojny światowej, został przejęty przez cesarska marynarkę wojenną i był przez nią wykorzystywany, jako jednostka pomocnicza. Służba ta na dobre mu nie wyszła, jako że w rok potem, kompletnie zdezelowany, wycofany został ze służby i dokończył gdzieś żywota jako drewno opałowe.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Latarniowiec „Adlergrund” na pozycji, ok. 1930.(fot. Archiwum autora )

Przez kilka powojennych, pozycja latarniowca na Ławicy Orlej była pusta. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi zdecydowała jednak, że w 1922 roku w pewnym oddaleniu od pozycji poprzedniej, a mianowicie 54º50’ i szer. północnej i 14º22’ długości wschodniej, zakotwiczony został kolejny latarniowiec o nazwie „Adlergrund”. Był on już statkiem nowoczesnym, napędzanym dwoma silnikami diesla, o mocy 120 KM każdy. Stalowy kadłub długości 47 m. i szerokości 8 m, posiadał zanurzenie 2,5 m. Aparat świetlny latarniowca, usytuowany na wysokości 12 m, posiadał żarówki elektryczne wbudowane w nowoczesną optykę. Zasięg światła, przy dobrej widoczności, wynosił 12 mil morskich. Stateczek kotwiczył na łańcuchu o długości 200 m. W czasie sztormu istniała możliwość przedłużenia go do 275 m. Jednostkę zbudowano na przełomie 1913/1914 r., w szczecińskiej stoczni Nüscke &Co. Początkowo nosił on nazwę „Almirante Abbreu” i miał być przekazany dla Brazylii, jako dar cesarskich Niemiec. Wybuch I wojny światowej sprawił, że do owej darowizny nie doszło, a statek do 1919 roku, pełnił służbę w cesarskiej marynarce wojennej. Po niezbędnej przebudowie i renowacji w 1922 roku, podjął służbę cywilną na Ławicy Orlej. Jego załogę stanowiło 8 marynarzy, w większości pochodzących ze Świnoujścia. Każdej środy, do jego burty dobijał statek z wymienną załogą.

Praca marynarzy na latarniowcu była wyjątkowo monotonna. Ograniczała się głównie do utrzymywania w stanie technicznej sprawności statku i zainstalowanych na nim urządzeń świetlnych, pucowaniu poszczególnych elementów latarnianej optyki i łowieniu ryb na wędkę i majsterkowaniu. Monotonię przerywały przepływające nieraz w pobliżu statki, lub co gorsze, sztormy. Gdy nadchodziło zimowe oblodzenie, statek wracał do macierzystego portu w Świnoujściu, przechodząc tam bieżące naprawy.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

„Adlergrund” w basenie stoczniowym w Świnoujściu, 1935.(fot. Archiwum autora )

Na tej pozycji przebywał on z małymi przerwami technicznymi do 1941 r., kiedy to znowu znalazł się pod wojenna banderą tym razem hitlerowskiej Krigsmarine. W czasie pełnienia służby jako dozorowiec na Zatoce Meklemburskiej, został w 3 maja 1945 r. zatopiony przez brytyjski samolot. W 1953 r. jego wrak został podniesiony i przekazany na złom.

Latarniowce na Zatoce Pomorskiej

Dawny latarniowiec, obecnie żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” (fot. Archiwum autora )

Nie wszystkie latarniowce tak kończyły. Niektóre z nich przebudowane zostały na piękne żaglowce i w tym nowym wcieleniu, pełnią nadal morską służbę. Podziwiany podczas każdej parady żaglowców „Aleksander von Humbolt”, zachwycający wspaniałymi zielonymi żaglami, w swym pierwszym wcieleniu, był latarniowcem. Zbudowany w 1906 r,. na różnych pozycjach pełnił tę służbę do 1986 roku. Po przebudowie, od 1988 r. jest znany jako niemiecki szkolny żaglowiec, na którym szkoli się żeglarska młodzież. Na takiej pięknej „emeryturze” jest jeszcze kilka innych latarniowców.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 4, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-4 z 4

Gość • Poniedziałek [29.08.2011, 14:49:19] • [IP: 83.25.111.**]

ObecnY żaglowiec szkolny „Alexander von Humbolt” to były latarniowiec" Elbe 2" był ustawiony u ujścia Elbe na morzu północnym (szlak wodny m.in. do Hamburga. Bardzo serdecznie Pana pozdrawiam. K.J.

Alk • Poniedziałek [29.08.2011, 19:23:27] • [IP: 217.97.193.***]

Witam Pana doktora.Wyrazy uznania za kolejny świetny artykuł.Pozdrawiam.Alk.

Gość • Środa [31.08.2011, 07:32:47] • [IP: 93.94.186.***]

Panowie, piszcie poprawnie nazwisko słynnego geografa, barona. Aleksander von Humboldt.

Gość • Czwartek [01.09.2011, 10:46:57] • [IP: 80.52.151.**]

Bardzo ciekawe, miło się dowiadywać coraz więcej o swoim regionie i okolicy.

