Chronione oznaczenie geograficzne tureckiej baklawy

Baklawa, prawdopodobnie najbardziej znany turecki deser, to pyszne ciasto składające się z cienkich warstw ciasta filo, przełożonych drobno posiekanymi orzechami i polanych słodkim syropem. Baklawa i kultowa baklawa z Gaziantep – czyli z miasta należącego do Sieci Miast Kreatywnych UNESCO ze względu na swoją tradycję gastronomiczną – to odrębne pozycje na liście Taste Atlas. Baklawa z Gaziantep, uznana przez Komisję Europejską za unikalny smak kuchni tureckiej, jest jedną z najważniejszych potraw w Türkiye (Turcji), która towarzyszy jej mieszkańcom na co dzień, jak i podczas specjalnych okazji. Mimo że termin „baklawa” ogólnie określa ten typ deseru, przyjmuje on różne nazwy w zależności od sposobu przygotowania i podania. Na przykład fıstık sarma („zawijaniec pistacjowy”), również obecny na liście Taste Atlas, to rodzaj baklawy wykonanej z użyciem pistacji, najpopularniejszego nadzienia do tego wyjątkowego smakołyku. Ważnym składnikiem, zawiniętego w pojedynczy płat ciasta filo, fıstık sarma jest gęsta pasta pistacjowa, czasami nazywana „masłem pistacjowym”. Jako symbol bogatego dziedzictwa kulturowego Türkiye (Turcji), baklawa jest przysmakiem w każdym możliwym kształcie i stylu.

Kolejny, tradycyjny turecki deser na liście Taste Atlas to künefe. Podawany na gorąco, składa się z roztopionego, niesolonego sera między dwiema warstwami rozdrobnionego ciasta filo lub ciasta z mąki semolina, oblanego słodkim syropem i udekorowanego pokruszonymi pistacjami. Najsmaczniejsze künefe można spróbować w południowo-wschodnich prowincjach Anatolii, a „Antakya Künefe”, znany na całym świecie deser z Hatay, został zarejestrowany przez Unię Europejską jako „Chronione Oznaczenie Geograficzne”.

Tradycyjne desery mleczne

Tureckie desery mleczne są równie popularne i pyszne, co inne kulinarne przysmaki tego kraju. Fırın sütlaç (zapiekany pudding ryżowy) to słynny, tradycyjny deser przygotowywany przez połączenie mleka, ryżu i cukru. Po upieczeniu puddingu, jego przypieczoną wierzchnią warstwę dekoruje się cynamonem lub orzechami laskowymi. Chociaż ten klasyczny deser można spróbować w całym kraju, według jego miłośników najlepszy fırın sütlaç serwowany jest na obszarach słynących z hodowli bydła mlecznego.

Pochodzący z czasów osmańskich kazandibi (karmelizowany pudding mleczny) zachwyca miękką konsystencję i lekko spieczonym spodem. Nazwa tego deseru odnosi się do przypalonego dna kociołka, w którym jest przygotowywany. Autentyczny kazandibi powstaje poprzez przypieczenie dolnej warstwy tavuk göğsü (puddingu z piersi kurczaka), czyli deseru przygotowywanego z drobno pokrojonego mięsa z piersi kurczaka. Jednakże w znaczącej większości kazandibi podawane jest z masłem, mlekiem, mąką ryżową, cukrem, skrobią i skarmelizowanym wierzchem, bez dodatku mięsa z piersi kurczaka. To tradycyjne danie świetnie komponuje się z turecką kawą lub herbatą, podobnie jak wiele innych wyśmienitych tureckich deserów.

Na liście przygotowanej przez Taste Atlas znajduje się również Maraş Dondurma, czyli lody z Maraş. Ze względu na swoją gęstą konsystencję, charakterystyczny smak i aromat zyskały miano ulubionego deseru w całej Türkiye (Turcji). Sekret tego wyjątkowego wyrobu cukierniczego tkwi w jego składnikach. Lody wytwarzane są z mleka kóz wypasanych na łąkach w Kahramanmaraş, zaś aromatyczny „salep” pochodzi z bulw dzikich storczyków (Orchis mascula) rosnących w okolicy.

İrmik helvası, kolejny turecki deser wyróżniony przez Taste Atlas, stanowi nieodzowny element anatolijskiej kultury kulinarnej. Przygotowywany z niewielkimi różnicami w prawie każdej prowincji, składa się z kaszy manny, masła, cukru, mleka i orzeszków piniowych. Często podaje się go na gorąco wraz z porcją zimnych lodów z Maraş.

Emilia Potocka