Oglądasz 1-4 z 4
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344
■ Naczelnik Wydziału Ochrony Srodowiska i Leśnictwa Tułodziecka-Terenda; "uważam za ogromny sukces, że mamy w Świnoujściu parking na którym możemy przechować odholowane pojazdy i wraki ■ Radna Agatowska: apeluję do wydziału gospodarki komunalnej i środowiska o spotkanie z Policją i ustalenie zasad dotyczących usuwania samochodów i wraków zaparkowanych w pasie drogowym ulic ■ 94 wnioski na zakup węgla w Świnoujściu, w większości wnosokują o to mieszkańcy praworzeża ■ Prezydent Miasta; „postanowiłem wyłączyć po zmroku oświetlenie promenady i parków bo nikt z tego teraz nie korzysta” ■ 1 grudnia o godz. 9.00 odbędzie się seminarium dla radnych na którym zaprezentowany zostanie projekt przyszłorocznego budżetu miasta ■ Od godziny 9.14 rozpoczęły się obrady 70 sesji Rady Miasta. W związku z remontem sali konferencyjnej rady Miasta radni spotkali się tym razem w Bibliotece Miejskiej ■ Ćwiczenia „NEPTUN-22” w Świnoujściu – utrudnienia w ruchu. 25 listopada 2022 roku, od godziny 07:30 do godziny 14:30, na terenie dzielnicy Warszów w Świnoujściu, odbędą się ćwiczenia dowódczo-sztabowe pod kryptonimem „NEPTUN-22”, w związku z czym, należy spodziewać się utrudnień w ruchu w rejonie terminala LNG i przyległego kompleksu leśnego. W tym czasie ruch pojazdów na ul. Ku Morzu, na odcinku od zjazdu z wiaduktu do ronda przy parkingu, zostanie wstrzymany. Organizatorzy ćwiczeń - Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie oraz Komenda Miejska Policji w Świnoujściu przepraszają za możliwe utrudnienia. ■ W ciągu dnia w pasie częściowo centralnym i zachodnim będą występować spadki temperatury powietrza i gruntu do oraz poniżej 0°C powodujące oblodzenia wilgotnych i mokrych nawierzchni dróg oraz chodników, ponadto w województwie podkarpackim i lubelskim od rana będą występować gęste mgły ograniczające widzialność poziomą do 50 - 100 m. ■ Taksówkarze (przedsiębiorcy) chcący zachować dotychczasowe licencje wydane przed 1 stycznia 2020r. powinni do 31 grudnia 2022r. złożyć wniosek o dostosowanie licencji do obecnych ustawowych wymogów. Wniosek należy złożyć w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta Świnoujście ■ Mężczyzna wypadł przez okno na 4. piętrze. Do tego zdarzenia doszło nad ranem 3.11.2022r. Z okna znajdującego się na czwartym piętrze budynku przy ulicy Matejki 1a, wypadł mężczyzna. Na skutek upadku doznał licznych obrażeń, został przewieziony do szczecińskiego szpitala ■ Multipleks Cinema3D zlokalizowany w Galerii Corso od 28 października br. funkcjonuje pod nową nazwą Multikino. Zmienione zostały wszystkie logotypy znajdujące się w centrum handlowym w Świnoujściu oraz na jego fasadzie ■ Portal iswinoujscie.pl wygrał w sądzie z gminą miasto Świnoujście. Wygrana właściciela i naczelnego redakcji dotyczy nieprawnego żądania usunięcia z portalu, artykułu: „Czy Urząd Miasta ustawił zakup auta dla prezydenta Janusza Żmurkiewicza?” ■ Rano i przed południem w głębi województw północnych, wschodnich oraz miejscami na południu spodziewane są gęste mgły ograniczające widzialność poziomą do 100-300 metrów ■ Ze Świnoujścia znika stacja dializ. To początek horroru dla pacjentów. Już w grudniu swoją działalność zakończy stacja dializ w Świnoujściu. To bardzo zła wiadomość dla wszystkich pacjentów korzystających ze stacji dializ znajdującej się w "Rusałce" ■ Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu ma przyjemność zaprosić w dniu 18 października (wtorek) o godz. 17:00 – na spotkanie autorskie z Panem Markiem Żymłą. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do Galerii Biblioteki Głównej przy ul. Piłsudskiego 15. Wstęp wolny! ■ Mieszkańcy Świnoujścia, zainteresowani zakupem węgla opałowego, proszeni są o zgłaszanie zapotrzebowania w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, pod numerem telefonu 091 32 25 491. W terminie do 10 października 2022 roku należy zgłosić zapotrzebowanie na cały sezon grzewczy. Szacowana cena opału wyniesie około 2600-2800 zł brutto za tonę. W ofercie znajdzie się: miał węglowy, groszek oraz orzech 2. W Świnoujściu węgiel będzie można nabyć w miejskiej spółce PEC lub w innych podmiotach wskazanych przez Prezydenta Miasta. Opał pochodzić będzie z zasobów zorganizowanych przez PGE Paliwa sp. z o.o. oraz spółkę OT Port. ■ Informacja banku. Punkt kasowy w urzędzie. Jak informuje Bank Pekao S.A., od dnia 3 października 2022r. do odwołania punkt kasowy banku przy ul. Wojska Polskiego 1/5 (budynek urzędu miasta) będzie czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7.45 – 15.30, dla petentów urzędu miasta w godz. 08.00 – 15.15. Przerwa w obsłudze w godz. 12.00 -12.15 ■